PlusInterview

Biograaf Auke Kok: ‘Nooit met de hand in de kas, Cruijff kreeg geld via omweg’

Vijf jaar na het overlijden van Johan Cruijff verschijnt ook een heruitgave van Auke Koks veelbesproken biografie. De beruchte passage die in november 2019 gerectificeerd moest worden, is nu aangepast en uitgebreid herschreven. ‘Ik wilde dit per se rechtzetten.’

Johan Cruijff in 1968. Beeld ANP
Johan Cruijff in 1968.Beeld ANP

De vuistdikke biografie over Johan Cruijff leidde eind 2019 tot grote commotie én een kort geding, destijds aangespannen door de Johan Cruyff Foundation. Auteur Auke Kok wijdde op pagina 619 van het boek één zin aan een constructie rondom Cruijff en zijn foundation, waarin stond dat de oud-voetballer zichzelf een miljoen euro liet uitkeren door zijn goededoelenstichting. “Evident onrechtmatig,” oordeelde de rechter destijds.

In de heruitgave is alsnog een uitgebreid hoofdstuk besteed aan de kwestie. Waarom?

Auke Kok: “Bovenal omdat ik dit per se wilde rechtzetten. Omdat ik wil dat Cruijffs leven eer aan wordt gedaan door de waarheid juist te beschrijven, maar óók omdat het mijn eer te na was om deze fout op zijn beloop te laten. Dat zinnetje is vanaf de tweede druk uiteraard geschrapt, maar ik wilde het vooral grondig onderzocht hebben. Hoe zat het nou werkelijk met dat miljoen? Ik ben slordig geweest, maar ik had het niet uit mijn duim gezogen.”

En? Hoe zat het dan wél?

“Het komt erop neer dat Cruijff vanaf 1998 gedurende enige tijd wel ongeveer een miljoen kreeg uit een deal met de Sponsor Loterij en Terre des Hommes, maar dat die niet door zijn foundation zelf werd uitgekeerd. Feitelijk zorgde hij er via een geheime afspraak voor dat een percentage van het loterijengeld voor hemzelf was. Hij zat dus nooit met zijn hand in de kas, maar beloonde zichzelf toch. Een creatieve constructie, bedacht door Terre des Hommes met zijn zaakwaarnemer en schoonvader Cor Coster.”

Johan Cruijff, 1969. Beeld ANP
Johan Cruijff, 1969.Beeld ANP

Wat voegt het toe om zoiets nu alsnog te weten?

“Als biograaf heb ik altijd een zo compleet mogelijk beeld willen schetsen van Cruijff. Niet om een controversieel boek te maken, juist door een evenwichtig verhaal te vertellen, met aandacht voor alle verschillende kanten van zijn karakter. Het jaar 1998, toen hij na zijn trainerscarrière een leven als weldoener wilde opbouwen, was daarin heel relevant. Deze constructie was ook typisch voor hoe Cruijff en Coster vaker dachten: ze durfden buiten de lijntjes te kleuren – waarbij Johan enorm hulpvaardig was, maar zonder zichzelf te vergeten.”

Hoe vaak heeft u zich voor de kop geslagen om deze fout?

“Vaak. Wat een feestelijke boekpresentatie had moeten worden, na me drie jaar het schompes te hebben gewerkt, werd een enorme dreun waar ik nog lang last van heb gehad. Totaal onnodig ook: als ik die ene zin nét iets anders had opgeschreven, of de betreffende passage even aan de foundation of mijn bronnen had voorgelegd, hadden we al deze ellende niet gehad. Het was het ook helemaal niet waard. In de dagen ná het kort geding ben ik gebeld door advocaten, die nog wel een opening zagen om alsnog gelijk te krijgen, ook omdat ik er natuurlijk niet zo heel ver naast zat. Maar ik had daar helemaal geen zin in. Ik heb een fout gemaakt, ik heb te kort door de bocht geformuleerd. Dan moet je ook op de blaren zitten.”

Auke Kok Beeld Brunopress
Auke KokBeeld Brunopress

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden