PlusInterview

Andries Jonker, bondscoach van de voetbalvrouwen: ‘Er zit muziek in deze groep’

Andries Jonker: 'Het vrouwenvoetbal is al enorm gegroeid, maar er valt alsnog veel te winnen.' Beeld Joost Hoving
Andries Jonker: 'Het vrouwenvoetbal is al enorm gegroeid, maar er valt alsnog veel te winnen.'Beeld Joost Hoving

Het wordt een spannend jaar voor het Nederlandse vrouwenvoetbalteam, met een WK in Australië en Nieuw-Zeeland en met Andries Jonker (60) als bondscoach, op zijn eerste grote toernooi als eindverantwoordelijke. ‘Het zou prachtig zijn als we ook daar de stadions oranje krijgen.’

Daniël Dwarswaard

Andries Jonker scrolt door de foto’s op zijn mobieltje. Kijk, daar zijn de plaatjes van zijn eerdere bezoek aan Nieuw-Zeeland, voor de WK-loting en een kijkje bij de accommodaties. In Dunedin speelt Oranje twee van de drie groepswedstrijden. “Het stadion daar lijkt een beetje op het PSV-stadion qua grootte, met plaats voor 28.000 man. En overdekt: het is daar winter in juli, dan kan het koud zijn. Veel zuidelijker op de wereld kun je niet komen. Er wonen relatief veel mensen met Nederlandse roots. Het zou prachtig zijn als we ook daar de stadions oranje krijgen.”

Wordt dit uw eerste WK-ervaring?

Andries Jonker: “In 2014 had ik tijdens het WK een rol in het analyseteam. Toen was ik een van de 48 stafleden. Dat was mooi om mee te maken, maar de kans om als hoofdcoach naar een WK te gaan is wel heel bijzonder. Toen ik deze job accepteerde, moesten we ons nog wel plaatsen. Nu kijk ik er enorm naar uit. Om deel te nemen, maar vooral om er iets moois van te maken.”

Is dit een moeilijke periode om bondscoach te zijn, gezien alle successen in het recente verleden?

“Mark Parsons heeft de moeilijkste periode gehad: hij moest Sarina Wiegman opvolgen. De statistieken van Sarina gaat geen voetbalcoach meer overtreffen. Voor iedere opvolger was het een onmogelijke opgave om dat te evenaren. Na Mark ligt het nu wat anders. Hij heeft het qua prestaties helemaal niet slecht gedaan: de kwartfinale op het EK gehaald en niet verloren in negentig minuten. Wel bestond er een breed gedragen ontevredenheid over hoe het ging. Het EK heb ik met kromme tenen gekeken. De media waren niet tevreden, de speelsters niet, de staf niet en de fans dus ook niet. Ik zat thuis op de bank en kan dus niet zeggen waar het is misgegaan, maar ik weet wel dat dit elftal een enorme potentie heeft om iets los te maken. Het vrouwenvoetbal is al enorm gegroeid, maar er valt alsnog veel te winnen.”

Wat moet beter?

“Je hoort vaak: het is wel aardig, maar… Het streven moet zijn dat het wordt gezien als volwaardige topsport. Atletiek is een mooi voorbeeld. Je hoort niemand zeggen: die Femke Bol kan niet hard lopen. Bij vrouwenvoetbal gaat dat anders. Daar is veel terrein te winnen.”

Hoe?

“De sport zet zelf de toon. De moderne voetbalster is topfit, een flink verschil met tien jaar geleden. Die ontwikkeling is nog niet klaar, ook in het mannenvoetbal is in de top alleen nog plek voor extreem fitte spelers. Ik denk ook nog steeds dat er meer meiden en vrouwen kunnen gaan voetballen. Dat er meer publiek te winnen is en dat er meer op televisie te volgen moet zijn, maar dat is maar één gedeelte van het verhaal. Het leukste is natuurlijk met een team werken en presteren. Dat is de hoofdmoot. In de jaren negentig was ik bij de bond al werkzaam in het meisjesvoetbal. Ik heb vijf jaar het nationale team onder 16 gedaan als assistent of hoofdcoach. Elk jaar deden we mee aan het Nordictoernooi met de Scandinavische landen. Je mocht als voorbereiding een weekend naar Bleijerheide in Zuid-Limburg. Daar sliepen we in een soort jeugdherberg, goedkoper kon niet. Als je nu kijkt hoe alles is veranderd... Dat is een prachtige ontwikkeling, maar we zijn nog niet klaar.”

U hebt overal gewerkt, van Barcelona, Bayern München en Arsenal tot MVV en Telstar. Best een merkwaardige loopbaan...

“Het is een loopbaan van tegenstellingen. In de marge van het betaald voetbal en aan de absolute top. Van de mannen naar de vrouwen en van de jongens naar de meiden. Van links naar rechts, van hoog naar laag. Dat is wie ik ben. Ik kan me aanpassen aan de omstandigheden.”

Bij Telstar bent u nooit cynisch geworden.

“Omdat ik van tevoren het budget en de beperkingen kende. Dan moet je ook niet zeuren tijdens de rit. Ook daar heb ik de uitdaging gezien. Ik heb over die periode een heel goed gevoel: bij Telstar heerste bij spelers en staf een enorme motivatie om een volgende stap te maken. Om met elkaar het maximale eruit te halen. Bij de meiden hier merk ik ook die toewijding. Dat gaat zelfs nog net even verder.”

Is dit het punt waar u wilde zijn? Of doet u niet aan loopbaanplanning?

Lachend: “Ik moet ineens aan de cursus betaald voetbal denken. Robert Maaskant zat ook in die groep. Hij had het helemaal uitgestippeld. Zo veel jaar dit, zo veel jaar dat. Dat zou hem naar zijn top leiden. Ik heb daar even over nagedacht, maar ik denk niet dat het zo werkt. Bij niemand, hoor.”

Had u niet in de top van het mannenvoetbal willen werken?

“Dan moet dat wel lukken. Je moet de kans krijgen en de kansen pakken die zich voordoen. Ik doe veel dingen met mijn hoofd, maar de beslissing waar ik ga werken komt uit mijn hart. Ik heb mogelijkheden voorbij laten gaan, omdat ik gewoon niet 100 procent overtuigd was. Bij deze klus voel ik dat wel. Er zit muziek in deze groep.”

Oranjespeelsters Sherida Spitse, Vivianne Miedema, Danielle van de Donk, Lieke Martens en Victoria Pelova. Beeld Pim Ras Fotografie
Oranjespeelsters Sherida Spitse, Vivianne Miedema, Danielle van de Donk, Lieke Martens en Victoria Pelova.Beeld Pim Ras Fotografie

De sfeer rond dit Oranje is wel minder positief dan in het recente verleden.

“Vera Pauw heeft de eerste successen geboekt en Sarina Wiegman heeft het daarna waanzinnig gedaan, echt geweldig. Daarna is de verrassing eraf en zijn de verwachtingen heel hoog. De kern van het huidige team is nog steeds populair; na de kwalificatie voor dit WK kreeg ik berichten van mensen die ouderwets blij waren. Die voor de buis hebben staan springen. Ik weet dat deze groep mensen nog steeds kan raken.”

Topspeelster Vivianne Miedema zei na het EK: ‘Het is makkelijk om naar anderen te kijken, maar we moeten als speelsters in de spiegel kijken.’

“Ik heb voorafgaand aan de eerste interlandperiode met Vivianne, Lieke Martens en Sherida Spitse gesproken. Bij die drie heb ik getoetst of ik op het EK terug moest komen. Zij vonden dat we vooruit moesten kijken, zeker omdat de cruciale WK-kwalificatiewedstrijd tegen IJsland snel kwam. Ik heb het ook nog bij een bredere kern neergelegd en hun mening werd gedeeld. Onafhankelijk van elkaar. Ik zag toewijding vanaf het eerste moment, dus we hebben het met geen woord meer over het EK gehad.”

Bent u als coach bezig met het veranderde topsportklimaat? De lijn tussen op en over de grens is dunnetjes.

“Dat is een maatschappelijke ontwikkeling. Dingen die dertig jaar geleden volkomen normaal waren, zijn dat nu niet meer. De Volewijckers is mijn clubje. Toen ik daar vijftig jaar geleden speelde, maakten een vriend en ik elkaar soms uit voor klootzak en blinde, maar we zijn nog steeds vrienden. De omgang met elkaar is veranderd. Van mij hoeft dat niet, maar de tijd doet zijn werk. Ik ben duidelijk, maar altijd correct. In topsport is het soms nodig om goed over te brengen wat je wilt, maar de goede bedoeling moet bij iedereen duidelijk zijn.”

Is het moeilijker om nu coach te zijn?

“Ik vind van niet, het is een kwestie van aanpassen. Ik kan mijn boodschap nog prima kwijt. Het gedrag van iedereen binnen het team moet correct zijn, dat eis ik. Voor mensen die niet mee kunnen in de eisen van deze tijd, is geen plek. Tijdens interlandperiodes evalueren we elke avond met de staf. Iedereen mag zeggen wat hem of haar niet bevalt. Zo scheppen we een klimaat waarin iedereen zich prettig voelt en succesvol kan zijn.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden