Plus Interview

De nieuwe trainer van Kiki Bertens: ‘Met mij heb je niet snel ruzie, nee’

De nieuwe hoofdcoach van Kiki Bertens, Elise Tamaëla, is empathischer dan veel trainers. En rustiger. ‘Ik ben niet iemand die stampvoetend naast de baan staat.’

Elise Tamaëla: ‘Ik ben rustig ja. Maar ik kan iemand echt wel aanpakken als dat nodig is.’ Beeld Arie Kievit

Elise Tamaëla (35) denkt tien keer na voordat ze iets zegt. Altijd. Ze omschrijft haar eigen stem als sloom, een beetje zacht. Stemverheffing of schuttingtaal passen haar niet, bonje heeft ze zelden. Bekenden typeren haar als slim, bescheiden, kalm en zachtaardig. Ze houdt van goede boeken en spelletjes.

Een halfuurtje kijken naar de training van Tamaëla en Kiki Bertens (28), die ze komend jaar als hoofdcoach begeleidt, vertelt genoeg. Er heerst een serene rust in de Ridderkerkse sporthal. De aanmoedigingen en grappen van Raemon Sluiter zijn verstomd. Tamaëla observeert vooral en kijkt naar de speelster van wie ze tien jaar geleden verloor op het NK. “Ik zag toen iets speciaals in haar. Vooral een unieke vastberadenheid. Maar nummer 4 van de wereld? Nee. Dat is mega,” zegt ze na de training in de kantine.

Overbodig geacht

De beste Nederlandse tennisster ooit is nu haar verantwoordelijkheid. Tamaëla volgt Sluiter op, die na vier succesvolle jaren overbodig werd geacht door Bertens. Ga er maar aan staan. “Raemon is een enorm goede coach. Die ziet álle details als het om tennis gaat. Meer dan ik.” Maar ze heeft dit jaar gezien hoe Bertens op haar reageert, en waarom dat in haar ogen ook een succesvolle combinatie kan worden. “Ik ben wat rustiger dan Rae, en daar wordt Kiek ook rustiger van. Daardoor kan ze misschien meer zichzelf zijn, zeggen wat ze zelf wil. En uiteindelijk krachtiger op de baan staan.”

In theorie kun je ruzie met haar krijgen, zegt Tamaëla. “Maar dan moet je het bont maken en me persoonlijk raken. Ik vind tennis hartstikke leuk, maar het raakt me niet in mijn ziel.”

Idioten

Ze werd in 2011 op de tribune van een toernooi in het Duitse Versmold racistisch bejegend door de vader van een tennisster. Toen ze er iets van zei, werd ze het ziekenhuis in geslagen. In een rechtszaak werd de man geschorst, maar kreeg Tamaëla een boete. “Ik heb dat voorval snel achter me kunnen laten, behalve dat ik lang last had van mijn hoofd. Er lopen idioten rond op de tour. Ik was op het verkeerde moment op de verkeerde plek.”

Ze stopte aanvankelijk helemaal met tennis en alles wat ermee samenhing, en werd fysiotherapeut. Maar op verzoek van de Servische speelster Alex Krunic, een goede vriendin, ging Tamaëla in 2016 als coach aan de slag, eerst voor korte periodes, daarna langer.

Het zou haar laatste klus als coach zijn, riep ze toen. Maar een eerste toevallige samenwerking met Bertens, vorig jaar in Charleston, beviel goed. Ze werd voor dit seizoen bij het team gehaald. “Raemon deed alles, ik kon op de achtergrond blijven en deed zo goed mogelijk mijn ding, helemaal heerlijk.” Ze kon niet bevroeden dat de twee na het seizoen zouden breken en zij Sluiters opvolger zou worden. “Kiki vroeg me eind oktober na het toernooi in Moskou. Ik heb er niet lang over hoeven nadenken. Het is een uitdaging. Maar ik dacht wel: jeetje, hoe ga ik dat in godsnaam doen? Kan ik dat wel?”

Die bedenkingen slaan niet op haar kwaliteiten als coach, daarin heeft ze vertrouwen. Wel op alles wat komt kijken bij het begeleiden van een top 10-speelster. “Alles wordt uitgelicht, de schijnwerpers staan erop. Zeker de eerste maanden zal iedereen kijken of we het kunnen, zo met z’n drieën (Remko de Rijke, de man van Bertens, zit ook in het team, red.). Al die aandacht vind ik écht niet leuk. Ik vind het best spannend en zal er een weg in moeten vinden. Gelukkig lees ik de sportpagina’s niet en doe ik weinig met sociale media.”

Tamaëla ging ook even thuis overleggen. Haar partner heeft een zoontje van 6, dat ze samen opvoeden. “Die zei: Elise, moet je doen, we redden ons wel. Ze weten ook dat ik dit niet vijftien jaar ga doen. Ik hoop met Kiki te werken tot het einde van haar carrière.”

De afgelopen jaren was er op de baan geregeld kortsluiting in het hoofd van Bertens. Stress kreeg de overhand en had invloed op haar spel en het resultaat. Het gaat bij haar vaak over de psychologische kant. Wat zijn jouw ideeën daarover?

“Ik wil daar niet te veel de nadruk op leggen. Als Kiki moe is, kan ze het zichzelf moeilijk maken. Als ze fris is en fit blijft, zie je op de baan vaak een andere uitstraling. We kunnen wel allemaal kletsen over het mentale aspect, maar kijk hoe ze aan het einde van af­gelopen seizoen van Ashleigh Barty, de nummer 1 van de wereld, en Elina Svitolina wint. Terwijl ze echt diep zat in die weken. Dat geeft maar aan hoe sterk ze mentaal is. Ik ga proberen haar in dat opzicht nog krachtiger te maken.”

Op de grand slams was de spanning duidelijk zichtbaar.

“Daar moeten we de druk wegnemen. Vanbuiten wijzen mensen altijd op hoe groot een grand slam is. Wij moeten het juist niet te groot maken. Kiki moet gewoon elk punt spelen op de manier waarop zij het sterkst is. De resultaten waren niet top. Kiki voelde zelf dat spanning daar geen grote rol in speelde.”

Sluiter wilde afgelopen zomer graag video­analyse doen, Bertens had daar geen trek in. Hoe kijk jij daar tegenaan?

“Ik heb als fysiotherapeut met talentvolle voetbalsters gewerkt en ook in het basketbal. Daar werd veel met videoanalyse gedaan. In tennis is het ook waardevol, maar ik wil Kiki niet te veel meegeven als ze de baan op gaat. Ze moet uitgaan van haar eigen kracht. Kiki is geen vijftien meer, ze heeft haar eigen visie ontwikkeld.”

Begrijp je dat de keuze van Bertens voor jou kan worden uitgelegd als een veilige?

“Ja. Ik ben niet degene die er stampvoetend bovenop staat. Dat helpt bij Kiki ook niet, die is hard zat voor zichzelf. Ik kijk als coach naar iemands karakter en wat er op een bepaald moment nodig is. Het ging in Peking veel over Kiki’s opmerking op de baan over ‘kutkinderen’. Iedereen vond: daar moet je wat van zeggen. Maar haar zelfvertrouwen was in die eerste weken dat we samen reisden laag, beneden nul. Mijn taak was toen: oplappen, positief zijn, lichtpuntjes zoeken. Op dat moment moest zij dit kwijt. Natuurlijk hebben we het er later over gehad. Ik kan echt wel iemand aanpakken als het nodig is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden