Plus Reportage

Ajax zet voet aan de grond in China (dat was Wesley Sneijder nooit gelukt)

In Meizhou rennen jongetjes in rood-witte shirts over de ‘Ronald de Boer pitch’. China wil over dertig jaar wereldkampioen voetbal worden. Ajax wil spelertjes doordrenken met de Ajaxfilosofie.

De Ajax Academy in Meizhou: spelplezier, een kritische houding en ook corvee. Beeld Ajax Coaching Academy

In de Zuid-Chinese stad Meizhou staat het Edwin van der Sar stadion. In Amsterdam duurde het irritant lang voordat het stadion in Zuid-Oost werd omgedoopt tot de Johan Cruijff Arena. Voor voetbalclub Guangzhou R&F (Rich & Force) was het een simpel hamerstuk om op de pui van het stadion(netje) de naam en beeltenis van de Ajax-directeur te schilderen.

De dankbaarheid is dan ook groot. De afgelopen jaren hebben Ajax-trainers het fundament gelegd voor wat de beste jeugdopleiding van China moet worden, waardoor Guangzhou R&F op termijn serieus de strijd kan aangegaan met stadgenoot/topclub Guangzhou Evergrande, die al jaren de Chinese Super League domineert.

Befaamde jeugdopleiding

Toen de Ajax-groep twee jaar geleden in Meizhou neerstreek, trof men daar de erfenis aan van vier jaar aanwezigheid van Chelsea. Door de gouden klank van de Premier League had Guangzhou R&F bij die club aangeklopt om het Chinese voetbal naar een hoger niveau te tillen. De Engelse trainers hebben echter nauwelijks iets extra’s toegevoegd en na een intensieve speurtocht van twee jaar door Europa kwamen de Chinezen tot de conclusie dat zij met Ajax, met de befaamde jeugdopleiding, een beter samenwerkingsverband konden sluiten.

Het vijfjarige contract loopt over drie jaar af, maar Ajax heeft al aangegeven dat de klus pas na tien jaar geklaard kan zijn. Want het gaat om meer dan alleen Ajax-shirtjes uitdelen. Het Amsterdamse team bestaat uit onder meer een videodata-analist, een sportmedicus, een scout en keeperstrainer Jan Splinter, eerder werkzaam bij PAOK, de KNVB en de jeugd van Ajax. Clubs in de Chinese eredivisie mogen maximaal drie buitenlanders opstellen, maar de keeper moet Chinees zijn.

Op de Ajaxschool in het zuiden van China worden 350 jongens van 7 tot 17 jaar opgeleid. Beeld Ajax Coaching Academy

De Ajaxgroep staat onder leiding van Edwin Petersen, onder meer voormalig hoofd opleidingen bij Vitesse en trainer van Oranje onder 16. Hij ziet dat er de afgelopen twee jaar stevige vooruitgang is geboekt. De zeven velden (inclusief de ‘Ronald de Boer pitch’) liggen er prima bij, en voor alle internaatklassen zijn bevoegde docenten gevonden.

Maar wat volgens Petersen nog belangrijker is: het niveau van de jonge spelertjes is aanzienlijk verhoogd en er is meer spelplezier. De Chinese trainers, die de Ajaxlessen in de praktijk moeten brengen, waren vooral heel streng en wezen met luide stem op de fouten die de 350 jongens van 7 tot 17 jaar maakten. Maar tegenover de Nederlandse trainers waren ze bijna dociel.

Petersen: “Ik had een scholing met de 25 Chinese trainers georganiseerd, en er kwam geen enkele reactie uit de groep. In Nederland krijg je meteen discussie, hier viel doodse stilte. We moeten met de trainers loskomen van de discipline, de onderdanigheid. Zo is men hier opgegroeid, maar we maken op dit sportcomplex onze eigen wereld, onze topsportomgeving. Ik wil de trainers kunnen aanspreken, maar zij mogen mij ook aanspreken. En de spelers ook.”

Discipline

Ralf Kebsch, die verantwoordelijk is voor de scouting, zegt dat iemand als Wesley Sneijder het in China nooit had kunnen maken. “Zijn brutaliteit, nodig om de top te bereiken, zou er hier al lang uitgeslagen zijn. Kinderen op de basisschool zijn hier net zo open en vrolijk als kinderen in Nederland, maar op de middelbare school heerst discipline. Er wordt gereproduceerd en niet geleerd om kritisch na te denken. Ze zullen nooit tegen een leraar ingaan.”

De scoutingmachine van Kebsch draait nog niet op volle toeren. In Nederland stropen honderd scouts van Ajax de amateurvelden af, en hoeft men nauwelijks moeite te doen om jonge talenten binnen te halen. Iedereen wil naar Ajax. Kebsch heeft in China slechts drie scouts tot zijn beschikking voor de hele provincie Guangdong, die net zo groot is als Frankrijk.

Beeld Patrick van den Hanenberg

Kebsch: “Hier bestaat geen amateurcompetitie, dus ik moet met mijn scouts de scholen langs om tijdens de gymles of onderlinge schoolpotjes talenten te ontdekken. Maar ook dan is het nog niet zo eenvoudig om die kinderen naar het voetbalinternaat te krijgen, waar ze op minder hoog niveau les krijgen dan op de meeste staatsscholen. In de eerste plaats kunnen ouders twijfelen, omdat een carrière in het betaald voetbal voor hun kind absoluut geen zekerheid is. En de overheid kan ook op alle mogelijke manieren dwarsliggen met ondoorgrondelijke regels.”

Voorwaarde om het project in China mooi af te ronden, waarna de Chinese coaches het werk in Ajax-stijl kunnen voortzetten, is dat Ajax een betere greep op de gehele structuur van de club moet veroveren. Het middelmatig presterende eerste elftal (met de Belg Mousa Dembélé op het middenveld) staat nu onder leiding van Servische trainers, en op een ander complex in Guangzhou zijn ook nog Japanse trainers met een deel van de jeugd bezig.

Petersen: “We proberen de culturele verschillen te overbruggen, en dat is lastig. Hier is winnen heel belangrijk. Dat is natuurlijk overal in de sport belangrijk, maar wij zitten heel erg aan de ontwikkelkant. Dus wij plaatsen winnen in een ander perspectief, bij ons gaat het meer om winst boeken. Dat is een wezenlijk verschil.”

Ajax zet in Meizhou in op een trager, maar duurzamer proces, meent Petersen. “Over tien jaar moeten we iets hebben neergezet, dat verder door Chinese coaches kan worden overgenomen. Het moet inklinken, we moeten een footprint achterlaten, en dat kan niet in vijf jaar. Talent zit hier natuurlijk ook, met 1,6 miljard Chinezen. Maar je moet de omgeving creëren waarin het talent zich kan ontplooien. De Messi’s en Ronaldo’s komen dan echt wel, maar je moet geduld hebben.”

Extra stafleden

Tijdens zijn verblijf in China nam Edwin van der Sar in oktober al vast een voorschot op de toekomst door een vernieuwd contract te ondertekenen, waardoor drie extra Amsterdamse stafleden konden worden aangesteld. En gelijktijdig werd in Guangzhou, de hoofdstad van de provincie Guangdong, op minder dan een uur vliegen van Meizhou, het Ajax-APAC (Asian Pacific) kantoor geopend, van waaruit commerciële en opleidingsactiviteiten in het Verre Oosten moeten worden gecoördineerd.

Ook in Japan en Australië heeft Ajax al zijn tentakels uitgeslagen. Van der Sar, die de cup van 1995 had meegenomen, is in China bekend door zijn succes met Manchester United. De Nederlandse eredivisie wordt in China niet uitgezonden. De zegereeks van Ajax in de Champions League vorig jaar heeft Ajax wel veel nieuwe fans opgeleverd.

Op zaterdagochtend spelen enkele teams op het voetbalcomplex in Meizhou onderlinge wedstrijden. Alles wordt gefilmd voor de lessen met de Chinese coaches. Het gaat er op het veld fanatiek aan toe, met technische hoogstandjes, positiespelfouten, shirtje trekken en op de knieën doorglijden na een doelpunt. Langs de kant staan ouders die soms van ver komen om hun kind even op het voetbalinternaat te bezoeken. Geen hysterisch geschreeuw uit die hoek. En na de wedstrijd volgt meteen op het veld de nabespreking met de trainer, want volgende week moet het weer beter. Daarna gaan de kinderen aan hun huiswerk.

China heeft zich ten doel gesteld om over dertig jaar wereldkampioen te worden, het liefst in eigen land. De spelers die dan op het veld staan, moeten nu nog worden geboren. Maar als het aan Ajax ligt zal die lichting wel het Ajax-dna hebben.

Op zondag 29 december wordt op het Ajax Winterfestival in de Johan Cruijff Arena de documentaire Ajax verovert China vertoond. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden