Plus Interview

Yesim Candan wil Nederlandse vrouwen openhartig leren praten over seks

Yesim Candan: ‘Als ik hier een gesprek over seks begin, wordt dat niet gewaardeerd.’ Beeld Haarmode Céline

Yesim Candan (44) laat in 69 Secrets vrouwen uit Turkije onomwonden over seks praten. Ze moedigt Nederlandse vrouwen aan hetzelfde te doen. 

“Nederlandse vrouwen doen vreselijk spastisch over seks, vind ik.” Yesim Candan, geboren Rotterdamse, gaat er in een koffiezaakje in de Van Eeghenstraat met gestrekt been in. Nippend van haar gemberthee: “Nederland klopt zich op de borst als het gaat over emancipatie en gelijkheid. Ik vind dat ironisch. Want emancipatie betekent dat jij je kunt uitspreken over je seksualiteit. Maar mijn Nederlandse vriendinnen vinden het lastig en gênant. Als ik bijvoorbeeld vraag of ze sperma slikken, geven ze daar geen serieus antwoord op. Terwijl ze in Turkije gewoon met ja of nee reageren.”

Haar eerste bouquetroman 69 Secrets, die dinsdag verschijnt, staat boordevol seksuele escapades, ondubbelzinnig en recht voor z’n raap opgetekend door Candan. De verhalen zijn waargebeurd en afkomstig van haar Turkse vriendinnen en kennissen. “Tijdens het schrijven werd ik erg opstandig. Daar waren meerdere redenen voor, maar een belangrijke was een vraag die telkens terugkwam als ik over mijn boek vertelde: ‘Wat vindt je man ervan?’ Belachelijk toch? Ik vind Nederlandse vrouwen heel slaafs tegenover hun mannen.”

Waar ontmoet u deze Nederlandse vrouwen?

“In mijn buurt, Amsterdam-Zuid. Bij de kapper bijvoorbeeld. Of in mijn netwerk op de Zuidas, in Naarden of Bussum.”

Dat zijn plekken met een zekere standing.

“Dat klopt, maar ik denk niet dat het uitmaakt. In West zal ook naar de mening van mijn man worden gevraagd. Ik word daar zo boos om. Heeft mijn man mijn Nyenrode-opleiding betaald? Heeft hij ervoor gezorgd dat ik bij RTL Nieuws columns kan schrijven? Nee, dat heb ik zelf geregeld, zoals ik alles in mijn leven zelf heb geregeld. En daar ben ik trots op.”

Haar strijdlust voert terug naar ‘de Turkse enclave’ waar Candan opgroeide. Haar wieg stond achter de Rotterdamse Coolhaven, in een buurt die destijds als armoedig en problematisch te boek stond. “Op weg naar school kwam ik langs de heroïnehoertjes, en pas in de klas leerde ik Nederlands want op alle andere plekken was Turks de voertaal.” Haar ‘biculturele achtergrond’ (een term die ze in 2005 introduceerde ter vervanging van het woord allochtoon) ziet ze als een verrijking. “Omdat ik ben opgegroeid in twee werelden heb ik dubbel zo veel referentiekaders. Ik weet wat het is als we het hebben over achterstandswijken, maar ik ken ook het reilen en zeilen van Zuid. Ik kan de verschillende hokjes overschrijven en verbinden.”

Waarom denkt u dat de Nederlandse vrouw moeilijk over haar seksualiteit praat?

“Daar heb ik een woord voor bedacht: het piemeltrauma! Het is een grapje, maar met een serieuze ondertoon. De Nederlandse vrouw heeft haar vader naakt gezien en sindsdien vergelijkt ze elke piemel die ze tegenkomt met die van haar vader. De Turkse vrouw heeft haar vader nooit naakt gezien en daarom kan ze heel gemakkelijk over seks praten. Kijk, ik zeg dit allemaal wel met een knipoog, maar ik hoop oprecht met mijn boek te inspireren, en het gesprek te openen.”

Ik heb eerlijk gezegd het idee dat er best veel wordt gepraat over seks, maar dat het vaak over de buitenkant gaat. Praten over je eigen wensen, grenzen en gevoelens is best lastig, omdat je je dan kwetsbaar moet opstellen. Die kwetsbaarheid zie ik niet terug in uw boek.

“Ik snap dat dus niet. Kijk, ik stel me kwetsbaar op door dit boek te schrijven, ik krijg straks waarschijnlijk een hoop gezeik van islamitische fundamentalisten te verduren. Maar seksualiteit zie ik niet als iets kwetsbaars. Is dat misschien de reden waarom het in Nederland in de taboesfeer zit? Ik weet het niet, dat zou onderzocht moeten worden. Wat ik vooral merk is dat als ik een gesprek over seks begin, dat niet wordt gewaardeerd.”

En in Turkije wel?

“Ja. Ik zal een voorbeeld geven. Afgelopen voorjaar was ik in Istanboel voor de laatste interviews. Ik zat in een café te schrijven en een vrouw sprak me aan. Toen ze hoorde waar mijn boek over gaat, lichtte haar gezicht op. Ze vond het een geweldig onderwerp en stelde voor dat ik met haar dochter ging praten. Ik raak daar telkens met onbekenden in gesprek over seks, hier is het not done. Wat dat betreft kan de Nederlandse nog een hoop leren van de Turkse.”

Hoe vinden de Turkse vrouwen het dat u hun verhalen leent om een boodschap in Nederland te verkondigen?

“Ze vinden het vooral jammer dat ze het niet kunnen lezen, maar ze staan achter mijn missie. Daarnaast willen ze het idee bestrijden dat islamitische vrouwen niet over seks mogen of durven praten. Dat is het tweede taboe dat ik met dit boek hoop te doorbreken.”

Hoe vond u het om over seks te schrijven?

“Ik vond het heftig! Niet dat ik met rode oortjes zat te typen, ik ben wel zakelijk ingesteld. Maar ik vond het spannend, het is heel anders dan alles wat ik ooit heb geschreven. Ik heb trouwens bewust voor een bouquetroman gekozen, omdat ik met mijn boek alle lagen van de samenleving wil bereiken. Dit genre gaat over de liefde, is makkelijk leesbaar en toegankelijk, behapbaar maar ook spannend. Een soort combinatie van Sex and the City en Fifty Shades of Grey, en daarnaast de tegenhanger van porno. Die industrie is vooral ingesteld op het genot van mannen. Mijn boek valt onder vrouwenerotica, het gaat over wat vrouwen lekker vinden.”

In 69 Secrets zit veel penetratieseks. Ook beschrijft u hoe een personage pijn ervaart tijdens de seks. Ik moet bekennen dat zulke fragmenten mij niet per se opwinden.

“Ik heb geprobeerd alles zo echt mogelijk te beschrijven. En die pijn hoort erbij. Volgens mij is dit juist de vrouwenversie. De mannelijke blik is de pornoversie waarbij je niet ziet dat de vrouw pijn heeft.”

Moeten we niet streven naar een variant waarin niemand pijn heeft?

“Het zijn waargebeurde verhalen. Ik wil laten zien dat het niet gaat zoals in porno: geile wijven, grote borsten, alles gaat overal in en uit. Zo gaat het niet in real life. Dit raakt ook aan waarom ik het belangrijk vind dat we vrijuit over seks kunnen praten. Als jij niet kunt uitspreken wat je wel en wat je niet fijn vindt, is het lastig om grenzen te stellen. Ik denk dat de #MeToo-kwestie baat heeft bij een open gesprek. Het lost zulk gedrag niet op, maar er zit volgens mij wel een verband.”

Als dat zo is, hoe zit het dan met seksueel grensoverschrijdend gedrag in Turkije?

“Goeie vraag, dat weet ik eigenlijk niet. Ik heb daar in de Turkse media niets over gelezen.”

De ondertitel van uw boek is Turkish Delight. Zit daar nog een verwijzing in naar Wolkers’ Turks Fruit, dat precies een halve eeuw geleden verscheen?

“Nee, dat meen je niet! Is dat vijftig jaar geleden? Dat wist ik niet. Tjee, dit voelt een beetje als reïncarnatie. Mijn boek als het nieuwe Turks Fruit. Niet dat ik in de buurt kom van zijn talent, maar Wolkers is wel altijd een inspiratiebron voor me geweest. Dit boek is in zekere zin een ode aan Jan Wolkers en de lansen die hij brak. Wat een bizar toeval.”

Yesim Candan: 69 Secrets, Turkish Delight, Gooische Media Groep BV, €9,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden