PlusAchtergrond

Zo beïnvloedt de lockdown ons alcoholgebruik: ‘Ik heb mijn eigen minibar gemaakt’

Horeca dicht, geen verkoop in winkels na acht uur ’s avonds: de coronamaatregelen sporen aan om minder te drinken. Reden om serieus te stoppen of om juist te gaan hamsteren bij de slijter?

Beeld Getty Images

De alcoholklok: het is de nieuwste aanwinst op het repertoire ­coronatermen van premier Mark Rutte. Sinds de ­introductie, op 13 oktober, mag van acht uur ’s avonds tot zeven uur ’s ochtends geen alcohol meer worden verkocht: online noch in supermarkten en avondwinkels. Bovendien mogen Nederlanders ’s avonds na dat tijdstip ook geen alcohol bij zich hebben of nuttigen in de openbare ruimte.

Wie in Amsterdam dan wel met een flesje wijn of een blikje bier door het park wandelt, kan rekenen op een boete van 95 euro. Bij excessen kan die ­oplopen tot 435 euro. Toch wordt er niet streng op gehandhaafd, zegt de politie: “Het naleven van de anderhalve meter en handhaven op illegale feesten hebben meer prioriteit dan het alcoholverbod.”

Desalniettemin snakt Amsterdam naar een biertje of een wijntje. De eigenaar van een biertaxi liet eerder aan Het Parool weten dat ie in één nacht wel driehonderd keer – vergeefs – is gebeld met vragen om alcohol.

Voor sommigen zijn de maatregelen net het laatste duwtje in de rug om – al dan niet permanent – alcoholvrij door het leven te gaan; anderen zorgen ervoor dat ze tijdig een voorraadje hebben ingeslagen. Drie Amsterdammers vertellen over hun alcoholgebruik tijdens corona.

Roelof Ettema (55), epidemioloog, onderzoeker

“Tijdens de pandemie realiseerde ik me dat ik aan mijn ­gezondheid moet werken. Sinds de zomer heb ik slechts één alcoholhoudend biertje gedronken: de ‘alcoholklok’ valt me dan ook niet zwaar. Nu dronk ik daarvoor ook ­beperkt, maar toch al snel een paar glaasjes per week. Dat zijn nu alcoholvrije biertjes en wijntjes geworden, vooral de alcoholvrije bieren zijn fantastisch tegenwoordig.

Ik merk dat ik als vijftiger heel goed mijn sociale contacten zonder alcohol kan aansturen. Wat je vooral moet doen, is het goed hebben met elkaar – zeker nu. Ik heb net twee leuke avonden op rij gehad omdat mijn vrouw jarig was. Normaal zou dat één avond geweest zijn, maar we hebben onze kinderen ieder op een andere avond laten ­komen. Mijn vrouw kreeg een fantastische fles wijn ­cadeau, dan is het wel zonde daar niet van te drinken. Maar ja, het is wel heel fijn als je daarna toch heerlijk uitgeslapen opstaat, zonder een kater.

Of ik nooit meer ga drinken? Nou, we gaan met regelmaat op vakantie naar Italië, en als ik daar weer ben neem ik wel een glaasje wijn – dat hoort gewoon.”

Ryan McDonnell (24), masterstudent informatiekunde

“Ik schommel al een tijdje tussen wel en niet drinken. Tijdens de eerste lockdown heb ik drie maanden niet gedronken, maar daarna ging het weer helemaal los. Ik hunkerde er echt naar.

Nu er veel minder sociale evenementen zijn, ben ik ­opnieuw gestopt. Drinken heeft een weerslag op hoe ik me voel, soms was ik dagen erna een beetje down. Niet meer brak zijn is heel fijn: ik haal nu echt het maximale uit de week. Ik heb ontdekt dat alcohol een grote rol speelt in mijn sociale leven. Het weerhoudt je er in feite van om ­jezelf te ontdekken. Het geeft je een idee over jezelf dat niet helemaal klopt, je lijkt bijvoorbeeld veel socialer dan je daadwerkelijk bent.

Alcohol is zo intens belangrijk in de samenleving dat het nu voelt alsof ik ervoor uit moet komen dat ik ben gestopt. Het helpt wel dat ik nu weinig kan uitgaan, dus ook weinig ‘nee’ hoef te verkopen. In mijn omgeving snappen mensen waarom ik niet meer drink. Ik heb alleen nog aan niemand verteld dat ik voor altijd wil stoppen; de pandemie lijkt me daarvoor het beste moment.”

Merle Keek (22), student rechtsgeleerdheid

“Sinds corona ben ik meer thuis gaan drinken, voorheen dronk ik eigenlijk alleen in de kroeg, met vrienden. Het weekendgevoel ontbreekt nu, alle dagen lijken op elkaar. Om mezelf te vermaken heb ik tijdens de eerste lockdown op Marktplaats een kastje gekocht dat ik heb omgetoverd tot mijn eigen minibar, compleet met cocktailglazen, een shakerset en een collectie sterke drank. Ik heb ook geïnvesteerd in een goede espressomachine, voor espresso martini’s. Het leukste vind ik het om nieuwe recepten voor cocktails uit te proberen; als deze pandemie voorbij is ben ik een volleerd cocktailshaker.

Ik woon alleen en moet het nu echt leuk maken voor ­mezelf; je kunt niet eindeloos netflixen. Een lekker drankje mixen is voor mij een manier om de dag feestelijk af te sluiten. Ik zet een muziekje op en dans in mijn eentje in de woonkamer. Ik mag wel pas iets van mezelf drinken als ik de hele dag heb gestudeerd of wanneer ik mijn huis heb opgeruimd; ik moet het echt verdienen. Toen de alcoholklok in oktober werd ingevoerd heb ik online meteen voor 170 euro aan sterke drank besteld, daar kan ik deze tweede lockdown wel even mee voort.”

De cijfers

Volgens schattingen van het Trimbos-instituut zijn de meeste mensen evenveel blijven drinken als voor de crisis (ongeveer 70 procent). Bij een deel nam het alcoholgebruik tijdens de eerste lockdown juist af (17 à 22 procent); mensen kochten minder alcohol, kwamen minder bij elkaar of waren minder in de stemming voor een feestje. Er is ook een groep die juist meer ging (thuis)drinken (11 à 21 procent): triggers zijn stress, het wegvallen van een dagstructuur, verveling en eenzaamheid.

Ninette van Hasselt, programmamanager Alcohol bij het Trimbos-instituut: “Er zijn mensen die nu minder de rem voelen om zich te houden aan de gezonde afspraak om niet (alleen) thuis te drinken. Er is ook een groep die tijdens de pandemie juist gezonder is gaan leven, omdat ze nu een minder druk sociaal leven hebben, zoals studenten. Dit zou een periode kunnen zijn om te experimenteren met nieuwe dingen, zoals ‘droge horeca’: de kroeg, die een belangrijke sociale functie heeft, weer openen, maar dan zonder alcohol te schenken. Wel gezelligheid, maar zonder de ontremming van alcohol.”

Weg met die teddybeer

Auteur van Ontwijnen en coach ­Jacqueline van Lieshout (45) stopte vier jaar geleden resoluut met alcohol. Op 18 december verschijnt haar nieuwe boek De geest uit de fles. Van Lieshout: “Alcohol is de teddybeer van volwassenen; het biedt troost, warmte, het is het vriendje dat niet tegenspreekt.” Hoe zet je die knuffelbeer aan de kant? Tips van Van Lieshout.

­- Zeg niet: ‘Ik ga nooit meer gaat drinken’, dat is niet reëel. Kies voor een stopperiode waar jij je gemakkelijk bij voelt: een week of een maand.

- Ga de eerste periode situaties met alcohol uit de weg en spreek op andere tijdstippen af. Profiteer ervan dat er nu juist minder sociale gelegenheden zijn waar mensen van je verwachten dat je ‘gezellig meedrinkt’.

- Houd er rekening mee dat mensen je uit de weg gaan of juist verhaal komen halen. Als ze je proberen over te halen toch te gaan drinken, geef dan je grenzen aan: ‘Drinken jullie vooral, maar haal mij niet over.’

- Het zwaarste moment om niet te drinken is vaak aan het einde van de middag. Doe iets anders om de transitie tussen dag en avond te markeren: ga wandelen, neem een douche, ga sporten.

- Het juiste moment om te stoppen bestaat niet. Houd voor ogen dat je straks meer tijd, meer geld en meer energie overhoudt. Dingen die je juist tijdens deze crisis goed kunt gebruiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden