PlusReportage

Wielerfans treuren: Amsterdams icoon Ger Hermans stopt met fietsenmaken

Ger Hermans (r) samen met de nieuwe eigenaren Sander Bossen en Matthew Overste (achteraan). Hermans: ‘Alles moet sneller en goedkoper, dat breekt je op.’ Beeld Jennifer Gijrath
Ger Hermans (r) samen met de nieuwe eigenaren Sander Bossen en Matthew Overste (achteraan). Hermans: ‘Alles moet sneller en goedkoper, dat breekt je op.’Beeld Jennifer Gijrath

Van fietsenmaker Ger Hermans (70) bestaat er geen tweede. Voor zowel de racefiets als de privésores van zijn vele vaste klanten heeft hij altijd aandacht. Na ruim vijftig jaar in het vak stopt de ras-Amsterdammer ermee, tot verdriet van menig wielerfan. ‘Er is geen betere dan hij.’

Thomas Sijtsma

Bij binnenkomst van een klant heeft Ger Hermans aan één oogopslag genoeg. De fietsenmaker schat de lengte, het gewicht en de lenigheid van de wielrenner in en weet meteen welke fiets het beste past. Het is het oog van de meester, uniek in zijn soort, voortgekomen uit liefde voor het vak en een sloot aan ervaring.

Die ervaring gaat binnenkort verloren. Na ruim vijf decennia in het vak en bijna dertig jaar in zijn zaak Ger Bikes in Betondorp stopt Hermans. Voorgoed. Op 31 december draait hij voor de laatste keer zijn winkel aan De Brink, in het hart van de wijk, op slot. En dat raakt veel mensen, ook van ver buiten de stad. Vrijwel dagelijks komen wielerliefhebbers langs om afscheid te nemen. Een definitief vaarwel.

Hermans lacht, hij vergelijkt zichzelf gekscherend met een terminaal patiënt en zijn fietsenwinkel met een hospice waarin hij verblijft. Die aandacht hoeft voor hem niet zo. “Alsof het hierna met mij is afgelopen. Rustig mensen, ik ga niet dood.”

De fietsenmaker, die bekendstaat om zijn Amsterdamse tongval en humor, blijft nuchter. “Er is een tijd van komen en een tijd van gaan. Ik besef dat ik bepaalde handelingen voor het laatst uitvoer. Toch doet het meer pijn dat ik sommige vrienden niet meer ga zien, want dat zijn veel van mijn klanten de afgelopen jaren geworden.”

Zoete inval

Wie een ochtend doorbrengt bij Ger Bikes begrijpt wat hij bedoelt. Voor iedere klant verlaat de joviale eigenaar zijn werkplaats om een kop koffie te maken in de showroom, die is aangekleed met tien prachtige wielerfoto’s en een ouderwetse worstenhelm – een hoofdkap met dikke, met elkaar verbonden banden. De reparatiewerkzaamheden laat Hermans liggen. Die komen later wel.

In de zaak is het een zoete inval. Vaste klant Georgine Lavell (65) zegt dat ze Hermans enorm gaat missen. “Er is geen betere fietsspecialist dan hij.” Kort na Lavell komt Jan Derksen (71), voormalig langebaanschaatser en zoon van de gelijknamige wereldkampioen wielrennen, met veel opwinding binnen. Of er meer mensen zijn die hunkeren naar een appelflap. Binnen vijf minuten is hij terug met vier stuks.

Derksen komt wekelijks minimaal twee keer langs bij zijn fietsvriend. Samen mijmeren ze over gisteren en fantaseren ze over morgen. Het einde van Ger Bikes slaat een krater in de agenda van Derksen. “Ik vind het heel erg zonde,” zegt Derksen. “Ik koester hier veel dierbare momenten.”

Door de artrose en reumatische klachten in zijn lijf kan Hermans niet anders dan stoppen. Met al dat sleutel- en knutselwerk spelen de kwalen steeds vaker op. Zelfs het binden van een stuurlint zorgt voor pijnscheuten. Vooral in de avond en nacht is het nauwelijks te verdragen. “Het lichaam hou je niet tegen. Het is nou eenmaal zo, maar anders was ik waarschijnlijk doorgegaan.”

Buurtfunctie

Veel wielerliefhebbers vinden Ger Bikes meer weg hebben van een buurthuis dan van een fietsenwinkel. Het persoonlijke contact vinden ze nergens anders. Niet alleen worden problemen met hun racefiets opgelost, ook privésores krijgen zijn aandacht. Om vervolgens met hetzelfde gemak te schakelen naar de Amsterdamse politiek, het WK voetbal in Qatar of de wereldwijde klimaatdiscussie.

Zo was de zaak ook eigenlijk bedoeld. Toen Hermans in 1994 voor 1400 gulden per maand het pand, waar voorheen een modewinkel in zat, overnam om er fietsen in te repareren eiste de gemeente dat hij een buurtfunctie ging vervullen. Elke bewoner van Betondorp moest profijt van zijn komst hebben.

Hermans vervloekte de klusjes. “Dat ging nergens over. Stond ik banden van een rolstoel op te pompen of een Spartamet te reparen. Kwam daarna iemand vragen waarom zijn ketting roestte. Dat soort flauwekul. Voor de buurt was ik interessant, maar het leverde mij niets op.”

Al snel wisten wielrenners Hermans, ooit werkzaam bij het internationaal gelauwerde fietsmerk RIH, te vinden. Bijna dertig jaar later is dat nog steeds het geval. De geboren Amsterdammer is van een uitstervend ras, een icoon in de fietswereld, een ambachtsman met ouderwetse meet- en herstelmethodes.

De moderne fietsenmaker lijkt meer op een ict’er, vindt Hermans, oorspronkelijk opgeleid tot elektricien. Zijn oog is de maatstaf. “Vergelijk het met een kleermaker. Die kan ook heel ingewikkeld doen met spelden en linten, vaak is dat helemaal niet nodig. Zo is het met een fietsenmaker ook. Al die poespas, laat maar zitten.”

[Tekst gaat door onder de foto]

Het getraliede raam van Ger Bikes. Met het vertrek van Ger Hermans gaat veel vakkennis verloren, zo maakte hij als enige in Amsterdam nog zijn eigen fietsen. Beeld Jennifer Gijrath
Het getraliede raam van Ger Bikes. Met het vertrek van Ger Hermans gaat veel vakkennis verloren, zo maakte hij als enige in Amsterdam nog zijn eigen fietsen.Beeld Jennifer Gijrath

Wereldkampioenen en amateurwielrenners

Hermans is onvermoeibaar en onvermurwbaar. Hij stopt pas als een probleem is opgelost. Zijn adagium: als je iets doet, moet je het goed doen. Een klant keert nooit ontevreden terug. Inwoners van Betondorp kennen allemaal het beeld van een silhouet achter de getraliede ramen van Ger Bikes dat laat in de avond over een racefiets gebogen staat.

Tot ver na sluitingstijd werken is sowieso eerder regel dan uitzondering. De openingstijden zijn niet meer dan een schatting, door de gezelligheid overdag lopen klussen vaak uit. Niet voor niets heeft Hermans boven de winkel een bed geplaatst, voor als hij tegen middernacht geen zin meer heeft om naar zijn huis in de Westerstraat te fietsen en de volgende ochtend weer vroeg op moet.

Alleen bij Ger Bikes leeft de wielergeschiedenis van Amsterdam voort, de betere tijden zijn vervlogen. Eens was de stad het centrum van de wielersport, met grootheden als Peter Post en Gerrie Knetemann – beiden inmiddels overleden – die regelmatig langskwamen. Hermans stond niet te kijken van een wereldkampioen meer of minder aan de toonbank. Amateurrenners Marcel Levi, Tim Krabbé en Eric Corton behoren tot de vaste klandizie.

De Amsterdamse racefietsmerken RIH, Presto en Zieleman worden niet meer met de hand gefabriceerd. Hermans maakt als enige in Amsterdam nog wel zijn eigen fietsen, met de bestickerde opdruk ‘Ger’, bedacht door wijnkenner Harold Hamersma. Vrijwel alle speciaalzaken zijn opgedoekt of opgegaan in groothandels buiten de stad. Massaproductie heeft het ook in de fietsenhandel gewonnen van het specialistische handwerk. Meer fietsen voor minder kosten.

Hermans heeft daar zijn eigen ideeën bij. “Als je echt niche bent, zoals ik, heb je een grotere overlevingskans dan wanneer je breed voor de omzet gaat werken. Als je grote partijen kopieert, ben je kansloos. Houd dan maar op. Alles moet sneller en goedkoper, dat breekt je op. Ik blijf liever dicht bij mezelf. Dat voorkomt stress en narigheid.”

Nieuwe eigenaar

Handelsgeest heeft er sowieso nooit bij Hermans ingezeten, weet Derksen, die zijn trek heeft gestild met een appelflap. “Hij zou een stuk duurder kunnen zijn. Soms doet hij karweitjes voor niets.”

Hermans knikt. “Over zakelijk instinct beschik ik niet. Ik heb zelfs nog nooit aan adverteren gedaan. Mensen zeggen wel eens dat er soms gebruik van mijn goede wil wordt gemaakt, maar het kwartje valt niet. Het is wel best allemaal. Ik heb nooit de ambitie gehad om groot te worden, als ik mijn huur en eten maar gewoon kan betalen.”

Het bewind onder de nieuwe eigenaren Sander Bossen, ondernemer van onder meer het indoorfietsbedrijf Wattworks, Matthew Overste (wordt na 1 januari commerciëler van aard. ‘Ger Bikes’ blijft op de gevel staan, al het andere verandert.

Bossen droomt van ‘een hypermoderne werkplaats’ op basis van digitalisering en automatisering. De dagelijkse leiding komt in handen van Overste , een verdienstelijke semi-prof die als een soort cultuurbewaker let op de nalatenschap. Hij komt al sinds zijn 14de bij Hermans en maakt nu al in weekend zijn uren bij Ger Bikes.

Hermans hoopt dat de jongens zijn naam met succes voortzetten. Ze mogen om advies vragen, dan zal hij er voor ze zijn. Als de koffie en appelflappen klaarstaan, tenminste.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden