PlusAchtergrond

Alles moet wijken voor de Tour de France

Zonder Tour de France stort het wielrennen ineen, is de vrees. Het gevolg van een ‘misgroeid’ economisch model, dat anders zou kunnen.

Tourwinnaar Egan Bernal leidt het peloton tijdens de laatste etappe van de Tour in 2019.Beeld Getty Images

Zelf doet ze niet mee, maar wereldkampioen Annemiek van Vleuten leest met meer dan gemiddelde belangstelling berichten over het wel of niet doorgaan van de Tour de France. Die Franse rittenkoers maakt in de coronacrisis het verschil tussen aan- en afhaken van wielersportsponsoren en aldus het doorgaan of stoppen van diverse wielerploegen. “Ik ben een beetje bang voor het vrouwenwielrennen als de Tour niet doorgaat,” zegt Van Vleuten.

Vandaag komt de internationale wielerunie UCI hoogstwaarschijnlijk met een nieuwe racekalender voor de wielersport. De essentie van dat plan is simpel: alles moet wijken voor de Tour de France, georganiseerd door de Amaury Sport Organisation (ASO). Want valt de Tour weg, dan kraakt de wielerwereld. Bij de mannen én de vrouwen.

De sponsoren in het wielrennen halen hun zichtbaarheid vooral bij de Tour de France. Die is voor hen goed voor 60 tot 65 procent van de economische ‘opbrengst’. Het is het enige wielerevenement dat mondiaal wordt uitgezonden. Volgens Marko Heijl, sportmarketing­docent en pr-man bij lijmproducent Soudal, een belangrijke sponsor van de Belgische Lotto-Soudal-ploeg, is het simpel. “De Amstel Gold Race is echt niet bekend in China. De Tour wel. Soudal verkoopt producten in China. Welke wedstrijd zouden wij kiezen?”

Darwinistisch model

De afhankelijkheid van de Tour heeft tot een wankel verdienmodel geleid in deze sport, die voor de toeschouwers gratis is. De wielerploegen worden voor 90 tot 95 procent gefinancierd met 10 tot 20 miljoen euro sponsorgeld per jaar.

Komt een sponsor in de problemen, dan heeft een team het meteen moeilijk. Dat gebeurt in de coronacrisis volop. CCC Team heeft het naar verluidt het zwaarst. De schoenenfabrikant zou al hebben gedreigd de ploeg niet meer te betalen. Mitchelton-Scott, de ploeg van Van Vleuten, heeft flink gesnoeid in salarissen, net als Bahrein-Merida en Astana. De vraag is niet of sponsoren omvallen, maar wanneer.

In het ideale plaatje is sponsoring slechts een van de inkomstenbronnen voor een ploeg. Het economisch model in het wielrennen is echter al jaren ‘misgroeid’, zegt Heijl, die een boek schreef over de relatie tussen marketing en wielrennen. Een ‘Amerikaans model’, gericht op solidariteit met een vaste organisatie en een eerlijke verdeling van de televisiegelden, zou beter zijn dan het ‘darwinistische’ concept dat in het wielrennen geldt. Heijl: “De ASO houdt met het ‘recht van de sterkste’ de andere stakeholders in de wielersport in een wurggreep.”

Hein Verbruggen, oud-voorzitter van de UCI, kwam al in 2004 met een idee daarvoor. Dat werd de Pro Tour, een competitie met grote rondes en klassiekers ineen, bedoeld om de macht van de Tour te breken. Het plan faalde doordat Tourorganisator ASO te veel tegengas gaf. ­Richard Plugge, teambaas van Jumbo-Visma, wil die constructie nu toch weer terug in het wielrennen: “Ik heb in het verleden veel met Verbruggen hierover gesproken. Wij zaten op één lijn.”

Afgeslankte kalender

Nieuwe plannen voor een afgeslankte competitie kunnen juist in een crisis ontstaan, zegt Plugge, ook voorzitter van de AIGCP, een belangenclub waarbij diverse teams zijn aangesloten. Hij pleit voor een afgeslankte racekalender, zodat alle toppers gegarandeerd aan de start van wedstrijden staan en televisiegelden eerlijk worden verdeeld. “Een soort Champions League in het wielrennen.”

De patstelling tussen de UCI, ASO en de ploegen wordt niet snel doorbroken, denkt Heijl. Het vrouwenwielrennen is er niet best aan toe. “De meeste vrouwenploegen hebben het budget voor het hele jaar al binnen, gelukkig,” zegt Iris Slappendel, die twee jaar geleden vakbond The Cyclists’ Alliance opzette. “Bij de vrouwen heeft een topploeg misschien een budget van twee miljoen euro per jaar. De sport is weliswaar met minder geld te redden, maar trek je er een miljoen uit, dan is zo’n ploeg meteen weg.”

Het idee van een Tour de France die nu mogelijk eind augustus start, zorgt in elk geval voor hoop. Bij sponsoren, maar ook bij renners. Slappendel: “Ik snap Van Vleuten heel goed. Als de Tour wordt gereden, komen er meer wedstrijden, ook voor vrouwen. Aan het begin van de crisis werden vrouwen niet gehoord, nu is er in elk geval overleg over de racekalender.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden