PlusReportage

Zumba-instructeur Sol Cogle: ‘Linkerbil, rechterbil. Billenshake!’

Beeld Eva Plevier

Zumba-instructeur Sol Cogle (40) stuitert van de energie, is streng en lief ­tegelijk en haar ­leerlingen ­verafgoden haar. ‘Ze helpt je beter worden. Als je het niet goed doet, scheldt ze je uit. Conjo!’

“Hola chicaaaas,” brult zumba-instructeur Sol Cogle door haar iPhone. Op haar scherm staat Zoom open, de deelnemers van haar vaste klasje zwaaien naar haar vanuit hun woonkamer of tuin. Met een sprong draait Cogle zich om, de iPhone nog in haar hand, haar blik gericht naar de klas die voor haar staat, buiten, in de echte wereld. “Ik zie jullie ook,” roept ze.

Negen vrouwen staan als eilandjes ­verdeeld over het gras in de gemeenschappelijke binnentuin van hun appartementencomplex in Nieuw-West. Patricia van Ulzen (58) heeft haar buren uitgenodigd om een les mee te doen. Zelf is ze al jaren leerling van Cogle. Een paar vrouwen, voor wie het in de tuin te krap werd qua anderhalvemetersamenleving, doen mee vanaf hun balkon.

Cogle zet haar iPhone op een bijzet-tafeltje, leunend tegen de speaker. Even friemelen totdat ze goed in beeld is en dan zet ze twee grote passen achteruit. “Is iedereen ready?” Billenschudmuziek knalt uit de speaker en dreunt iedereen die in de buurt van de tuin woont, en nog lag te slapen, zijn bed uit. Cogle begint met danspassen naar rechts en links die elkaar snel opvolgen en klapt ritmisch in haar handen. Daarna wat squats en vooral heel veel twerken.

De vrouwen in de tuin hebben goed zicht op haar trillende billen, proberen de bewegingen na te bootsen, maar moeten even wennen aan het hoge tempo. “Boom, boom, boom,” zegt Cogle. “Shaken met die billen. Linkerbil, rechterbil. Billenshake!” Ze draait zich om naar de groep in de tuin, zwiept haar billen naar haar iPhone. “Nu jullie, kom op, kom op, kom op, señoritas.”

Cogle ziet eruit alsof ze ieder moment kan worden gevraagd als covermodel voor de Women’s Health. Geen greintje vet, een wasbord, gespierde armen, billen en bovenbenen. Ze draagt een rode, strakke legging en sportbeha. Haar vlechtjes, die tot onder haar navel reiken, zwiepen alle kanten op. Tatoeages kruipen haar legging uit en lopen door over haar rug en zij.

Gratis les

Op de picknicktafel verderop in de tuin staat een klein, houten doosje. Van Ulzen heeft er een gleuf in geknipt en het doosje versierd met stickers waarop staat ‘This is for you’ en ‘Thank you’. Een provisorisch fooienpotje waar de deelnemers na de les geld in kunnen stoppen. Eigenlijk wil Cogle niet betaald worden. Ze geeft al sinds het begin van de lockdown gratis les. Na enig aandringen ging ze ermee akkoord dat Van Ulzen een doosje neerzette. De vorige keer stond er een schoenendoos. Te groot, vond Cogle. Dat zou uitnodigen tot grote donaties. Met dit formaat – er past net een babyschoentje in – kan ze leven.

Cogle zegt daarover: “Niet iedereen heeft money. Daarom doe ik het gratis. Geld interesseert me niet. Iemand kan duizenden euro’s hebben, maar nog steeds een conjo zijn. Begrijp je? Ik wil deze vrouwen gewoon helpen. Ik krijg mooie glimlachen terug van iedereen. En ze bedanken me. Dat is ook een goed inkomen.”

Beeld Eva Plevier

Normaal geeft Cogle als zzp’er zumbales bij Basic Fit en Louiszoon Health Club. Toen dat niet meer kon, is ze direct via Zoom gaan lesgeven. Elke dag doet ze een sessie, behalve op zondag, dan gunt ze haar lichaam rust. Ze neemt de lessen op vanuit huis, soms gaat ze met een klein groepje het park in, of zoals vandaag naar een binnentuin.

“Ik ben de hele week met lessen bezig. Ik geef er ongeveer vijftig per maand. Het is wat ik het liefste doe. Ik sta op, barst van de energie en kijk dan de hele dag uit naar de les die ik ga geven. Niet zozeer om de zumba zelf, voor mij is het niet meer zo speciaal. Maar voor die vrouwen. Ze ­moeten genoeg blijven bewegen. Stay healthy. Dat vind ik important.”

Patricia van Ulzen zegt dat als ze de ­lessen van Cogle niet had in deze tijden, ze helemaal in zou zakken. “Ik werk alleen met mijn hoofd. Ik heb dit nodig.”

Eerder vertelde Van Ulzen dat de lessen van Cogle niet doorsnee zijn. Ze benadert haar leerlingen heel persoonlijk en is nogal extravert. Toen Cogle bij Basic Fit begon, zijn er mensen gillend weggelopen omdat ze dingen zei als: ‘Je danst best goed voor een gringo.’ Ze heeft een bijzonder gevoel voor humor, maar haar aanpak werkt hoe dan ook, want iedereen wil les van Cogle.

Volgens Van Ulzen zorgt het er ook voor dat de vrouwen in haar vaak multiculturele zumbaklassen nader tot elkaar komen. “Sol benadrukt in haar lessen dat iedereen overal vandaan komt. Als ze even niet op iemands naam komt, noemt ze gewoon het land van herkomst: ‘Mooi gedaan, Colombia. You go, Italy! Aruba, Aruba!’ Haar leerlingen lopen echt met haar weg. Ik zie in de WhatsApp-groep berichten als ‘Sol, you changed my life’ en meer halve liefdesverklaringen ­voorbijkomen.”

Loes Reuvenkamp (66), die online ­meedoet, krijgt al jaren les van Cogle bij fitnessclub Louiszoon. Ze noemt haar een superwoman. “Ze bekommert zich om ons. Ook nu we haar tijdelijk niet zien. Zelf hou ik niet zo van online sporten, liever ren ik een rondje om de Sloterplas. Daar heeft Sol niets mee te maken, maar ze bemoeit zich er wel mee. Ze vraagt of ik al heb gelopen vandaag, of ik genoeg beweeg, gezond eet. Ze zegt: ‘Ik hou van je, blijf goed voor jezelf zorgen.’ Ik sport al heel lang, maar zo eentje als Sol heb ik niet eerder meegemaakt.”

Op straat in Cuba

Dat enthousiasme deelt Daniëlle van ­Diemen (54). Ze was eens bij Basic Fit en hoorde geschreeuw en harde muziek. Stond Cogle daar les te geven. Van Diemen kende haar niet, maar Cogle riep dat ze mee moest doen. “Ik was meteen hooked. Sindsdien volg ik elke week haar les. Ze helpt je beter worden. Als je het niet goed doet, scheldt ze je uit. Conjo!”

Wie alle verhalen van deelnemers hoort die Cogle alleen kunnen omschrijven door een zak superlatieven uit te strooien, wordt toch benieuwd. Wie is Sol Cogle eigenlijk? Het korte antwoord: een danseres uit Cuba die naar Nederland is gekomen. Haar leven in Cuba was geen pretje. Ze wil er niet te veel over uitweiden, dan zou ze uren aan het woord zijn, maar ze groeide op in armoede en sliep tot haar zevende met haar moeder op straat.

Buurvrouwen doen vanaf hun balkon mee met de zumbales van Sol Cogle. Beeld Eva Plevier

Toen ze ouder werd, groeide haar afkeer tegen het communisme. Haar moeder zei: “Het is beter dat je gaat. Jij moet de wereld ontdekken.” Ze was begin twintig en verhuisde voor de liefde naar Parijs. Dat viel tegen. De mensen waren er kil en afstandelijk. Toen ze eens op bezoek was bij een Cubaanse vriendin in Amsterdam, dacht ze: wauw. Dit is het. Vrijheid, open-minded mensen, vriendelijkheid. Dat was zestien jaar geleden. Ze is nooit meer weggegaan uit de stad. Ze woont in Nieuw-West samen met haar zoon Luca (15) en heeft sinds kort een Italiaanse partner, Giuseppe.

Cuba mist ze niet, haar achtergebleven familie wel. Die ziet ze bijna nooit, want ze gaat niet graag terug naar Cuba. “Ik ben een rare latina. Ik wil de wereld zien. Ik ga overal heen, behalve naar Cuba: Oeganda, Senegal, Dubai, Spanje.”

Dansen en vuurspuwen

In Cuba was Cogle al professioneel danseres. Ze deed veel shows, bijvoorbeeld in van die weinig verhullende Braziliaanse outfits. “Moulin Rouge-achtige dingetjes, vuurspuwen, van alles. Daar ging ik in Nederland mee door. Ik deed commercials, speelde in Komt een vrouw bij de dokter en in een programma van de Britse chef Gordon Ramsay. Met mijn dansgroep heb ik zelfs in het Koninklijk Huis voor de Oranjes opgetreden.”

De laatste jaren verschoof de focus van het dansen (“Ik word al oud, hè”) naar de zumbalessen. Daar haalt ze meer vreugde en energie uit. Ze geeft ook salsaworkshops, bootyles en privé fitnesstraining. “Het is mijn passie om die vrouwen te helpen fit worden. Zo ben ik opgevoed: altijd met de ander bezig. Ik ben ook een beetje psycholoog, ja toch. Soms los ik na de zumbales allemaal problemen op van die vrouwen. Dan is mijn dag weer top.”

Terug naar de tuin. Cogle is al een half-uur onafgebroken aan het lesgeven, telkens schreeuwend richting haar telefoon of de vrouwen in de tuin, afwisselend in het Spaans, Nederlands, Engels en Italiaans. Ze is een onuitputtelijke bron van energie, die overslaat naar de deelnemers; ze schieten geregeld in de lach omdat Cogle maar blijft gáán, gáán, gáán. Wat helpt: ze heeft continu een brede grijns op haar gezicht, alsof haar mondhoeken zijn vastgeschroefd aan haar wangen. “Yes, kom op, I see you, break it, break it, mi amor, mi bello.”

Buurvrouwen doen vanaf hun balkon mee met de zumbales van Sol Cogle. Beeld Eva Plevier

Een nieuw nummer begint. “Deze maar overslaan?” roept Cogle. “Dan gaan jullie kapot, hè. Oké, de volgende. Uno, dos, très. Doe maar die lekkere squats, dames. Wij willen een mooie kont, toch?”

Intussen heeft Cogle ook de aandacht getrokken van andere bewoners rondom de tuin. Op meerdere balkons staan vrouwen mee te bewegen. Een meisje van een jaar of vijf komt voorzichtig de binnentuin ingeslopen, aarzelt even, en loopt dan toch weer terug naar haar vader. Vanaf een afstand blijft ze kijken. Op hetzelfde moment komen twee meisjes van ongeveer haar leeftijd naar de picknicktafel gehold. Ze schuiven wat muntgeld in de gleuf. “Van onze mama’s,” en ze wijzen omhoog naar het balkon, naar hun squattende moeders.

Wanneer je Cogle bezig ziet, begrijp je deels waarom al die vrouwen haar liefhebben – verafgoden, zelfs. Ze heeft iets ­ontwapenends. Haar enthousiasme, lach, betrokkenheid. Maar toch: zo zijn er wel meer. Wat maakt haar zo bijzonder?

Extreem bezorgd

Lotus Knobbout (27), die al drie jaar lang wekelijks lessen bij haar volgt in de Basic Fit-sportschool, moet er even over nadenken. “Ik denk omdat ze zo extreem bezorgd is om anderen. Ik zei bijvoorbeeld eens dat ik wilde afvallen, en daar gaat ze dan gelijk werk van maken. Ze kocht een buikband die ik om kon doen tijdens de les, voor extra vetverbranding. Dat is volgens mij niet wetenschappelijk bewezen, maar ach, Sol geloofde erin.”

“Elke week controleerde ze of ik die band bij me had. Gaf ze daarna ook nog elastieken mee voor thuis, zodat ik oefeningen kon doen. Nog zoiets: ze heeft mijn vader één keer gezien, twee jaar geleden. Hij is wat ouder, dus nu zegt ze telkens tegen me: ‘Vertel je vader dat hij genoeg drinkt, rustig aan doet en anderhalve meter afstand houdt.’ Dat is typisch Sol.”

Sinds corona sport de zumbaklas in een binnentuin in Nieuw-West. Op de voorste rij Eva Eon (in blauw) en Patricia van Ulzen (in roze). Beeld Eva Plevier

Volgens Vivianne Cassagne (57) is Sol Cogle precies wat haar naam zegt: een zon. “Ze is warm en zorgzaam. Een schitterende danseres. Haar lessen geven energie, vreugde en voldoening. Ik ken weinig mensen die zo veel liefde uitstralen. Hoe leuk is het om steeds ‘mi amor’ of ‘skatje’ te worden genoemd? Al noemt ze mij meestal La France.”

Wat misschien nog wel het belangrijkste is, zegt Van Ulzen een paar dagen na de zumbales in haar tuin, is dat ze een soort power to women-gevoel geeft. “Ze versterkt je zelfbewustzijn.” Dat ervaart Stéphane Blokhuis (34) ook. “Ik ken Sol bijna vier jaar. Toen ik voor het eerst een les deed bij haar, ging ze als een militair tekeer. Dat was in de periode dat ik mijn vrouwelijkheid opnieuw moest ontdekken. Ik dacht: dit is een knaller. Ze maakt echt de vrouw in je los. Daarom wil iedereen bij haar zijn. Of je nou 13 of 72 bent. Ze zegt dingen als: ik wil dat je de afwas doet op hakken. Dan denk ik: ja, je hebt gelijk. Dat wil ik ook.”

Temperament

Het is overigens niet zo dat iedereen wegloopt met Cogle. Ze botst ook weleens met leerlingen. Cassagne: “Dat is haar temperament. Ze is streng, maar wel respectvol.” Dat vindt Cogle zelf ook. “Mijn manier van lesgeven is anders dan de meesten gewend zijn. Het is die echte Latijns-Amerikaanse way. Soms zeggen leerlingen: dit is geen zumba. Vinden ze het te zwaar. Ik zeg dan: kijk maar op YouTube, dan ga je zien dat dit de echte zumba is. Als ze dat niet willen, gaan ze maar aerobics ofzo doen”

“Ik ben natuurlijk een beetje een militair. Dat vindt niet iedereen leuk. Ik begrijp dat je komt voor de lol, maar zumba is ook conditie, kracht, techniek en dans. Ik verbeter je als je het verkeerd doet, of als je niet je best doet. Mensen lopen soms boos weg. Dat is prima. Er zijn types die alleen maar willen horen: ‘Haaaai schatje, je bent mooi, oelalala. Schatje, ik hou van jouhou, lekker bakje koffie erbij.’ Daar heb ik geen zin in. Ik geef liefde, maar ik wil ook inzet en ­progressie zien.”

De les in de binnentuin zit er bijna op. Cogle geeft geen krimp, maar een aantal vrouwen snakt naar het einde. Eva Eon (43), naast Van Ulzen de enige vaste leerling, puft en hijgt en kreunt. “Ik voel mijn benen niet meer,” kan ze nog net uitbrengen. Het doet Eon denken aan die eerste les, toen ze dacht dat ze ging flauwvallen. “Ik was meteen verkocht. Heerlijk, toch?”

Cogle loopt nu rond, helpt een paar vrouwen met de juiste techniek, start daarna met de coolingdown. Voor het eerst na een uur lang schreeuwen, dansen en zweten een moment van rust in de tuin. Na wat rekken en strekken en diep in- en uitademen sluit ze de les. Ze pakt haar telefoon en filmt zichzelf en de vrouwen in de tuin. “Drie, twee, één: we love zumba!” schreeuwen de offline en online groep tegen elkaar.

Zodra de vrouwen op hun laatste restjes energie zijn teruggestrompeld naar hun woningen, grijpt Cogle haar spullen bijeen, drinkt een kop koffie met Van Ulzen en neemt afscheid. Ze is al bijna bij haar auto, als Van Ulzen haar roept: “Sol, je doos met geld.” Cogle lacht. “Si, si Patricia. Bijna vergeten.” Een minuut later is ze de straat uitgereden. Van Ulzen: “Deed ze dat nou expres?”

Beeld Eva Plevier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden