Plus

Afscheid van een legende, superster en rolmodel: Serena Williams bezig aan laatste klus

Serena Williams staat woensdagavond in de tweede ronde van de US Open. Het is mogelijk haar laatste partij. De 40-jarige superster, winnares van 23 grandslamtitels, staat op het punt te stoppen. ‘Zoiets gaat nooit meer iemand presteren.’

Rik Spekenbrink
Serena Williams bedankt de fans, nadat ze op het toernooi van Cincinnati heeft verloren van Emma Raducanu. Beeld AFP
Serena Williams bedankt de fans, nadat ze op het toernooi van Cincinnati heeft verloren van Emma Raducanu.Beeld AFP

Geen tennisstadion ter wereld produceert zo veel herrie als het Arthur Ashe in New York. Het zit hem in de bouw en akoestiek, en vooral de luidruchtige Amerikaanse fans. Maandagavond ging het dak er af toen Serena Williams in de eerste ronde aantrad tegen Danka Kovinic uit Montenegro. Het stadion zat tot de nok toe gevuld, onder anderen Bill Clinton, Mike Tyson, Martina Navratilova, Anna Wintour, Lindsey Vonn, Bella Hadid en Hugh Jackman zaten op de tribune.

Williams won met 6-3, 6-3, maar na afloop vond al een ceremonie plaats als eerbetoon aan de 23-voudig grandslamwinnares. Want elke keer dat ze op de baan verschijnt, kan nu de laatste zijn.

Hoewel de Amerikaanse superster in haar eigen farewell letter in het blad Vogue cryptisch was over het precieze moment van haar afscheid, gaat iedereen ervan uit dat de US Open, haar laatste toernooi wordt. Een logisch decor, Williams won er zes keer en is er immens populair. Juist door het niet zo te benoemen, is de hype alleen maar groter.

“Ik hoop écht dat Serena ervan gaat genieten,” zegt John McEnroe, viervoudig US Openkampioen en toernooianalyticus voor Eurosport en Discovery+. “Maar ze zal ook gespannen zijn. Alles is erop gericht geweest om nog één keer wat uit te richten op de Open. Dat worden avondwedstrijden natuurlijk, de fans zullen haar toeschreeuwen, dat wordt niet normaal. Het zou haar moeten voeden.”

Overlevingsdrang

Een kwart eeuw geleden speelde Serena Williams voor het eerst op Flushing Meadows, in het dubbelspel met haar oudere zus Venus. Het was ook het jaar van haar doorbraak in het enkelspel, in Chicago won ze onder anderen van Monica Seles en Mary Pierce, destijds de nummers 4 en 7 van de wereld.

Het was de periode dat Miriam Oremans voor het eerst ging kijken bij de Williams-zusjes. De belofte was het duo al vooruitgesneld. “Iedereen had het over ze, bijna niemand had ze nog zien spelen. Wij gingen kijken of de verhalen klopten’’, zegt ze over die ‘kennismaking’ in Montreal. “De rest is geschiedenis.”

Oremans zag het direct: dit waren twee unieke talenten. “Maar Serena was toen al beter, had meer mogelijkheden met haar spel.”

Al snel stond Oremans tegenover ze. Hoe dat was? “Imponerend,” zegt de Brabantse. “Het waren warriors.” Ze wijst op de film King Richard, die gaat over het leven van Serena en Venus Williams, die het script goedkeurden. “Als je ziet waar ze vandaan komen, wat ze als kind hebben gezien en meegemaakt, dan kun je je daar ook wel iets bij voorstellen.”

Een deel van hun jeugd brachten Serena en Venus door in Compton, een criminele buitenwijk van Los Angeles. Een halfzus werd bij een drugsgerelateerde schietpartij per ongeluk geraakt en overleed. In de tenniswereld hadden de twee te maken met racisme.

Eerste grandslamtitel

Oremans: “Ze hadden daardoor een enorme overlevingsdrang. En ze waren hartstikke sterk. Toen ik met Kristie Boogert in de olympische finale van Sydney (2000) tegen ze speelde, wisten we dat een van de twee een been zou moeten breken om te kunnen winnen. Het waren in het begin geen leuke meiden. Als ze een makkelijke lob kregen, kon je maar beter aan de kant gaan staan, want ze sloegen dwars door je heen. Elke tegenstander was een vijand, die houding namen ze aan. Later veranderde dat. Toen ik in 2013 als coach van rolstoeltennisser Maikel Scheffers terug was in New York, kwam Serena uit de lift, omhelsde me en vroeg naar mijn gezin.”

In 1999 had ze in New York haar eerste grandslamtoernooi gewonnen. Het was de kennismaking met het grote publiek. Williams – 17 jaar, witte kraaltjes in het haar – versloeg Martina Hingis en werd de eerste Afro-Amerikaanse tennisster die een major won. Er zouden er nog 22 volgen.

In die kwart eeuw lukte het Sven Groeneveld niet om de Serena-code te kraken. Als coach van onder anderen Pierce, Arantxa Sánchez Vicario en vier jaar lang Maria Sjarapova wisten zijn speelsters niet van haar te winnen. Frustrerend? “Absoluut niet,” zegt hij beslist. “Als ik goed tennis zie, geniet ik. Het was een eer om het van dichtbij te mogen meemaken. Als Serena op haar piek speelde, was ze gewoon oppermachtig en onverslaanbaar.”

Hij heeft enkel bewondering voor Williams. Twee aspecten springen eruit, wat Groeneveld betreft. Als het om haar spel gaat, is dat de service. “Technisch perfect, nog steeds trouwens. Dat leverde zoveel gratis punten op, je kwam daar gewoon niet doorheen. Dan maak je het je tegenstander mentaal zo moeilijk, de druk op jouw eigen opslag wordt steeds groter. En al kwam je een keer tot een tiebreak, dan deed ze er nog een schep bovenop.”

Levende legende

Daarnaast was het haar mentaliteit. “Het leek alsof Serena nooit stilstond bij een grote overwinning, maar meteen doorging naar de volgende uitdaging. De continuïteit in haar carrière maakt het verschil met de rest. Ik zou graag nog meer weten over hoe ze dat heeft kunnen volhouden, twintig jaar lang aan de top. Wat zij heeft gepresteerd, gaat in mijn leven niemand haar nadoen. En misschien de komende honderd jaar wel niet. Ze is een levende legende.”

Kiki Bertens heeft wel een keer van Serena Williams gewonnen. Iedereen herinnert zich de verloren halve finale op Roland Garros (2016) in het enkelspel, maar een paar dagen eerder versloeg ze ‘Williams en Williams’ met haar partner Johanna Larsson wel in het dubbelspel. “Nou ben ik niet iemand die overal gaat vertellen dat ik maar mooi een keer van Serena heb gewonnen,” zegt Bertens. “Maar het blijft me wel bij.”

In het enkelspel was ze er drie keer dichtbij, maar kon ze geen set pakken. “Serena is een echte wedstrijdspeelster. Als ze het lastig heeft, gaat ze harder kreunen, of komt ze met een keiharde ‘come on’ na een gewonnen punt.”

Ook Bertens was onder de indruk. “Daar stond echt iemand. Ja, met maniertjes. Maar die vond ik bij andere speelsters vervelender. Serena is een grootheid, die heeft zo veel bereikt, daar had je respect voor. Zij en Venus werden in het begin anders bekeken, ze moesten tegen de rest opboksen en hebben het toch maar geflikt. Terwijl de druk altijd zo hoog is geweest, het ging ook altijd maar over al die records. Dat ze nu als moeder nog steeds tennist, bewonder ik helemaal. Sinds ik bevallen ben heb ik vier keer gespeeld, maar na een paar keer heen en weer slaan hangt mijn tong op de grond.”

Oremans en Bertens zeggen dat Williams het vrouwentennis heeft veranderd. “Zoals nu veel wordt gespeeld, hard vanaf de baseline, dat heeft zij geïntroduceerd,” vindt Oremans. “Dat is de hand van haar vader. Die heeft ze keihard leren slaan, en later de techniek zo aangepast dat de ballen ook in gingen.”

Groeneveld wijst op Seles, ook een voormalige pupil van hem. “Zij heeft het powertennis in het leven geroepen. Monica had als tiener al acht grand slams gewonnen en was, als er geen aanslag op haar was gepleegd, misschien de enige geweest die de 22 en 23 gewonnen grandslamtoernooien van Steffi Graf en Serena had kunnen halen.”

Serena Williams

Wat Williams nalaat? Een simpele vraag, maar niet in een paar zinnen te beantwoorden. McEnroe: “Alleen al het feit dat ze het als Afro-Amerikaans meisje, opgegroeid in moeilijke omstandigheden, heeft geschopt tot de grootste speelster die ooit heeft geleefd, zegt alles. Het laat zien dat het, in potentie, voor iedereen mogelijk is.”

Groeneveld kijkt verder dan huidskleur of achtergrond. “Natuurlijk is die barrière door Venus en Serena gebroken en is tennis een multiculturele sport geworden. Maar ze hebben nog veel meer voor vrouwensport betekend. Denk bijvoorbeeld aan het gelijke prijzengeld op de grandslamtoernooien. De naam Serena Williams is niet alleen tennis, niet alleen sport, niet alleen Amerika. Die kent iedereen.”

Een onvoorstelbare erelijst

Serena Williams, op 26 september wordt ze 41, won – tot nu toe – 73 titels in het enkelspel, waaronder 23 grand slams. Alleen de Australische Margaret Court won er meer: 24. Ze schreef de ­Australian Open 7 keer op haar naam, Roland Garros 3 keer, Wimbledon 7 keer en de US Open 6 keer. Ze was bij elkaar opgeteld 319 weken – dat is meer dan 6 jaar de nummer 1 van de wereld, de langste aangeschakelde periode dat ze de wereldranglijst aanvoerde, was 186 weken. Samen met haar oudere zus Venus won ze ook nog eens 14 grandslamtitels in het ­dubbelspel. Ze won daarnaast ook nog vier gouden olympische medailles, drie in het dubbelspel (2000, 2008 en 2012) en één in het enkelspel (2012).

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden