Afspraak met Qatar over supporters tijdens WK: Dronkenschap toegestaan, lhbti’ers niet vervolgd

Qatar heeft beloofd dat fans tijdens het WK voetbal amper een strobreed in de weg zal worden gelegd. Ze mogen dronken worden, op tafels klimmen en demonstreren. Mensen uit de lhbtq-gemeenschap hoeven niet bang te zijn voor vervolging.

Sander van Mersbergen
Nederlandse voetbalsupporters, vorig jaar tijdens het EK in Boedapest. Beeld ANP
Nederlandse voetbalsupporters, vorig jaar tijdens het EK in Boedapest.Beeld ANP

Dat staat in een document dat in handen is van het AD, en dat eerder gedeeld is met voetbalbond KNVB en het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het is een weergave van afspraken tussen de toernooiorganisatie en de politie in Qatar. Die afspraken zijn nooit officieel naar buiten gebracht. Het organisatiecomité en de Fifa reageren niet op vragen over het onderwerp.

De regels zijn voor Qatarese begrippen erg soepel. Er is ‘clementie ten aanzien van gedrag dat geen bedreiging vormt voor de fysieke integriteit of eigendommen,’ zo valt te lezen. Dronken fans wordt in principe geen strobreed in de weg gelegd, behalve als ze gewelddadig worden of als het om ‘ernstige alcoholvergiftiging’ gaat. Dan worden ze in zogenaamde ‘ontnuchteringstenten’ gezet.

Op tafels staan

Supporters mogen tijdens hun verblijf marsen houden, zingen en muziek maken. Ook mogen ze op tafels en stoelen gaan staan om een lied aan te heffen, en desgewenst ook vlaggen om standbeelden wikkelen.

De fans mogen in Qatar dragen wat ze willen, zolang ze bijvoorbeeld in de buurt van een moskee ‘internationaal geaccepteerde etiquette’ respecteren. Wel is het zo dat mensen die op straat of in het stadion hun shirt uittrekken, gevraagd kan worden dat weer aan te doen.

Supporters van het voetbalteam van Ghana zijn al in Doha gearriveerd. Hier vieren ze feest op de Souf Waqif. Beeld REUTERS
Supporters van het voetbalteam van Ghana zijn al in Doha gearriveerd. Hier vieren ze feest op de Souf Waqif.Beeld REUTERS

Journalisten en activisten hebben volgens de tekst het recht te zeggen en schrijven wat ze willen, en zich uit te spreken over mensenrechten. Niemand wordt de toegang tot het land geweigerd. Demonstraties worden toegestaan zolang het geen ‘veiligheidsissue’ wordt. Spandoeken zijn toegestaan zolang ze ‘respectvol’ zijn.

Het stuk meldt verder dat mensen uit de lhbtq-gemeenschap die in het openbaar affectie tonen, niet worden terechtgewezen, vastgezet of vervolgd. Ze mogen ook regenboogvlaggen dragen. Mensen van hetzelfde geslacht mogen samen op een hotelkamer slapen. Vrouwen die aangifte doen van aanranding of verkrachting hoeven niet te vrezen vervolgd te worden voor bijvoorbeeld overspel of buitenechtelijke seks.

Geen bevestiging officiële richtlijnen

Het document waarin de soepele regels beschreven staan, is enkele weken terug door een buitenlandse tak van de Amerikaanse veiligheidsdiensten (Osac) verspreid onder expats in Qatar. Navraag bij de KNVB leert dat de voetbalbond delen van het document gezien heeft tijdens overleggen met de Fifa en de toernooiorganisatie. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft eerder ook ‘kennisgenomen’ van de tekst, meldt een woordvoerder.

Toch is de status van de presentatie enigszins onduidelijk, het is ook niet bekend wanneer die is opgesteld. Hoewel het document door diverse autoriteiten bekeken en gedeeld is, bevestigen Qatar en de Fifa nergens dat het om officiële richtlijnen gaat.

De eerste pagina van het document, in handen van het AD. Beeld ADR
De eerste pagina van het document, in handen van het AD.Beeld ADR

Die omzichtigheid komt mogelijk voort uit de gevoeligheden die in het land leven rond het onderwerp, zegt Ronan Evain, voorzitter van belangenvereniging Football Supporters Europe. “Wij zijn al heel lang met Qatar in gesprek, maar het blijft altijd bij zachte toezeggingen. Daardoor is nog steeds onduidelijk met welke risico’s fans rekening moeten houden als ze die kant op reizen.”

Zolang de autoriteiten niet klip en klaar bevestigen dat bepaalde uitingen niet strafbaar zijn tijdens het WK, moet je rekening blijven houden met de wetten die in Qatar gelden, stelt Evain. Met shariawetgeving dus. “Je weet nooit wat er gebeurt tijdens zo’n toernooi. Je wilt als homoseksuele supporter niet het risico lopen om in de cel terecht te komen. Volgens de wet in Qatar behoort zo’n straf tot de mogelijkheden.”

Homoseksualiteit

De LSVD, een Duitse belangenvereniging voor lhbtq-rechten, riep de Duitse overheid deze week op een expliciete reiswaarschuwing af te geven voor alle personen die tot hun achterban behoren. Het verzoek van de LSVD komt na uitspraken van WK-ambassadeur Khalid Salman in een documentaire over het WK voetbal, die dinsdagavond werd uitgezonden. Salman betitelt homoseksualiteit als ‘geestelijke schade’.

Astrid Oosenbrug, voorzitter van belangenvereniging COC Nederland, kan zich voorstellen dat mensen uit haar achterban niet naar Qatar reizen, zelfs als de soepele regels tijdelijk van kracht zijn. “Die gelden dan voor toeristen, voor de commercie wordt een uitzondering gemaakt. Voor mensen uit onze groep in Qatar verandert niets. Ik zou me daar niet fijn bij voelen.”

Fifapresident Gianni Infantino en de emir van Qatar. Beeld AP
Fifapresident Gianni Infantino en de emir van Qatar.Beeld AP

Gijs de Jong, secretaris-generaal van de KNVB, vertrouwt er desondanks op dat alle Oranjefans veilig in Qatar kunnen verblijven. “Je hoeft sowieso niet bang te zijn voor overvallen en dergelijke. Verder helpt het om te beseffen dat Qatar geen Afghanistan is. Vrouwen hoeven niet verplicht gesluierd over straat. Maar je gaat wel naar het Midden-Oosten, daar moet je rekening mee houden. Een regenboogvlag dragen is prima, maar je moet niet met twintig man met regenboogvlaggen een moskee in gaan. Dat wordt gezien als provocatie.”

De Jong zegt dat de voetbalbond van de toernooiorganisatie ‘harde garanties’ kreeg voor de veiligheid van de lhbtq-gemeenschap. De KNVB is ervan overtuigd dat mensen niet het risico lopen vervolgd te worden op basis van hun geaardheid. Onbekend is hoeveel mensen uit de lhbtq-gemeenschap naar Qatar afreizen. Er zijn voor zover bekend geen acties of demonstraties aangekondigd.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden