PlusDa's logisch

Ajax neemt een ‘low risk, high reward’-gokje met Ihattaren

null Beeld ANP
Beeld ANP

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke week ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor nieuwe Ajacied Mohamed Ihattaren. Op welke punten moet het gevallen wonderkind zich verbeteren om bij zijn herkansing in de top wel te slagen?

Sam Planting

Een ‘low risk, high reward’-gokje neemt Ajax met Ihattaren. In Amsterdam mag het voormalige wonderkind van PSV laten zien dat hij heeft geleerd van eerdere fouten, en alsnog in de top thuishoort.

Grotendeels zal Ihattaren deze kans buiten het veld moeten pakken. Het zal wel even duren voordat hij qua fitheid volledig speelklaar is en hij treft bij Ajax serieuze concurrentie op elke positie waarop hij uit de voeten kan. Daarnaast zal hij vooral qua gedrag en motivatie verbetering moeten tonen, aan zijn talent aan de bal twijfelt immers niemand.

Maar ook óp het veld zal Ihattaren zich moeten verbeteren ten opzichte van zijn tijd in Eindhoven. Bij deze herkansing zijn er drie duidelijke verbeterpunten aan te wijzen.

1. Eindproduct

Ihattaren kan betoveren met zijn techniek. Al snel na zijn doorbraak bij PSV verschenen er talloze highlightfilmpjes op YouTube waarin zijn bijzondere balbehandeling, explosieve dribbels en mooie traptechniek te bewonderen zijn.

De impact van Ihattaren op de voetballiefhebber is dan ook groot geweest. Maar zijn memorabele technische talent vertekent het beeld van zijn PSV-tijd. Want eigenlijk heeft hij maar één volledig seizoen bij de profs meegemaakt (als actieve speler). En dat was ook nog eens het seizoen 2019-’20, de door de pandemie ingekorte jaargang.

In dat competitieseizoen kreeg Ihattaren een speciale rol in de speelstijl van Mark van Bommel. Veelal ‘hangend’ op de rechterflank kreeg hij een vrije rol, waarin hij zich niet al te veel zorgen hoefde te maken over meeverdedigen of dieptesprints, en zich vooral moest richten op het maken van creatieve, beslissende acties.

In het licht bezien van die speciale rol valt de productie van Ihattaren behoorlijk tegen in dat seizoen. In 2019-’20 kwam hij in 22 competitieduels tot 3 goals en 4 assists. Cijfers die behoorlijk tegenvallen voor een spelmaker in een vrije rol bij een titelkandidaat. Ter context: dat seizoen waren er liefst 47 verschillende eredivisiespelers bij meer goals betrokken dan Ihattaren.

Ihattaren kiest in deze spelsituatie alsnog voor een dribbelsolo. Beeld Screenshot ESPN
Ihattaren kiest in deze spelsituatie alsnog voor een dribbelsolo.Beeld Screenshot ESPN

Kijkend naar al zijn balcontacten tijdens zijn laatste optreden in de Arena (tijdens een 2-1 bekernederlaag in februari 2021), is een verklaring voor zijn magere productie makkelijk gevonden. De 19-jarige linkspoot heeft, zoals wel meer bewierookte toptalenten, de neiging tot ‘over-dribbelen’. In bovenstaande spelsituatie gaat Ihattaren al dribbelend een één-tegen-vier aan, in plaats van een moment te wachten op zijn drie aansluitende ploeggenoten. Dit soort acties zullen in het geoliede aanvalsspel van Ajax niet tot veel geduldige reacties leiden.

2. Drukzetten

Het voornaamste kritiekpunt van zijn voormalige trainer Roger Schmidt: Ihattarens rol in de collectieve pressing. Want niet alleen had hij er bij PSV een handje van na balverlies een baalmoment te nemen, in plaats van te proberen de bal direct terug te veroveren. Ook bij het drukzetten op de spelopbouw van de tegenstander ontbrak het de jonge spelmaker net aan wat intensiteit.

Neem onderstaande spelsituatie uit datzelfde bekerduel tussen Ajax en PSV.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Aanvankelijk start Ihattaren bij dit Ajaxbalbezit in ideale defensieve positie. Waar zijn twee spitsen (hierboven omcirkeld) de as van het veld afdekken, is Ihattaren verantwoordelijk voor de linker halfruimte van de Amsterdammers. Precies halverwege controleur Daley Blind en linksback Nicolás Tagliafico start Ihattaren, zodat hij op een van die twee kan uitstappen zodra Lisandro Martínez (aan de bal) de inspeelpass geeft.

Maar Ihattaren laat zich erg gemakkelijk foppen door Martínez. De Argentijnse centrumverdediger doet even met zijn blik en schouders alsof hij op Tagliafico zal breedleggen. Een pass die niet des Ajax’ zou zijn: breedtepasses op de back in de spelopbouw is niet wat Ten Hag wil zien, als een pass door het midden ook mogelijk is. Toch ‘bijt’ Ihattaren op de schijnbeweging van Martínez, door twee stappen richting Tagliafico te doen.

. Beeld Screenshot ESPN
.Beeld Screenshot ESPN

Door die twee stappen is Blind nu met een simpele pass aanspeelbaar in het midden van het veld. Precies wat je wil voorkomen bij de Ajaxopbouw, dat Blind – de beste passer – de kans krijgt het spel te dirigeren.

Vervolgens sprint Ihattaren op Blind af om zijn eerdere positiefoutje goed te maken. Maar wanneer hij Blinds pass niet meer kan blokkeren, stopt hij plots met afjagen. Blind mag daardoor ongehinderd uit zijn rug weglopen, kaatsen, en zo uiteindelijk Dusan Tadic een open linkerbaan geven waaruit hij een voorzet kan geven.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Bovenstaand voorbeeld lijkt misschien een gevalletje tactisch muggenziften, maar precies dit soort detailfoutjes bij het drukzetten beslissen doorgaans topwedstrijden. Dat Ajax niet scoort uit de daaropvolgende voorzet van Tadic, betekent niet dat het een goede beslissing is om de beste voorzetgever van het land na slechts vier opbouwpasses een vrije voorzetkans te geven.

In de speelstijl van Erik ten Hag is collectief en georganiseerd drukzetten op de tegenstander een vereiste, wil je serieus kans maken op speeltijd. Op dat vlak moet Ihattaren zowel qua beslissingsvaardigheid als inspanningsvermogen flinke stappen zetten.

3. Middenveldsrol

Bij PSV speelde Ihattaren als ouderwetse ‘10’ of als ‘hangende’ rechtsbuiten. Gezien de huidige selectiesamenstelling bij Ajax zal hij zich ook op een andere positie moeten richten, wil hij speeltijd krijgen. Want met Tadic, Antony en Steven Berghuis lijken de speelminuten op de flanken wel vergeven. Op ‘10’ heeft Ihattaren naast Berghuis ook nog eens Davy Klaassen als concurrent.

Gelukkig voor Ihattaren speelt Ajax sinds kort eigenlijk weer steevast met twee aanvallende middenvelders. Zoals vorige week in deze rubriek te lezen was, speelt Ryan Gravenberch dit seizoen in een aanzienlijk aanvallendere rol dan vorig jaar. En laat er voor deze ‘Gravenberchrol’, van technische pendelaar tussen opbouw en aanval, nu juist geen echte back-up zijn. Althans, niet zolang Mohammed Kudus met blessureleed blijft kwakkelen.

Tegen PSV was goed te zien: bij langdurig balbezit speelt Ajax nu in een 4-3-3 met 'de punt naar achteren' op het middenveld. Oftewel, met twee aanvallende middenvelders. Beeld Screenshot ESPN
Tegen PSV was goed te zien: bij langdurig balbezit speelt Ajax nu in een 4-3-3 met 'de punt naar achteren' op het middenveld. Oftewel, met twee aanvallende middenvelders.Beeld Screenshot ESPN

Maar wil Ihattaren net als generatiegenoot Gravenberch speeltijd op die tweede positie op het aanvallend middenveld, dan zal hij moeten laten zien dat hij meer kan dan betoverend pingelen. In Amsterdam mag hij zijn kwaliteiten als allrounder gaan bijwerken en tonen. Tijd zat, want vergeet niet: Ihattaren wordt deze maand pas 20 jaar oud.

Luister onze Ajaxpodcast Branie:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden