PlusReportage

Compact Oranje is sleutel naar succes tegen Noorwegen

Oranje heeft vanavond 90 minuten om het WK te halen. Een lege Kuip, de bondscoach in zijn rolstoel; het trekt alle aandacht. Toch blijft het belangrijkste wat er op het veld gebeurt. De ploeg moet met één gedachte voetballen tegen de Noren. Compact, taakbewust. Met leiders die strak het commando voeren.

Maarten Wijffels
Bondscoach Louis van Gaal in een materiaalkar tijdens een trainingssessie van het Nederlands elftal op de KNVB Campus in Zeist. Beeld ANP
Bondscoach Louis van Gaal in een materiaalkar tijdens een trainingssessie van het Nederlands elftal op de KNVB Campus in Zeist.Beeld ANP

Virgil van Dijk speelt vanavond zijn belangrijkste interland sinds hij zes jaar geleden debuteerde tegen Kazachstan. Met de aanvoerdersband om de arm moet hij nu zijn leiderschap tonen.

Hij niet alleen natuurlijk. Maar het begint wel met een baas achterin die het veld overziet en alles neerzet en sturing geeft. Die schakelt met andere dragende spelers en met de bondscoach bij veranderende scenario’s tijdens de wedstrijd. Alles wat Van Dijk daarbij doet, zegt of schreeuwt zal nu extra goed te volgen zijn in een lege, holle Kuip.

Hij legt het zichzelf ook op, zo bleek gisteren in een vooruitblik op de kraker tegen de Noren. Zaterdag in Montenegro had Van Dijk zichzelf ‘nog meer moeten laten gelden’. Vooral in het fatale laatste deel van de tweede helft. “Ik heb dat voor mezelf geëvalueerd. Dat moet beter. Maar ik vind niet dat het alleen van één of twee jongens moet komen. Er moeten er meer opstaan.”

‘Compact blijven boys’, zal vanavond uit zijn mond door het stadion galmen. En nog wat andere staccato kreten. Want een compact Oranje is de sleutel naar succes. En voor Van Dijk persoonlijk: een rechtstreeks ticket naar het eerste WK in zijn loopbaan.

De hunkering is groot. Oranje en hij hadden dat ticket zaterdag al in handen, maar ze lieten het glippen. Puur door eigen toedoen. Samenvattend zegt Van Dijk het zo: “Je wilt scoren, mooi voetbal spelen en aanvallen. Maar we moeten ook verdedigend denken. Soms is het zelfs heel belangrijk dat je de andere kant op denkt. Zaterdag na 2-0 voor was dat zo. Maar de ruimtes die zij steeds kregen om te counteren... We moeten één of twee spelers méér hebben die zo denken tegen Noorwegen.”

Extra man achterin

En dat al direct vanaf het begin, bij 0-0. Hardop denkend: “Misschien nu een extra man achterin houden. Of verdedigend op het middenveld.”

Van Dijk vertelde het in een vreemde setting op de campus van de KNVB. De captain van Oranje zat achter een tafel, met pal naast zich een groot videoscherm. Daarop pontificaal in beeld het hoofd van de bondscoach. Die nam ook deel aan de persconferentie, maar dan via een zoomverbinding zittend in zijn rolstoel in het spelershotel.

Ook in de Kuip doet Louis van Gaal vandaag de coaching in een rolstoel. Of ‘een buggy’, zoals hij het zelf omschrijft. Van Dijk ziet er geen belemmering in voor Oranje. “Het probleem van de trainer is fysiek, niet mentaal. Hij heeft gewoon de besprekingen kunnen doen en op het trainingsveld leidt hij ons nog steeds vanuit een golfkarretje. Het is heel ongelukkig. Maar niet meer dan dat.”

Belangrijk was de evaluatie die spelers en staf op zondag al deden, nog voor Van Gaal zijn heupblessure opliep. Daarin zoomde de bondscoach met beelden in op de fatale laatste tien minuten tegen Montenegro. De tegengoals, de ruimtes, het vele balverlies en de onderliggende oorzaak: het niet meer compact met één gedachte voetballen.

Provocerende opmerking

Van Gaal: “We speelden totale pressing. Maar na de 0-2 hadden we naar provocerende pressing moeten schakelen. Iets verder terug, Montenegro laten komen en dan zelf profiteren van de ruimte. Ik heb dat proberen te sturen met een wissel. Van één ‘zes’ naar twee ‘zessen’ op ons middenveld met Teun Koopmeiners en Frenkie de Jong. Als signaal naar de groep: het moest compacter. Maar Frenkie vroeg kort daarna om een wissel en toen kwam Ryan Gravenberch en die moest ik in zijn kracht laten spelen. Daarom ging het weer terug naar één ‘zes’ op het middenveld. Misschien dat die omzetting ook meespeelde in dat we het niet opgelost kregen. Maar spelers in het veld moeten de beslissing nemen: nu even niet totale pressing.”

Naast Van Dijk en Frenkie de Jong kom je dan uit bij Georginio Wijnaldum en Memphis Depay, zeg maar de ervaren as. Aangevuld met Daley Blind, linksback en man met de meeste caps in deze selectie (87).

Taakbewuste spelers, daarvan moet Oranje er vanavond genoeg hebben. Van Gaal: “Ik kies daar in principe altijd voor. Maar ik moet ook openstaan voor creativiteit. Maar creatieve spelers zijn meestal minder taakbewust. Die balans was tegen Montenegro helemaal zoek.”

Revanche

In de opstelling komt Steven Bergwijn in plaats van Donyell Malen. Die viel zaterdag uit de toon, bovendien is Bergwijn taakbewuster. Interessant wordt of Marten de Roon nog een rol als invaller krijgt in de wedstrijdtactiek. Van Gaal hield De Roon in Montenegro als 24ste speler op de tribune en hij liet Koopmeiners invallen, maar juist De Roon is zo’n balansbewaker, die ook nog ballen verovert en duels wint. Achterin komt Matthijs de Ligt zeker op de plek van de geblesseerde Stefan de Vrij.

En dan zou het goed moeten komen met die plek op het WK. Van Dijk, strijdvaardig: “Zaterdag hebben we een enorme kans laten liggen. Dat zorgde voor ongeloof, maar er staat een streep onder. We gaan ons nu revancheren en de klus klaren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden