PlusAchtergrond

Wen Long (9) is jongen en meisje ineen: ‘Ik hoef niet te kiezen’

Beeld uit Meisjesjongensmix, de 6,5 minuut durende documentaire van Lara Aerts over Wen Long.

Journalist Lara Aerts (46) maakte een korte documentaire over Wen Long (9), een intersekse kind. Met Meisjesjongensmix, te zien tijdens Cinekid, willen de twee een taboe doorbreken. ‘Lichamen horen niet in hokjes.’ 

De Amsterdamse journalist Lara Aerts ontmoette de toen 7-jarige Wen Long tijdens de Amsterdamse Pride Walk in 2018. “Ze viel er op als het enige aanwezige kind. Ze vertelde heel open dat ze een intersekse persoon is, maar ook dat veel mensen niet begrijpen wat het inhoudt. Daar ontstond het idee om een documentaire over haar te maken.”

Meisjesjongensmix ging tijdens het Nederlands Filmfestival in première en wordt nu vertoond op het Cinekid Festival, eerst tijdens het scholenprogramma en daarna on­line via Cinekid Play. Aerts’ regiedebuut is geselecteerd voor de competitie ‘beste korte documentaire’.

De film vertelt het verhaal van Wen Long. Bij de ­geboorte was niet te zien of ze een jongen of een meisje was. Meestal wordt dit soort kinderen vlak na de geboorte ­geopereerd om ze meer jongen of meer meisje ‘te maken’, maar de ouders van Wen Long besloten dat hun kind dat zelf mag beslissen.

Aerts: “Ik hoorde voor het eerst over intersekse in de ­jaren negentig, van Margriet van Heesch. Zij schreef er haar scriptie over en vertelde dat je intersekse kinderen beter niet kunt opereren, maar gewoon moet kijken hoe ze zich ontwikkelen. In 2017 zag ik de BNN-serie Geslacht! van Ryanne van Dorst, zelf een intersekse persoon. Ik schrok, want het bleek dat er in de afgelopen twintig jaar nauwelijks iets is veranderd in de emancipatie van deze groep. De I van intersekse mag dan inmiddels zijn toegevoegd aan LHBTQI+, maar intersekse is nog een enorm taboe. Veel intersekse personen zitten nog in de kast, ze dragen hun leven lang een groot geheim met zich mee, omdat hen verteld is dat ze er beter niet over kunnen praten.”

Een gezond kindje

Aerts’ strijdlust werd aangewakkerd. “Ik vond het absurd dat het opereren van intersekse baby’s nog steeds gangbaar is. Terwijl voor transgender personen pas na hun achttiende een geslachtsoperatie is toegestaan, als ze een geïnformeerde beslissing kunnen nemen. Dat al die mensen met een geheim rondlopen, vind ik heel erg. Ik ben me erin gaan verdiepen en leerde dat geslacht een heel spectrum is. Niet één intersekse persoon is hetzelfde, net als niet één man of vrouw hetzelfde is. Intersekse bestaat op chromosomaal en hormonaal niveau en het niveau van ­geslachtskenmerken.”

Wen Longs ouders hadden bij hun adoptieaanvraag in China bewust opgegeven dat ze openstonden voor ­bepaalde special needs, en reageerden op een oproep voor een kindje met een onduidelijk geslacht. Daar waren weinig ouders voor te vinden. Haar moeder Kirstin van Knippenberg (37): “Dat was voor ons moeilijk te begrijpen, hoezo zou je zo’n prima gezond kindje niet adopteren? En het paste ook juist bij ons, we woonden toen nog in Amsterdam en werden omringd door mensen uit de LHBTQI+-­gemeenschap. Sander en ik vallen allebei op een persoon, niet op een geslacht.”

Jurken en hakken

Hoewel ze er heel open over is, vertelt Wen Long het alleen aan mensen die ze al een tijdje kent. “Sommige mensen geloven me niet, sommige mensen begrijpen me niet. Dan zeg ik meestal: ik ben jongen en meisje ineen.”

Toch maakte ze al in het begin duidelijk dat ze zich meer een meisje voelt, vertelt haar moeder. “Ze wilde meteen mijn jurken en hakken aan. Ze voelt zich meestal meer meisje, maar soms ook jongen. Wij volgen haar in al haar keuzes, misschien besluit ze straks dat ze liever non-­binair wil zijn, dat is ook goed.” Wen Long: “Ik ben wel blij dat ik het zelf mag bepalen later, maar het is ook wel weer fijn als ik niet hoef te kiezen, want ik ben allebei.”

Wen Long is uitzonderlijk hoogbegaafd en krijgt thuisonderwijs, vertelt haar vader Sander van Knippenberg (40). “Hoe ze buiten de boot viel in het onderwijssysteem is voor Wen Long veel traumatischer dan een intersekse persoon zijn. Ze lijdt daar niet onder, ze weet dat ze goed is zoals ze is. Het maken van de film was te midden van alle toestanden met school een lichtpuntje in haar leven. We zijn heel blij met het resultaat; het is een mooi gefilmd, rond verhaal, dat heel positief is gebracht.”

De film duurt 6,5 minuten, volgens Aerts precies lang ­genoeg om mensen de ogen te openen. “In zo’n korte tijd kun je niet enorm de diepte in, de film roept juist veel vragen op over intersekse, maar dat is goed; dat er een gesprek gestart wordt.”

Ze volgde Wen Long drie dagen op het eiland Texel, waar ze woont. “Daar ging twee jaar van intensief contact aan vooraf, de gesprekken die ik in die periode heb gevoerd met Wen Long, en die ik op heb genomen, dienen als voice-over. Het is een gevoelig onderwerp en er is veel trauma rondom intersekse, met deze film hoop ik het ­onderwerp wat meer luchtigheid te geven. Wen Long laat heel monter zien dat intersekse op zichzelf geen probleem is, het is de maatschappij die moeilijk doet.”

Het verkeerde geslacht

Aerts hoopt met de film te bereiken dat steeds meer mensen weten wat het inhoudt. “Voor de meeste ouders blijkt het krijgen van een intersekse kind een grotere schok te zijn dan een kind met Down. Omdat ze willen dat hun kind niet afwijkt, wordt dan nog vaak tot een cosmetische ­geslachtsoperatie overgegaan. Het argument is vaak dat de meerderheid van de geopereerde kinderen achteraf ­tevreden is, maar het gebeurt ook dat het verkeerde ­geslacht wordt gekozen. Of dat wel goed is gekozen, maar de persoon toch last heeft van het feit dat er voor hem of haar is besloten. Allebei een enorm drama.”

“De Verenigde Naties hebben dergelijke genitale operaties bij kinderen een mensenrechtenschending genoemd en zelfs gelijkgesteld aan meisjesbesnijdenis. Goede voorlichting en begeleiding zijn beter om de schok bij nieuwe ouders weg te nemen, in plaats van het kind aan te passen aan een norm. Ik zie het als mijn missie om te helpen de maatschappij te informeren over geslacht. Lichamen ­horen niet in hokjes.”

Wen Long heeft ook een missie. “Ik wil opkomen voor de rechten van intersekse mensen. Als grote mensen en kinderen de film zien, kunnen ze het weer aan hun kinderen vertellen en uiteindelijk weet straks de hele wereld het! Als ik niks meer hoef uit te leggen, heb ik mijn doel bereikt.”

Meisjesjongensmix is tot en met 23 oktober online te zien ­tijdens Cinekid Play: cinekidplay.nl. Vanaf 2021 is de ­documentaire als voorfilm te zien in filmtheaters en vanaf ­najaar 2021 op Videoland. 

Over intersekse 

Intersekse mensen zijn geboren met een lichaam dat niet past binnen het beeld dat mensen hebben van man of vrouw en hebben zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken. Vroeger heette dit intersekse condities, in 2006 werd een andere term voorgesteld: disorder of sex development, een medische term, waar veel intersekse personen moeite mee hebben.

Er worden meisjes geboren met XY-chromosomen en jongens met XX-chromosomen. Maar ook meisjes met alleen een X-chromosoom, en jongens met twee of meer X-chromosomen plus een Y-chromosoom.

Er bestaan tientallen vormen van intersekse, bij sommigen wordt dit bij de geboorte ontdekt, bij anderen op latere leeftijd, en soms nooit. Intersekse is iets anders dan genderidentiteit: de meeste intersekse mensen identificeren zichzelf als man of vrouw. Een relatief grote groep identificeert zich als non-binair.

Het antwoord op de vraag hoeveel intersekse personen Nederland telt, hangt af van de definitie die je gebruikt, maar ook welke onderzoekspopulatie. De cijfers variëren. Tussen de 1 op de 200, volgens CBS-onderzoek uit 2014 gebaseerd op medisch-wetenschappelijke publicaties; daarbij zijn geen mensen meegerekend die nooit een arts hebben geconsulteerd en die geen diagnose hebben gekregen. 1 op de 90 is het percentage afkomstig van Deens onderzoek uit 2019 waaruit blijkt dat ongeveer 157.000 Nederlanders voldoen aan de definitie die de NNID, de Nederlandse organisatie voor seksediversiteit, hanteert voor intersekse.

Meer informatie over intersekse: seksediversiteit.nl en nnid.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden