Plus

20 jaar Amsterdam Arena: van de 'grand opening' tot de derde ster

Op 14 augustus 1996 speelde Ajax de eerste wedstrijd in de Arena. André Hazes werd er op de middenstip herdacht. Beyoncé, Bowie, U2 en Madonna traden op. Badr Hari zegevierde en kwam er ten val. Een terugblik op twintig jaar Arena.

Het splinternieuwe stadion in 1996 Beeld Marco Borggreve

15 mei 2011
De derde ster voor Ajax
Een grijze bak, een sfeerloze betonkolos en een ruimtestation. Het zijn beschrijven uit de begintijd van de Arena die aantonen dat het een tijd heeft geduurd voordat het stadion het thuis werd van Ajax.

Wat de verhuizing van het knusse De Meer naar Zuidoost evenmin vergemakkelijkte, was de neergang van Ajax.

De Amsterdamse club vertrok uit Amsterdam-Oost als de beste van Europa, maar in de afgelopen twintig jaar is het succes snel afgekalfd. Als gevolg van de veranderde voetbalmarkt is de kans dat Ajax ooit nog een rol van betekenis kan spelen op het hoogste internationale niveau vrijwel uitgesloten.

Maar ook de nationale competitie kan voor veel sfeer zorgen, vindt Henk Markerink, directeur van de Arena: "Dat zag je op de dag dat Ajax voor de dertigste keer kampioen van Nederland werd en de derde ster op het shirt mocht naaien. Het stadion kolkte. Het publiek maakt de sfeer, niet het stadion."

Frank de Boer, vlak na het behalen van de derde ster in 2011 Beeld Pim Ras

12 april 1997
Amsterdam Admirals in de Arena
Je zou hen bijna vergeten, maar ook de Amsterdam Admirals speelden in de Arena. Het voetbalstadion werd tussen 1997 en 2007 geregeld omgebouwd voor American footballwedstrijden. De Amerikaanse moederorganisatie had bedacht dat 'Europa' best kon dienen als opleidingsplek voor jonge spelers. Ook in Duitsland (Rhein Fire), Spanje (Barcelona Dragons) en Schotland (Scottish Claymores) werd aan ­American football gedaan.

Hoewel de bovenste ring van de Arena veelal leeg bleef, was er toch een hoogtepunt. Kurt Warner speelde bij de ­Admirals. Hij groeide later in de Verenigde ­Staten uit tot een grootheid. Tot een soort ­Wesley Sneijder, om het bij voetbal te houden.

31 januari 2001
Koeien op het veld
Het was een ludieke protestactie van de F-side: op een koude ochtend stonden er twee koeien op het veld, Marta 5 en Clara 19. Ajax had net verloren van Vitesse op de 24ste grasmat, die net als veel voorgangers glad en glibberig was. Met de slogan 'geen veld, geen geld' wilden fans van­wege het slechte veld korting krijgen op hun seizoenkaarten, wat niet gebeurde.

"Wat de mensen willen, wil het gras niet," zegt Markerink. "Regen, wind, zonlicht, daar beschermt het stadion de toeschouwers tegen, maar het gras heeft dat juist nodig. Dat is lang het probleem geweest. Met technische hulpmiddelen als speciale groeilampen hebben we het probleem nu onder controle. Onze zestigste mat bestaat voor negentig procent uit gras en voor tien procent uit kunstgras. Er zitten sensoren in de mat die laten weten als er water of bepaalde voedingsstoffen nodig zijn."

Het dak is open, het gras wordt extra belicht door de groeilampen. Beeld Siebe Swart / HH

9 juni 2003
Badr Hari en It's showtime
"De Arena is de plek van de opkomst en ondergang van Badr Hari," zegt kickbokstrainer Thom Harinck. "Ik was zijn trainer in 2003. Toen vocht hij er tijdens kickboksgala It's Showtime, voor het eerst in z'n loopbaan voor twaalfduizend toeschouwers. Hij vocht tegen Alexey Ighnashov en dat deed hij geweldig. Hij was achttien jaar en verloor, maar hij toonde lef en kwaliteit. Dat was het begin van zijn bekendheid."

"In 2010 ging het bergafwaarts met Badr. Een paar jaar daarvoor had hij Remy Bonjasky in ­Japan al eens geschopt na interventie van de scheidsrechter, en in 2010 deed hij dat in de Arena opnieuw. Uitgerekend in een partij tegen Hesdy Gerges, die ik toen trainde. Eigenlijk vocht Badr die partij in 2010 tegen mij. Hij had zijn agressie niet onder controle."

"In 2012, en daar ben ik niet bij geweest, was er die mishandeling van Koen Everink tijdens Sensation White. Daar heeft Badr volgens justitie ook een rol in gehad, dat was ook in de Arena."

Arena in cijfers Beeld Jorris Verboon/ Het Parool

27 september 2004
Eredienst voor André ­Hazes
"Het klink raar, maar de eredienst voor André Hazes is een hoogtepunt in de historie van de Arena," aldus Markerink. "Ik kende André een beetje, hij had al zes keer opgetreden. Het was een gok, die eredienst. Het is een domper als er tienduizend mensen komen, dan oogt het stadion leeg. Als er honderdduizend mensen komen, kunnen ze er niet in. Het paste precies."

"Het was mooi dat alle artiesten voor niks ­kwamen optreden. Zelfs de stewards en de ­beveiliging deden het voor niks. We hebben er geen huur voor gevraagd."

"Tijdens de begrafenis sprak ik een paar bekende Nederlanders die zeiden: als je dan toch overlijdt, dan is dit wel een mooie manier om afscheid te nemen van het publiek. Maar ik zou niet goed weten wie de Arena na zijn overlijden ook vol krijgt."

14 augustus 1996
Ajax-AC Milan 0-3
Het was niet de grand opening waar na drie jaar bouwen op was gehoopt. In de vriendschappelijke openingswedstrijd verloor Ajax met 3-0 van AC Milan. Vier dagen later ging het in de Johan Cruijffschaal ook al mis, tegen PSV (3-0). Pas in het derde duel won de Amsterdamse club, van NAC. Kiki Musampa maakte het eerste Amsterdamse doelpunt.

De mooiste treffer in de Arena is waarschijnlijk die van Zlatan Ibrahimovi¿ in 2004. Hij legde vijf spelers van NAC in de luren, van wie één speler zelfs drie keer (David Mendes da Silva). Het was meteen het laatste wapenfeit van Ibrahimovic bij Ajax. Nog voordat hij echt goed was geworden, vertrok hij naar Juventus.

23 juni 2006
Voetballen met Robbie Williams
Tina Turner, Michael Jackson, Madonna, the Rolling Stones, George Michael, Coldplay, ­David Bowie, Beyoncé, U2, AC/DC. En dus ­Robbie Williams.

"Een guitige jongen," aldus Markerink. "Een Engelsman, die zijn vaak wat makkelijker te benaderen dan Amerikanen. Yankees komen in van die geblindeerde auto's, geven hun show en zijn weer weg. Best jammer want ik had Beyoncé graag een handje gegeven."

"Wat het concert van Robbie Williams bijzonder maakte, was dat hij op zijn vrije dag in een reeks optredens wilde voetballen. Hij maakte een elftal van zijn crew en speelde tegen team van medewerkers van de Arena en Ajax, op een trainingsveld. Ik deed zelf niet mee, maar ons team won. Een paar dagen later wilde Williams revanche. Had hij onder meer Ruud Gullit geregeld. Toen won team Williams."

1 februari 2002
Koninklijk feest
Het was de grootste beveiligingsoperatie die de Arena heeft gekend. Aan de vooravond van het huwelijk van Máxima en Willem-Alexander was er een feest met tal van regeringsleiders en koninklijke gasten. 9/11 was nog geen half jaar daarvoor gebeurd.

De laatste jaren is de beveiliging verder toegenomen. In 2004 stonden er ineens honderden overenthousiaste Marokkaanse voetbalfans op het veld, na een benefietwedstrijd van Marokkaanse spelers tegen oud-Ajacieden. En ook hooligan Wesley bereikte in 2011 het veld om AZ-doelman Esteban te lijf te gaan.

Markerink: "We hebben het veiligheidssysteem verbeterd. We hebben meer ogen op de supporters en we hebben op de tribunes en rondom het veld meer handhavers die snel kunnen ingrijpen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden