PlusAchtergrond

De Engelse bondscoach Gareth Southgate: de beschaafdste man op aarde

Engelands ideale schoonzoon lag maanden onder vuur vanwege zijn behoudende speelstijl. Na de winst tegen Duitsland en de 4-0 tegen Oekraïne wordt bondscoach Gareth Southgate weer alom geprezen.

Gareth Southgate met spelers Harry Maguire, Harry Kane en Kieran Trippier. Beeld AP
Gareth Southgate met spelers Harry Maguire, Harry Kane en Kieran Trippier.Beeld AP

Het EK moest nog beginnen, toen Gareth Southgate (50) zich in juni tot het land richtte in een open brief, gepubliceerd op het platform The Players Tribune. Dear England fans, luidde de titel.

Het was een uitgebreid referaat in vlekkeloze zinnen, over trots, politiek, patriottisme, nederigheid, racisme, inclusiviteit, de Engelse volksaard, maatschappelijke problemen en voetbal. ‘Thuis sta ik in de pikorde achter de kinderen en de honden, maar in het openbaar ben ik de bondscoach van Engeland,’ schreef Southgate. ‘Ik heb een verantwoordelijkheid tegenover de bredere gemeenschap om mijn stem te gebruiken en dat geldt ook voor de spelers.’

Er zal vast een ghostwriter aan te pas zijn gekomen, maar toch: dit was in alles typisch Southgate, de keurige, eloquente bondscoach van Engeland. Een man die niet alleen voetbaltrainer is, maar zich voortdurend realiseert dat een bondscoach méér is dan dat, zeker in Engeland.

Behoudende speelstijl

Sinds de 4-0 overwinning op Oekraïne van zaterdag heeft Southgate alleen nog maar aan status gewonnen. De weg naar de EK-finale op Wembley ligt open voor Engeland, denken velen; zelfs de nationale discussie over de behoudende speelstijl van de bondscoach is gaan liggen.

“Het moeilijkste aan dit vak is dat je mensen moet teleurstellen,” zei Southgate in Rome, meteen na de overtuigende zege in de kwartfinale. De bondscoach sloeg niet zichzelf of zijn winnende elftal op de schouders, maar roemde nadrukkelijk zijn wisselspelers. Hij sprak over zijn veelbesproken bankzitters, onder wie creatieve jonge voetballers als Phil Foden, Jack Grealish en Marcus Rashford.

Het is misschien wel zijn grootste talent: sociale intelligentie. Southgate is immer politiek correct, maar tegelijk altijd geloofwaardig. Daarmee verbindt hij vrijwel iedereen in Engeland, van de arbeidersklasse tot de Britse elite en alles daar tussenin. Tijdens het verrassende WK in Rusland van 2018, waarin Engeland pas in de halve finale strandde tegen Kroatië, zag men voor het eerst dat Southgate bijzondere kwaliteiten heeft als coach. De oud-voetballer uit Watford, Zuid-Engeland, slaagde er die zomer in het Engelse elftal uit een tijdperk van crises en schandalen te loodsen. Onverwacht leidde het WK in Rusland tot volksfeesten in Engeland. Dankzij een team zonder grote sterren, maar met de uitstraling van een hechte vriendenploeg, geleid door een smetteloze bondscoach. Zelfs de beruchte tabloids slaagden er niet in een bom onder het succes van de nationale ploeg te leggen.

Gemopper

In de jaren die volgden, bleef Southgate niet gevrijwaard van kritiek. Al maanden voor het EK groeide het gemopper over de speelstijl van de Engelse ploeg, die zelden attractief voetbal liet zien, ondanks de overvloed aan (jong) talent. De nationale jeugdopleiding had met Foden, Mount en Rashford eindelijk weer potentiële wereldklasse afgeleverd, zo luidde de algemene opinie, maar de elftallen van Southgate blonken vooral uit in degelijkheid.

Die discussie bereikte haar hoogtepunt in de aanloop naar Engeland-Duitsland van vorige week. Een beladen kraker met enorme historische waarde, niet in de laatste plaats voor Southgate zelf. Als speler miste hij in 1996 de beslissende strafschop tegen de Duitsers op Wembley; van alle teleurstellingen tegen de aartsrivaal misschien wel de grootste.

Om daar 25 jaar later eindelijk mee af te rekenen, koos Southgate nu puur voor het resultaat. Vrijwel alle creatieve middenvelders bleven op de bank, Engeland neutraliseerde vooral, maar in het laatste kwartier volgde alsnog de beloning: 2-0. Een nationaal trauma werd eindelijk weggespeeld, leidend tot uitzinnige taferelen op de tribunes van Wembley.

Het deed vrijwel meteen de discussie over de speelwijze verstommen. Nu Engeland zaterdag overtuigend met 4-0 van Oekraïne heeft gewonnen, ziet het halve land de ‘Three lions’ al in de EK-finale staan, die in Londen wordt gespeeld. Eerst moet woensdag Denemarken nog worden verslagen in de halve finale. Geen Engelsman die eraan twijfelt dat dat zal lukken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden