Plus Achtergrond

Wegwerpcamera’s: minder picture perfect, en dat is juist relaxt

‘Niet geschikt voor sociale media, maar wel een leuk aandenken aan een fijn moment.’ Beeld Jade van Doesburg

De wegwerpcamera is ruim dertig jaar oud, maar onverminderd populair. Opvallend, gezien het huidige Instagramtijdperk waarbij het draait om de perfecte selfie. ‘Je vangt echt de vibe met een weggooicamera.’ 

Op een Amsterdams zomerfestival overweldigd door een imposante lichtshow? Grote kans dat de zondvloed felle flitsen niet van de festivalorganisatie komt, maar van de bezoekers, die collectief in de weer zijn met kekke wegwerpcameraatjes. Lachend, poserend, dansend: de jonge Amsterdammer klikt, flitst, en draait lekker weg.

Sinds de populariteit van de wegwerpcamera in 1986 een hoge vlucht nam en fotogiganten Fuji, Kodak en Nikon ­allemaal probeerden het meest geliefde exemplaar op de markt te brengen, is het plastic hebbeding onverminderd geliefd. Ook waar andere analoge fotografietrends komen en gaan (lomografie, Polaroid) blijft de wegwerpcamera een populaire allemansvriend. Een prestatie: zeker in het huidige Instagramtijdperk, waarin men liever honderd keer dezelfde selfie maakt dan één keer imperfect online te eindigen.

De Amsterdamse fotograaf Linda Stulic kan de blijvende liefde voor de wegwerpcamera gemakkelijk duiden. “De snapshots zijn mooi, eerlijk en doen ook nog denken aan vroeger. Het zijn cheesy foto’s waarop iedereen altijd blij kijkt. Die maak je niet met een iPhone. Ook niet met speciale filters.” Stulic heeft sinds kort twee Insta-accounts: één voor haar professionele werk, en één voor de los-uit-de-pols-portretjes die ze maakt met een wegwerptoestel. ­“Gewoon afgekeken van Amerikaanse sterren.”

Beeld Linda Stulic

Daarmee doelt de fotograaf op beroemdheden als Gigi ­Hadid. Dat supermodel startte deze zomer een kanaal (@gisposable) voor enkel vrolijke vakantiekiekjes die ze in alle rust maakt met haar wegwerpcamera. Binnen een paar weken werd haar account vol ‘disposables’ door ruim honderdduizend mensen gevolgd. In Nederland staat ­influencergrootheid Anna Nooshin al flirtend met een wegwerpcamera op haar kanaal afgebeeld.

Meepakker

Winkels spelen in op de populariteit van de wegwerp­camera: bij de Hema hangen ze in groten getale in het rek. En hoewel analoge fotografie volgens het winkelconcern globaal terugloopt (‘Een revival van analoog is zeker niet het geval’), valt dat voor de wegwerpcamera’s desgevraagd mee. Zeker in het zonnige festival- en vakantieseizoen. Dán weten mensen de meepakker naast de kassa wel te vinden.

De Amsterdamse student Stijn Jansen (19) is zo’n mooiweergebruiker. “Ik wilde foto’s maken op hiphopfestival Woohah bij Tilburg, maar was mijn cameraatje vergeten. Dat kwam uiteindelijk goed uit: toen had ik nog foto’s over voor Lowlands.”

Beeld Linda Stulic

Jansen ziet de populariteit van de weggooicamera in zijn omgeving oplaaien, maar krijgt ook nog genoeg verbaasde reacties. “Op Lowlands was een meisje vrolijk verrast toen ik hem uit mijn tas haalde.”

Amsterdamse studentes Annelua Veger (19) en Jade van Doesburg (19) zouden niet van verbazing achterover gevallen zijn. Zij gebruiken de cameraatjes al drie zomers. De beste vriendinnen vinden het verrassingselement van de analoge foto’s leuk, maar genieten vooral van de rust waar de camera voor zorgt. Op vakanties en festivals kunnen de iPhones namelijk in hun tas blijven zitten: wat foto’s voor later maken ze gewoon met hun weggooi-exemplaar.

Van Doesburg: “Dat zorgt voor heel andere beelden dan normaal. Van een gezellig drankje op het terras bijvoorbeeld. Niet per se fotogeniek of heel geschikt voor ‘social’, maar wel een leuk aandenken aan een fijn moment.” Veger vult aan: “Je vangt echt de vibe met een weggooicamera. Bovendien heb je maar één kans, dus je kunt niet vijf uur blijven poseren. Je maakt gewoon even snel een foto en dan ga je weer door met vakantie.”

Ideaalbeeld

Veger en Van Doesburg gedragen zich volgens social ­media-analist Jaap van Zessen precies zoals hun generatiegenoten. Van Zessen: “Je ziet steeds meer dat jongeren socialemediapauze nemen. Het bijhouden ervan kun je vergelijken met werk. Dan heb je ook vakantie of rust ­nodig. Daar wordt men bewuster van.”

Beeld Jade van Doesburg

En er is nog een bijkomend voordeel: het hoeft allemaal niet perfect. Wie een selfie maakt met een iPhone zal altijd even moeten tutten met poses, lichtbronnen en filters, tot het hoogst haalbare ideaalbeeld is bereikt. De wegwerp­camera biedt de luxe van eindeloos nieuwe foto’s maken niet: pas na het ontwikkelen volgt enthousiasme, óf ­teleurstelling. Stulic: “Je accepteert je lot.”

“Alles moest een lange tijd echt picture perfect op Instagram,” zegt Annelua Veger. “Maar dit soort ontwikkelde ­vakantiefoto’s is veel realistischer, niet zo ‘gestaged’. Daardoor boeit het minder als je er niet helemaal goed op staat.” Van Doesburg: “Die perfectionistische iPhonefoto’s zijn ook minder sympathiek. Daarom zie je nu steeds vaker gewone spontane foto’s verschijnen.”

Korrelige kiekjes

Wat heet: zoek op Instagram naar ‘wegwerpcamera’ en ‘disposable’ en er openbaart zich een mer à boire aan gezellige, korrelige kiekjes. Alsof iemand onlangs een roestige koektrommel vol vakantiefoto’s op internet heeft uitgestort. En ­inderdaad: vetrolletjes en onderkinnen, wallen of een sesamzaadje tussen de tanden… normaal ondenkbaar op ­sociale media, maar door spontane, lachende koppies en ­zomerse sferen ineens aanvaardbaar.

Beeld Linda Stulic

In tegenstelling tot een vluchtige trend lijkt de populariteit van de wegwerpcamera vooralsnog oneindig, enkel en alleen onderhevig aan golven seizoensnostalgie. Nostalgie die eerst wordt gevoeld door tieners, dan opgepikt door beroemd­heden, en vervolgens omarmd door iedereen die bij de Hema verveeld een toestel meepakt en lachend een rolletje vol flitst.

Stulic: “Het is gewoon een leuke gimmick. En omdat de ­foto’s worden geprint, krijgen ze waarde. Je bewaart ze echt. Al die selfies op je iPhone daarentegen, díe zijn juist wegwerp.”

Beeld Jade van Doesburg
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden