PlusExclusief

Ajax treft met Union Berlin een specialist in underdogvoetbal

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor Union Berlin, de tegenstander van Ajax in de Europa League.

Sam Planting
Verdediger Danilho Doekhi is een van de twee ex-Ajacieden bij Duitse stuntploeg Union Berlin. Beeld BELGA
Verdediger Danilho Doekhi is een van de twee ex-Ajacieden bij Duitse stuntploeg Union Berlin.Beeld BELGA

In vrijwel elk opzicht treft Ajax in Union Berlin een tegenovergestelde ploeg. De rood-witte formatie uit Berlijn is pas recentelijk komen kijken op het hoogste niveau, is (in eigen land) een financieel kleinduimpje en speelt fysiek countervoetbal met zo min mogelijk passes.

Speelstijl

Tactische uitgangsformatie Union Berlin. Beeld Sam Planting via ShareMyTactics
Tactische uitgangsformatie Union Berlin.Beeld Sam Planting via ShareMyTactics

In financieel opzicht is de reis naar de Duitse top van Union Berlin een voetbalwonder. Slechts twee van de achttien Bundesligaclubs hebben een kleiner salarishuis dan de tweede club uit de hoofdstad (naast Hertha BSC). Het contrast met Bayern München, waarop het slechts een achterstand van twee punten op de Duitse ranglijst heeft, kan haast niet groter. Het jaarsalaris bij Union is gemiddelde 440 duizend euro, zo’n 4 procent (!) van wat een Bayernspeler jaarlijks krijgt overgemaakt.

Union heeft logischerwijs ook niet de technisch meest begenadigde spelers uit de Bundesliga in de selectie. Het huidige succes is er vooral een van een waterdichte defensie, fysieke intensiteit en dodelijke counters. Slechts één ploeg heeft dit Bundesligaseizoen nog minder balbezit dan Union (42,6 procent).

Hoewel Union in een 5-3-2-formatie speelt met drie centrumverdedigers en vooral via snelle tegenstoten tot gevaarlijke kansen komt, zet de ploeg van Urs Fischer wel degelijk flinke druk op de opbouw van de tegenstander. Hierbij vertolkt geboren Amsterdammer Sheraldo Becker een hoofdrol. Het is aan hem en aanvalspartner Jordan Siebatcheu om in een volle sprint een opbouwende verdediger af te jagen wanneer deze een ongunstig pass speelt (bijvoorbeeld achteruit of breed richting zijlijn).

null Beeld

Zodra Becker en Jordan uitstappen, volgen hun drie middenvelders ook op volle sprintsnelheid in hun rug. Met vijf man op de vijandelijke helft maakt Union dan koppeltjes om soepel spel van de tegenstander te ontregelen.

null Beeld

Wanneer de tegenstander door deze twee golven van druk heen is gekomen, plooit Union in een compacte 5-3-2 terug op eigen helft. Hierbij is het dicht bouwen van het midden van het veld de hoofdtaak. Met drie centrumverdedigers, drie kort naast elkaar geposteerde middenvelders en twee spitsen heeft Union geregeld acht veldspelers in de as van het veld staan bij het verdedigen.

null Beeld

Ajax zal tegen Union ongetwijfeld veel balbezit hebben – zo’n 65 tot 70 procent. De crux is om dit balbezit ook op gunstige plekken te hebben. En in dat voorkomen blinken de Duitsers momenteel uit.

Sterspeler

Sheraldo Becker is in Berlijn uitgegroeid tot sterspeler. Beeld AP
Sheraldo Becker is in Berlijn uitgegroeid tot sterspeler.Beeld AP

Waar de opkomst van Union in het Duitse voetbal al een voetbalsprookje mag heten, is het succes van laatbloeier Sheraldo Becker zowaar nog onwaarschijnlijker. Nadat Ajax de aanvaller in 2016 na ruim een decennium in de jeugdopleiding liet lopen, stond de Surinaams international lange tijd te boek als een nuttige vleugelspeler voor ploegen die moeten counteren. Bij zowel PEC Zwolle als ADO Den Haag stond Becker bekend om zijn snelheid, maar niemand zag in hem een complete aanvaller – laat staan een speler die tot een van de beste aanvallers in de Bundesliga zou kunnen uitgroeien.

Dat dit seizoen slechts vijf spelers in de Bundesliga bij meer goals zijn betrokken dan Becker (zes goals, drie assists) is vooral te danken aan het uitermate geslaagde huwelijk tussen de Unionspeelstijl en de specifieke kwaliteiten van de rechtspoot. Becker is nog altijd onwaarschijnlijk snel en kan dit wapen in de 5-3-2-formatie van Fischer nog vaker benutten, omdat hij vaak met veel ruimte voor zich mag uitbreken op de counter. Dat de ex-Ajacied inmiddels spits is in plaats van buitenspeler, geeft hem een nog groter snelheidsvoordeel. Centrumverdedigers zijn in de regel immers minder snel dan backs, waardoor Becker behoorlijk vaak een dekkingsprobleem oplevert.

null Beeld

Omdat Union zonder vleugelspitsen speelt, krijgt Becker daarnaast ook de vrijheid om uit te wijken naar de flanken. Vooral in situaties waarin hij een loggere centrumverdediger naar de zijlijn kan meelokken, is hij dit seizoen dodelijk effectief gebleken.

null Beeld

Becker is precies het soort counterspits waar Ajax historisch gezien grote moeite mee heeft. Tijdens de winterstop zal er dus een plan bedacht moeten worden om de voormalige jeugdspeler zo min mogelijk kansen te bieden in de omschakeling.

Wapen

Behalve de snelheid van Becker heeft Union nog een specifiek wapen: de ploeg scoort het vaakst van alle Duitse teams uit dode spelmomenten. Slecht nieuws voor Ajax, dat in vier duels met Napoli en Liverpool vijf kopdoelpunten weggaf uit standaardsituaties.

null Beeld

Het succes van Union Berlin bij corners en vrije trappen leunt op drie pijlers. Allereerst heeft het met de veterane vleugelverdediger Christopher Trimmel iemand met uitstekende traptechniek in huis. Daarnaast maakt Union geregeld gebruik van specifieke looppatronen en varianten, ontworpen om de tegenstander op zijn zwakste plek te pakken bij hoekschoppen. Bij Ajax zullen dat vooral kruislingse loopjes en blocks zijn, aangezien de Amsterdammers nog altijd mandekking hanteren.

Maar het opvallendst aan de bezetting van Union bij corners is hoeveel risico de ploeg van Fischer bereid is te nemen. Waar het in balbezit uit voorzichtigheid flink wat spelers achter de bal houdt, blijft er vaak maar één veldspeler bij Union achterin staan bij hoekschoppen. Met twee lange mannen die een blok vormen op rand 5 metergebied (hierboven vierkant omlijnd), drie inlopende koppers (omcirkeld) en drie spelers voor de afvallende bal (genummerd) heeft het geregeld liefst acht spelers in en rond het strafschopgebied van de tegenstander.

Zwakke plek

Het huidige succes van Union Berlin is in defensief opzicht te verklaren, maar het succesvolle aanvalsspel van Die Eisern lijkt stukken minder duurzaam. Union is qua gemaakte doelpunten (21) in offensief opzicht een subtopper in de Bundesliga, maar creëert opvallend genoeg de minste kansen van alle achttien ploegen dit seizoen. Momenteel scoort de ploeg twee keer zoveel doelpunten als je redelijkerwijs zou mogen verwachten, als je kijkt naar de hoeveelheid kansen die het krijgt.

null Beeld

Op basis van historische data heeft de wetenschap inmiddels geconcludeerd dat de gemiddelde kwaliteit van het kansentotaal meer zegt over de toekomstige aanvalsproductie van een ploeg dan het aantal gemaakte doelpunten. In dat opzicht lijkt Union in aanvallend opzicht niet al te veel langer zo boven zijn stand te kunnen blijven leven. Probleem voor Ajax is alleen dat deze Duitsers dikwijls aan één doelpunt genoeg hebben.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden