PlusDa's Logisch

Berghuis en Klaassen zorgen ‘op 10’ voor concurrentiestrijd vol contrasten

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor de concurrentiestrijd op de ‘10’-positie tussen Steven Berghuis en Davy Klaassen.

Steven Berghuis (l) en Davy Klaassen samen binnen de lijnen. Beeld ANP
Steven Berghuis (l) en Davy Klaassen samen binnen de lijnen.Beeld ANP

De Ajax-selecties onder leiding van Erik ten Hag zijn een fikse concurrentiestrijd op één positie wel gewend.

Zo kende die op de rechtsbackpositie uiteindelijk twee winnaars: Noussair Mazraoui zet dit jaar nog een volgende stap in zijn persoonlijke ontwikkeling, terwijl Sergiño Dest momenteel een van de weinige lichtpuntjes bij Barcelona vormt.

De strijd om speelminuten in het centrum van de Ajaxdefensie kende duidelijker één winnaar. Jurriën Timber is inmiddels een cruciale speler geworden, terwijl Perr Schuurs het vooral met rotatieminuten moet stellen.

Maar de nieuwste concurrentiestrijd bij Ajax lijkt zowaar nog interessanter. Want op de ‘10’-positie strijden niet alleen twee gearriveerde internationals om de speeltijd, maar ook nog eens twee spelers die in een geheel andere stijl te werk gaan.

Ondanks een ronduit vlammende start van Steven Berghuis als nieuwe ‘10’ van Ajax is deze concurrentiestrijd pas net op gang gekomen. Want waar Berghuis domineert in de opvallendere aspecten van het spel, is Davy Klaassen juist vooral waardevol met ondergewaardeerd werk. Dat blijkt uit een directe vergelijking.

Effectiviteit

Berghuis is qua effectiviteit sensationeel begonnen als ‘10’ bij Ajax. Het verloren duel met Utrecht was de zevende wedstrijd waarin Berghuis vanaf de start in zijn nieuwe rol speelde, en pas de eerste keer dat hij níét bij een treffer betrokken was.

In 547 minuten als ‘10’ was Berghuis tot dusver goed voor 4 goals en 6 assists. Extreme cijfers, die neerkomen op gemiddeld een keer per 55 speelminuten direct betrokken zijn bij de totstandkoming van een treffer.

Bij deze effectieve start valt vooral de traptechniek van Berghuis op. Onderstaande assist bij de openingstreffer tegen Groningen laat hij doodsimpel ogen, terwijl de moeilijkheidsgraad om Edson Álvarez met een krulbal te bereiken bij de tweede paal toch echt behoorlijk hoog ligt door de vele omringende verdedigers na de afgeslagen vrije trap.

Berghuis bezit de kwaliteit om lastige voorzetten er doodsimpel uit te laten zien. Beeld Ajax TV
Berghuis bezit de kwaliteit om lastige voorzetten er doodsimpel uit te laten zien.Beeld Ajax TV

Toch moeten Ajacieden de verwachtingen voor Berghuis enigszins temperen. De zomeraankoop was als ‘10’ betrokken bij tien goals, maar de waarde qua expected goals van het kansentotaal waaruit deze tien treffers vielen, bedroeg volgens de cijfers van Opta maar 4,35 expected goals.

Simpeler gesteld: op basis van historische data zou Berghuis redelijkerwijs nu op 4 à 5 goals moeten staan waarbij hij betrokken was, in plaats van het huidige tiental. Als we bijvoorbeeld denken aan de moeilijkheidsgraad van bovenstaande assist en zijn vuurpijl van een treffer tegen Cambuur, is de conclusie dat Berghuis ‘hot’ gestart is, een logische. En de statistieken leren ons dat niemand eeuwig ‘hot’ kan blijven qua kansen afmaken, zelfs niet een Messi of Lewandowski.

Maar zelfs met deze nerdy nuance als kanttekening, is de start van Berghuis bij Ajax bijzonder effectief. Presteert hij qua goals en assists de rest van het seizoen wel alleen maar ‘naar verwachting’, zou hij dit eredivisieseizoen op het huidige tempo alsnog met een gecombineerd totaal van 26 goals en assists eindigen. Ter vergelijking: Klaassen liet vorig jaar 12 goals en 3 assists optekenen in de eredivisie.

Creativiteit

En niet alleen qua effectiviteit voor en rond de goal heeft Berghuis een duidelijk streepje voor op zijn ploeggenoot in Amsterdam en bij Oranje. Ook qua creativiteit heeft hij Ajax als ‘10’ een nieuwe dimensie aan het aanvalsspel gegeven.

Klaassen was vorig seizoen goed voor gemiddeld 1,1 gecreëerde schietkans voor een ploeggenoot per wedstrijd. Berghuis is dit seizoen uit ‘open spel’ alleen al goed voor 2,1 gecreëerde kansen per duel. Tel daar zijn bijdragen uit corners en vrije trappen nog bij op, en dat moyenne bedraagt zelfs 2,5.

De overlap van binnen naar buiten van Berghuis bij Tadic is een groot wapen gebleken voor Ajax. Beeld Ajax TV
De overlap van binnen naar buiten van Berghuis bij Tadic is een groot wapen gebleken voor Ajax.Beeld Ajax TV

Vooral de momenten waarop Berghuis op de linkerflank buitenom komt als tweede gevaarlijke voorzettenspecialist naast Tadic, levert Ajax veel scoringskansen op. Bij bovenstaand moment, in de aanloop naar de 0-1 tegen PEC Zwolle, is goed zichtbaar dat Berghuis het juiste moment herkent om via een overlappende loopactie uit de rug van Tadic op de linkerflank vrij te komen voor een strakke, lage voorzet met links.

De andere vorm waarin Berghuis voor nieuw gevaar zorgt, is de steekpass. Sinds het vertrek van Hakim Ziyech kende de Ajax-voorhoede geen speler die op consistente basis deze moeilijke pass tot een goed einde kon brengen.

Berghuis is begaafd als steekpasser. Beeld ESPN
Berghuis is begaafd als steekpasser.Beeld ESPN

Bovenstaand moment uit de slotfase tegen het stugge Groningen laat de grote waarde van een succesvolle steekpass zien. Terwijl Berghuis zich omringd ziet door vier Groningers, is één goed getimede sprint van Tadic genoeg om vrij te komen achter de laatste lijn.

Diepgang

Toch betekent een keuze voor Berghuis op de 10-positie dat Ajax ook zeer specifieke kwaliteiten van Klaassen misloopt.

Zo was de 1-0 in de kampioenswedstrijd symbolisch voor het spel van de dynamo op het middenveld. Niet alleen omdat Klaassen vorig jaar nu eenmaal Mister 1-0 was met zijn vele belangrijke openingsgoals, maar vooral door de manier waarop hij die treffer versierde.

De uiteindelijke goal die Klaassen uit onderstaand moment maakt is doodsimpel: een schuiver van zes meter afstand. Het feit dat Klaassen überhaupt ten tijde van de voorzet van Tadic ongedekt vrij kan komen op de rand van het vijfmetergebied, verraadt zijn enorme intelligentie en effectiviteit als loper.

De diepgang van Klaassen: een betrouwbaar wapen. Beeld ESPN
De diepgang van Klaassen: een betrouwbaar wapen.Beeld ESPN

Kijk naar bovenstaand beeld: in aanloop naar de goal staan er nog zes veldspelers van AZ tussen Klaassen en de goal. De kunst van het timen van dieptesprints is een onderschatte, op dat vlak is Klaassen van wereldniveau.

Defensieve arbeid

Misschien wel een van de beste defensieve aanpassingen die Ten Hag vorig jaar deed, was Klaassen opschuiven van een controlerende positie naar de positie van ‘10’. Dit blijkt uit de cijfers. In de 19 duels (competitie en Europees) met Klaassen als meest aanvallend ingestelde middenvelder incasseerde Ajax maar 10 goals vorig seizoen (0,53 per duel), in 27 duels met een andere speler ‘op 10’ lag dat gemiddelde met 25 tegengoals een stuk hoger (0,93).

Als een van de 'voorste verdedigers' is Klaassen erg belangrijk. Beeld ESPN
Als een van de 'voorste verdedigers' is Klaassen erg belangrijk.Beeld ESPN

In de eerste speelronde tegen NEC, terwijl Ajax al vroeg met 4-0 voor staat, is een perfect moment te vinden waarop de defensieve waarde van Klaassen als schaduwspits zichtbaar is. Op het moment dat Haller fel druk naar voren zet na balverlies, moet Klaassen eigenlijk hetzelfde doen op de vrijstaande centrumverdediger van NEC. Dit omdat Ivan Marquez het logische aanspeelpunt is voor de eerstvolgende pass.

Dat Klaassen in een flits van een seconde ziet dat de door Haller opgejaagde Cas Odenthal voor een riskante pass door het midden gaat kiezen, en vervolgens ook nog de reactiesnelheid en wendbaarheid heeft om van renrichting te veranderen en de bal te onderscheppen, getuigt van bijzonder defensieve kwaliteiten.

En Klaassens kwaliteiten bij het afjagen vallen niet af te doen als botweg ‘hard werken’. Tactisch is de rol van aanjager van de Ajaxpressing een zeer belangrijke. Denk aan het Ajax van de magische Champions Leaguerun: tegenover rijkere, grotere opponenten was dé identiteit van Ten Hags Ajax dat het altijd collectief, georganiseerd en fel druk naar voren bleef zetten. Alleen vanuit die lens bekeken valt de onvermoeibare Klaassen nog niet afgeschreven te worden in de concurrentiestrijd ‘op 10’.

Luister onze Ajaxpodcast Branie:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden