Ajax Dossier: Jany was overal

Jany van der Veen als speler van Ajax, geflankeerd door Cor van der Hart (links) en Joop Stoffelen. Archieffoto Het Parool

Ajax is een grote cub met een rijk verleden. Het Parool belicht de belangrijkste periode. Tussen 1965 en 1966 vormde Rinus Michels Ajax om tot een profclub. Deel 14: Een gespreid bedje.

'Je moet eens kijken naar de honkbalfoto's uit die tijd,'' zegt Arie van Eijden. ''Dan zie je allemaal dezelfde gezichten als op de voetbalfoto's. Winter- en zomersport bij één club. Ajax was een puur Amsterdamse vereniging beginjaren zestig. Gescout buiten de stad werd er nauwelijks, niemand was mobiel. Je had een fiets, dat was het.''

Van Eijden maakte in 1965 deel uit van de A1, een team met Johan Cruijff, Wim Suurbier, Barry Hulshoff, dat onder leiding stond van Jany van der Veen en kampioen werd van de landelijke competitie.

Theo van Duivenbode omschrijft Van der Veen als een vaderfiguur. ''In de grond een zachtaardige en vriendelijke man, maar hij kon zijn stem over het veld laten schallen.''

Dat Van Eijden nooit heeft leren schaatsen, wijt hij aan de bezetenheid van zijn trainer. Lachend: ''Ook als het twintig graden gevroren had, gingen we trainen. Niet zeuren, dat was het credo van Jany. En als je iets fout deed, riep hij 'koekenbakker'. Op vrijdagavond hield hij een wedstrijdbespreking bij hem thuis, hoek Bredeweg Hogeweg. Dan moesten zijn vrouw en dochters weg, werd de kamer ontruimd en kregen we de wind van voren.''

Van der Veen was drukker van beroep en hij verplaatste zich op een brommertje. Van Eijden: ''De vader van Piet de Waal, een ploeggenoot, had een hotel op de Martelaarsgracht en die familie reed auto, een Chevrolet, een bijzonderheid in die jaren. Als Piet eens een mindere wedstrijd speelde, zei Jany: Dat kan ook niet anders met jou, met die auto, dat verwende gedoe.''

De jonge voetballers met wie Rinus Michels vanaf januari 1965 aan de slag kon, waren volgens Ton Pronk allemaal door de handen van Van der Veen gegaan. ''Tegenwoordig heeft elk team twee trainers, maar Jany was overal. Hij had de gave het talent te herkennen en zich daarin te verplaatsen.''

Op tienjarige leeftijd werd Johan Cruijff aangenomen als lid van Ajax op voorspraak van Van der Veen. Een proefwedstrijd was niet nodig. Van der Veen had genoeg gezien van het kereltje dat al twee jaar lang meetrainde op de woensdagmiddagen. Welbeschouwd is Van der Veen dus de 'ontdekker' van Cruijff, maar dat heeft hij altijd weersproken: ''Cruijff had geen ontdekker nodig.''

Kort na de oorlog voetbalden Van der Veen - hij overleed in 2001 op 84-jarige leeftijd - en Michels samen in het eerste van Ajax. Pronk denkt dat Michels in zijn beginperiode als trainer veel steun heeft gehad aan de elf jaar oudere Van der Veen. ''Mijn gevoel zegt dat Jany het klankbord van Michels was.'' Van Eijden: ''Jany kende de club en de spelers van haver tot gort. Michels heeft op zijn werk kunnen bouwen.'' Pronk: ''Jany heeft zichzelf nooit op de borst geslagen, maar Michels kwam in een gespreid bedje.''

Van der Veen gaf voetballers ook individueel een duw in de goede richting. Van Duivenbode: ''Ik was linksbuiten, maar ik had Piet Keizer voor me. Jany zei tegen me: als je linksback wordt, sta je zo in het eerste elftal. Ik heb tien jaar betaald voetbal gespeeld. Als linksback.''

Met Suurbier haalde hij eenzelfde kunstje uit. Van Eijden: ''Wim kwam bij Ajax als linksbuiten van een klein clubje, Amstel, en Van der Veen schoolde hem om tot rechtsback.'' Het omvormen van aanvallers tot vleugelverdedigers paste bij de grote tactische veranderingen in die jaren. Het systeem met drie pure verdedigers raakte uit zwang. Brazilië had in 1958 (WK Zweden) de toon gezet met een 4-2-4-systeem. Het was de opmaat naar het 4-3-3 van Michels, met aanvallend ingestelde backs. (DICK SINTENIE)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden