PlusAchtergrond

Avonturier Theo Bos is nu bondscoach van China: ‘Ik ga niet met ze over politiek beginnen’

Op de wereldkampioenschappen baanwielrennen stond Theo Bos (39) langs de baan als bondscoach van China, het nieuwe avontuur in zijn wielerleven. “Dan zeg ik: jij bent een Harrie, jij bent een Jeffrey en jij een Roy.”

Daan Hakkenberg
Bondscoach Theo Bos van China tijdens de derde dag van de wereldkampioenschappen baanwielrennen. Beeld ANP / Robin van Lonkhuijsen
Bondscoach Theo Bos van China tijdens de derde dag van de wereldkampioenschappen baanwielrennen.Beeld ANP / Robin van Lonkhuijsen

In zijn rode trainingspak van de Chinese wielerbond is Theo Bos op zoek naar Jeffrey Hoogland. De Chinese vrouwen van de teamsprint willen een selfie met de wereldkampioen, die net een regenboogtrui om zijn brede schouders heeft gekregen als snelste op de kilometer. “Voor de renners uit China zijn Harrie en Jeffrey echt goden. Daarvoor hebben ze zo veel respect.”

De Chinese vrouwen pakten zelf zilver en er was individueel brons op de 500 meter. Tot zover de oogst van de eerste WK van Bos als bondscoach van China. Na ruim tien maanden is het tijd voor vakantie. En Bos weet al waar hij heen gaat. “Hierden. Bij mijn ouders. Twee weken. Contractueel heb ik maar twintig vakantiedagen volgens mij.”

Quarantaineplicht

Bij de mannen stond Bos deze WK langs de baan, bij de vrouwenploeg bemoeit hij zich van iets meer afstand. De WK zijn een van de spaarzame momenten dat hij in Europa is. Vanwege corona is China nog meer dan ooit een gesloten bastion. Voor inreizen geldt een quarantaineplicht van tien dagen. Begin dit jaar was dat nog drie weken.

“We slapen met de ploeg op de wielerbaan in Peking op een compound. Nu met covid kunnen we daar ook niet vanaf. In China is heel weinig beweging. Iedereen zit eigenlijk op z’n plek. Ik moet bijvoorbeeld officieel aanvragen als ik ergens boodschappen wil gaan doen. Na de wereldbekerwedstrijden in Canada ben ik even op en neer gegaan naar Nederland om fietsen op te halen. Maar ik kan niet zomaar weg. Als ik terug naar China ga, moet ik weer in quarantaine. Dus eigenlijk kan ik geen kant op.”

Als renner was Bos al een avontuurlijk type. Naast zijn wedstrijden voor de Nederlandse ploeg reed hij jarenlang keirin in Japan; wedstrijden die met veel traditie en ook wel met enige mystiek zijn omgeven. Bos kan ook smakelijk vertellen over hoe hij ooit met een Landrover naar Odessa is gereden om een envelop aan Russisch prijzengeld op te maken. Zo bezien past de baan als bondscoach van China wel bij hem. Waar Bos ook gaat, hij past zich schijnbaar moeiteloos aan.

Over het hek

Bos lijkt soms de wielerequivalent van de stripheld Kuifje met als nieuwste album Theo in China. En met die strenge regels neemt Bos het niet zo nauw. “Het is echt een enorm avontuur. De sporters mogen niet van het terrein af, maar ik blijf niet op die baan en ga gewoon stiekem weg. Peking is echt leuk. Eén keer ben ik gespot dat ik over een hek heen klom. Dat krijg je dan wel te horen. Ze zouden me in principe dan kunnen ontslaan, denk ik. Mijn Russische vriendin ben ik in Peking tegengekomen. Ze geeft daar Engelse les en woont in de buurt. Dat is een van de redenen dat ik over het hek klim.”

Maar Bos is niet naar China gegaan voor de liefde. Wel voor de sport. Natuurlijk heeft hij van te voren bedacht waar hij aan begon. Bondscoach worden in China, dat roept natuurlijk vragen op. In dienst van een regime dat minderheden onderdrukt, haar eigen bevolking nauwlettend in de gaten houdt en sport gebruikt om internationaal haar imago op te poetsen.

“Maar toen ik daar was, bedacht ik me dat ik voor die renners het verschil kan maken. Ik ga niet met ze over politiek beginnen, maar ik kan wel bepaalde dingen uitleggen. Dat in China het dagelijks leven anders is dan in Nederland. Voor hen is het altijd trainen, eten, slapen. Zeker nu met covid kunnen ze helemaal geen kant op. Dan wil ik best uitleggen dat dat best gek is. Maar eigenlijk zijn ze niet heel erg geïnteresseerd in hoe het er ergens anders aan toegaat. Ze zijn altijd superblij daar. We kwamen terug van de wereldbekerwedstrijden. Nou, Canada en Colombia, dat vonden ze helemaal niks. Toen we terugkwamen in China, was iedereen helemaal blij. Alles fantastisch. Weer gewoon Chinees eten, hun eigen training en veilig in China.”

Hoger niveau

Bondscoach Bos is er in eerste instantie vooral om de sprinters beter te maken. En dat lukt, stelt hij tevreden vast. Zowel de mannen als vrouwen reden eerder dit jaar al naar winst en medailles in de wereldbekerwedstrijden in Colombia en Canada. De Chinese bond verwacht ook simpelweg prestaties, vertelt Bos. “Ik zit er nu tien maanden en dat is eigenlijk al redelijk lang. Voor mij zijn er vier buitenlandse coaches geweest in een paar jaar tijd. Als ze niet tevreden zijn, ben je zo weg. Maar ik heb meteen een goede start gemaakt. Ze hebben goed gepresteerd in de wereldbekers. Dus daar hebben ze wel vertrouwen in.”

“Wat ik al mooi vind, is dat iedereen op een hoger niveau rijdt dan voorheen. De vrouwen zijn al olympisch kampioen geworden op de teamsprint op de Spelen van Rio en Tokio. Ze willen gewoon weer olympisch kampioen worden en daarvoor ben ik aangetrokken. Als de mannen podium rijden op de teamsprint, dat zou echt cool zijn. Australië en Nederland, dat is echt te hoog gegrepen. De individuele nummers is nog echt een stap te ver.”

Daarbij moet Bos zich wapenen tegen flink wat frustraties. Hij heeft te maken met een keur aan regionale coaches die allemaal invloed willen uitoefenen op de renners uit hun eigen provincie. “Dan moet je soms heel diplomatiek zijn, maar op een gegeven moment wil je wel dingen op tafel leggen die niet goed gaan. Ik neem geen blad voor de mond. Ik heb voor mezelf een plan gemaakt en daar hou ik me aan vast.”

“Qua krachttraining wil ik dat ze bepaalde dingen kunnen in het krachthonk. Qua materiaal wil ik dat ze op Koga’s rijden, omdat ik denk dat het de beste fiets is. En qua posities moeten ze gewoon in een bepaalde houding op de fiets zitten. Het hele trainingsschema, daar ga ik niet te veel van afwijken, omdat ik de afgelopen vijf jaar heb gezien en zelf heb ervaren dat het werkt voor Nederland. Dus ik maak de schema’s en daar houden de renners zich aan.”

Nederlandse succesformule

Als bondscoach blijft Bos dicht bij de Nederlandse succesformule. In de nadagen van zijn carrière als renner maakte Bos van nabij mee hoe Harrie Lavreysen en Jeffrey Hoogland toonaangevend werden op de sprint. Het afgelopen jaar heeft hij zodoende het trainingsregime van de Chinese baanrenners aangepast. “Laten zien dat je ook op een meer normale manier prestaties kunt leveren. Ze zijn heel erg gewend om kapot te gaan. Diep gaan, rammen en afzien. Dan doe je het goed. Op die manier gaan er heel veel atleten kapot.”

“De renners hebben enorme potentie, maar als ik zeg dat ze top 3 kunnen rijden op de teamsprint, dan geloven ze dat simpelweg niet. Ik ben daar wel van overtuigd. Ik heb een renner, die gelooft niet in de Hollandse manier van sport bedrijven. Dan vertel ik hem dat wat hij de afgelopen zeven maanden heeft gedaan, is hoe Lavreysen zich heeft voorbereid op de Spelen. ‘Kan niet’, zegt hij dan. Zo gebruik ik de Nederlandse ploeg als voorbeeld. Dan zeg ik: jij bent een Harrie, jij bent een Jeffrey en jij een Roy.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden