Plus

Bij Ajax halen ze verstandskiezen eruit voor beter voetbal

Tijdens de Cruijffrevolutie bij Ajax kwamen buitenlanders met onconventionele methoden bij de medische begeleiding. Deel I van een drieluik. 'Ze werden gezien als bedreiging.'

Oktober 2015, buitenlands bezoek op de Toekomst, het trainingscomplex van Ajax, onder de rook van de Arena. Het is niet voor het eerst dat Manel Ramos, osteopaat uit Barcelona, is ingevlogen, met de Italiaanse arts/tandarts Umberto Martino. De missie van deze vertrouwelingen van Johan Cruijff is het voorkomen en verhelpen van blessures. Onderdeel daarvan: gebitscontrole bij jeugdspelers.

Al langer maakt tandheelkundige zorg onderdeel uit van de medische begeleiding bij Ajax. Bij enkele spelers waar de verstandskiezen zodanig liggen dat ze in het gebit problemen kunnen veroorzaken, is verwijdering geadviseerd. Nu gaat het om iets anders: het trekken van verstandskiezen om blessures te bestrijden of voorkomen, bijvoorbeeld aan liezen of hamstrings.

Het voorval leidt nadien tot commotie. Enkele ouders klagen bij begeleiders. Ze voelen zich onder druk gezet. Je wil tegenover de club niet uitstralen dat je niet alles over hebt voor een carrière van je kind als profvoetballer. Vanuit de raad van commissarissen wordt bij de directie navraag gedaan. Er volgt een sussend antwoord: er is niets gebeurd dat niet door de beugel kan, tandartsen van de spelers keken mee. Daarmee is de zaak afgedaan. Wel krijgt de directie de raad beter toe te zien op de jeugdopleiding.

Second opinion
Achteraf benadrukt een woordvoerder van Ajax dat de spelers 'uiteraard vrij zijn in hun keuzes op dit terrein'.

Een speler legt het advies voor een gang naar de kaakchirurg of tandarts naast zich neer, na een second opinion. Dat geldt niet voor een jongen uit de A2, die begin december ontbreekt in de uitwedstrijd tegen Sparta, net nu hij op de weg terug is na een lange blessure. Hij heeft vlak daarvoor twee kiezen laten trekken en is daarvan aan het bijkomen. Een paar weken eerder zijn zijn andere verstandskiezen al verwijderd.

De gebitsadviezen komen niet van de minsten. De Italiaanse universitair docent Martino werkt met internationale topsporters, de Catalaan Ramos vergezelde Cruijff bij het Catalaanse elftal, begeleidde de basketballers van Barcelona en verdediger Carles Puyol. Hun bemoeienis met Ajax is te herleiden tot de coup van Cruijff, die in 2012 een machtsstrijd in zijn voordeel beslechte. Het maakte de weg vrij voor een andere medische aanpak, waarin blessurepreventie vooropstaat. Ramos vliegt één keer per maand naar Amsterdam. Martino is met hem in seizoen 2013/2014 betrokken bij het eerste elftal.

Umberto Martino. Universitair docent, zegt klachten aan het bewegingsapparaat te kunnen verhelpen door aanpassingen van de kaakstand. Beeld .

'Wetenschap loopt vaak achter'
Het duo speelt een rol bij het herstel van Davy Klaassen, na interventie van Cruijff. Hij haalt Klaassen naar Barcelona omdat hij in Amsterdam maar niet herstelt. Onder supervisie van Tony Tramullas, een andere medicus uit Cruijffs stal, wordt Klaassen in een paar maanden klaar gestoomd voor een rentree.

Voor Ruben Jongkind, hoofd talentontwikkeling op de Toekomst en verantwoordelijk voor de medische begeleiding van de jeugd, onderstreept het de toegevoegde waarde van Ramos, Martino en Tramullas. Tachtig procent van de blessuregevallen kun je conventioneel aanpakken, voor de rest moet je verder kijken dan je neus lang is, meent Jongkind. De wetenschap loopt vaak achter op de praktijk.

Voor herstel en krachtbevordering krijgen Ajacieden vanaf hun vijftiende voedingssupplementen, zoals magnesium, visolie en vitamine C en D. Over de positieve effecten bestaat verdeeldheid. Het idee bij Ajax is dat veel voetballers slecht eten. Visolie bestrijdt ontstekingen en magnesium kan kramp bestrijden. Dry needling, een soort variant op acupunctuur, wordt ook bij Ajax toegepast.

De Italiaan Martino zegt bepaalde klachten aan het bewegingsapparaat te kunnen verhelpen door aanpassing van de kaakstand. Sommige spelers krijgen bitjes. 'Er is klinisch bewijs dat problemen met kauwen, zie ook de verstandskies, kunnen leiden tot evenwichtsproblemen of fysieke klachten. De sportwereld moet daar meer oog voor hebben,' stelt hij in een schriftelijke reactie op vragen van deze krant.

Gevraagd naar wetenschappelijk bewijs van een verband tussen vermindering van blessures en het trekken van verstandskiezen, zegt hij dat zijn methode met het huidige instrumentarium niet meetbaar is, zoals dat ook geldt voor veel fysiotherapeutische behandelingen.

Twijfels
Binnen Ajax groeien twijfels over de buitenlandse adviseurs. Na het seizoen 2013/'14 wordt Martino afgedankt bij het eerste. Daarop heeft Cruijff minder invloed dan op de jeugdopleiding, waar zijn vertrouweling Wim Jonk de leiding heeft. Ook de Catalaanse osteopaat Ramos belandt op een zijspoor bij de selectie.

Begin 2015 blijkt de oud-clubarts van Barcelona, Tony Tramullas, eveneens uit de gratie te zijn. Hij is over uit Doha (Qatar), waar hij een centrum voor sportblessures leidt, om Jongkind te adviseren over de jeugdopleiding. Ligt het niet voor de hand om Tramullas, in 2013 coördinator van het team dat Klaassen fit maakte, te vragen voor een second opinion over de nieuwe blessure van de middenvelder?

Tony Tramullas. Oud-clubarts van Barcelona. Werkt in 2013 mee aan het herstel van Davy Klaassen, die daarvoor naar Spanje gaat. Beeld .

Met het argument dat het een andere blessure betreft, laat de behandelend arts Tramullas links liggen. Ramos wordt evenmin ingeschakeld. "Het medisch team van Ajax zag ze als bedreiging," zegt een betrokkene achteraf.

Dat Ajax Daley Sinkgraven voor 7 miljoen euro koopt van Heerenveen, mede ter vervanging van Klaassen, maakt de sfeer er niet beter op. De aankoop staat op gespannen voet met Cruijffs wens om ruim baan te geven aan de eigen jeugd. "Ze gaven ons niet de kans om Klaassens herstel te bevorderen," zegt een Cruijffvertrouweling. "Vervolgens moest een nieuwe speler komen, terwijl Riechedly Bazoer vanuit de jeugd klaar stond. Johan was enorm verbolgen."

Aftocht
Bij de jeugdopleiding zijn Ramos en Martino in 2015 nog wel welkom. Daar hebben Cruijffs volgelingen Jongkind en Jonk het nog voor het zeggen. Maar in november 2015 zegt Ajax Jonk de wacht aan. Cruijff trekt dan zijn handen van de club af. Ook Jongkind werpt de handdoek.

Hier eindigt het Amsterdamse avontuur van Ramos en Martino. "Ik ben zo'n persoon die in de voetballerij tot op de dag van vandaag weinig of niet wordt gewaardeerd," blikt Martino terug. Ramos ontkent dat Ajax hem de deur heeft gewezen: "Ik ben opgestapt omdat ze stopten met het Plan-Cruijff."

De aftocht van de goed betaalde adviseurs geschiedt met brede instemming bij de club. Gesproken wordt van gebrek aan succes, hoewel Jonk bij zijn eigen vertrek wijst op de toegenomen fitheid van jeugdspelers. Onder de vertrekkers zoemt de naam van Pim van Dord als kwade genius. De oud-speler en fysiotherapeut leidt sinds begin dit jaar de medische staf.


Deel 2, zaterdag in Het Parool: Greet Hofmans op de Toekomst

Manel Ramos. Osteopaat uit Barcelona. De Catalaan vergezelde Cruijff bij het Catalaanse elftal. Vliegt elke maand naar Amsterdam. Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden