PlusExclusief

Weduwe van doodgeschoten fotograaf Jeroen Oerlemans is trots dat een brug zijn naam krijgt

Boes Hogewind, de weduwe van conflictfotograaf Jeroen Oerlemans, bij de brug in de Wielingenstraat die wordt vernoemd naar Jeroen. Beeld Marc Driessen
Boes Hogewind, de weduwe van conflictfotograaf Jeroen Oerlemans, bij de brug in de Wielingenstraat die wordt vernoemd naar Jeroen.Beeld Marc Driessen

De Amsterdamse fotograaf Jeroen Oerlemans werd zes jaar geleden in Libië doodgeschoten door een sluipschutter van IS. Zondag wordt in Zuid een brug naar hem vernoemd. Zijn weduwe Boes Hogewind (46) vindt het een eer.

Wouter Laumans

‘Sterkte morgen’. Dat was het laatste bericht dat de 46-jarige Jeroen Oerlemans zes jaar geleden aan zijn vriendin stuurde. Enkele uren later zou hij worden doodgeschoten in de Libische stad Sirte. “We hadden ruzie gehad,” vertelt zijn weduwe Boes Hogewind aan de keukentafel van hun appartement in Amsterdam-Zuid. “Hij was twee weken op reportage geweest in Libië, mee met militairen die boobytraps uit woningen haalden. Ik was doodongerust geweest en was blij dat hij zou terugkomen voor het verjaardagsfeestje van Yves, onze oudste die negen werd. En toen liet hij me ineens weten dat hij nog één keer terug ging naar het front. Er zou flink gevochten worden. ‘Kom gewoon naar huis,’ zei ik. Maar hij is gegaan.”

Hogewind pakt haar telefoon. Foto’s van een groep doorweekte jongetjes, die in een drijfnat Beatrixpark hun laserpistolen stoer op de camera richten. “Het regende onafgebroken, maar het feestje was heel geslaagd. Ik had hulp gekregen van vrienden en we stonden daar onder een tentje in de regen de verjaardag van mijn zoon te vieren toen mijn telefoon ging. Het was een Libisch nummer. Ik dacht: ik heb hier nu echt geen zin in, en heb niet opgenomen.”

Pas na de verjaardagsborrel, een kop tomatensoep en een warme douche keek ze weer op haar telefoon. In het scherm stonden heel veel gemiste oproepen van de Vlaamse journaliste Joanie de Rijke die op dat moment met Jeroen Oerlemans op reportage is. De boodschap: ‘Kun je me terugbellen?’

“Ik ben naar onze slaapkamer gelopen en heb teruggebeld. ‘Jeroen is doodgeschoten,’ zei ze. Ik heb drie keer gevraagd of het echt zo was en heb toen opgehangen. Daarna volgde een soort ijzige implosie. Ik heb mijn ouders gebeld en het verteld. Ik hoorde mijn vader schreeuwen op de achtergrond. Ze zeiden: ‘Vertel het nog niet aan de kinderen, we komen er nu aan’.”

Wat volgde, was het moeilijkste moment uit haar leven.

“Ik liep de trap af en realiseerde me: dit is het moment dat alles in hun leven anders wordt. Ze kwamen net uit bad en zaten met zijn drieën met natte haren op de bank een tekenfilm te kijken. Ik ben naast ze gaan zitten en heb het ze verteld. ‘Jongens er is iets heel ergs gebeurd: papa is doodgeschoten.’ We hebben met zijn allen zitten huilen. Niet lang daarna was het al op het nieuws geweest en liep het hele huis vol.”

Onbehagen

In de keuken hangt een foto van een vrolijk vakantietafereel. Jeroen Oerlemans met zijn kinderen Yves, Anna en Nanouk aan een terrastafeltje in Parijs. Viltstiften en kleurplaten op tafel. Jeroen neemt lachend een slok uit een groot glas bier. De foto is genomen twee maanden voor zijn dood. ”Een slechtnieuwsbericht is nooit ver weg hè?” zegt Hogewind, terwijl ze even naar haar leven van vroeger kijkt.

Jeroen Oerlemans won in 2008, 2010 en 2011 een Zilveren Camera in de categorie Buitenlands nieuws. In de zomer van 2012 werd hij, samen met de Britse journalist John Cantlie en een gids, gegijzeld in het grensgebied tussen Syrië en Turkije. Toen Oerlemans en de zijn collega probeerden te ontsnappen, werden ze beschoten. Oerlemans werd in zijn rug geraakt. Uiteindelijk werden ze na vijf dagen bevrijd.

Na afloop leek Oerlemans weinig wrok te koesteren jegens zijn kidnappers. Nadat ze waren aangehouden in Engeland, weigerde hij om in de rechtbank te komen getuigen. “We hebben daar wel ruzie over gehad,” zegt Hogewind. “Hij vond dat een getuigenis zijn positie als onafhankelijk journalist zou schaden. Ik zei tegen hem dat zijn ontvoerders wisten dat hij een vrouw en kinderen had, dat had hij hun verteld. En toch schoten ze op hem. ‘Dat is wat je doet als iemand ontsnapt,’ zei hij. Mede doordat hij niet wilde getuigen, kwamen de gijzelnemers weer op vrije voeten.”

Na de gijzeling besloot Oerlemans aanvankelijk om het rustiger aan te gaan doen. Maar dat zorgde voor onbehagen. “De fotografie die hij hier deed, vond hij niet uitdagend. Ik heb geopperd dat hij fondsen kon aanvragen voor het maken van documentaires, maar daar had hij het geduld niet voor. Dan ging hij liever sporten of sprong hij op de bakfiets met de kinderen.”

Na verloop van tijd werd Oerlemans steeds ongelukkiger. De relatie van het stel raakte in zwaar weer. “Ik ben achttien jaar met Jeroen geweest, en dat is de enige periode waarin ik eraan getwijfeld heb of ik oud met hem zou worden. Hij heeft het echt geprobeerd, maar hij werd chagrijnig, verzuurd en ongelukkig. Zijn hart lag in internationale conflicten. Hij kon dat ook goed. Ik heb ook nooit gezegd dat hij niet meer mocht gaan. Het was zo’n enorme worsteling voor hem. We hebben besproken dat hij weer zou gaan en ik stond er ook echt achter.”

Troosthond

Dat hij weer naar conflictgebieden ging, dat was geen gemakkelijke beslissing om te nemen. De avond voor elk vertrek was Oerlemans gestrest en zag zijn vriendin hem bleek door het huis lopen. Eenmaal aangekomen op zijn bestemming had hij steeds nog twee dagen contact en dan was hij los. “Als hij weer terugkwam, kregen we steevast knetterende ruzie,” zegt Hogewind en lacht. “Hij moest nog landen, terwijl ik zoiets had van: ah, je bent er weer. Nu zijn wij aan de beurt. Maar altijd ging het na verloop van tijd dan weer prima. Hij bloeide echt op van zijn werk.”

Snuf blaft. Het is de troosthond van het gezin. Hogewind kocht hem begin 2017 op het dieptepunt van het verdriet. Ze omschrijft die periode als ‘een soort griep’. “Je hebt goede dagen en slechte dagen. Eerst zag je zijn bloed nog op zijn fototas, maar dat vervaagde. Ik rook aan zijn kleren, maar de geur verdween.” Het ergste verdriet is voorbij, denkt ze. “Als ik nu aan hem denk, zijn het fijne herinneringen in plaats van dat het alleen maar pijn doet.”

Na de dood van Jeroen Oerlemans besloot zijn vriend fotograaf Johannes Abeling dat het een mooi eerbetoon zou zijn als er een brug naar Oerlemans werd vernoemd. Hij deed daarvoor een aanvraag bij de gemeente, maar die liet hem weten dat dit pas mogelijk is als iemand vijf jaar dood is. Na vijf jaar deed Abeling een nieuw verzoek. Dat werd gehonoreerd. Zondag krijgt de brug over de Boerenwetering bij de Diepenbrockstraat, in het bijzijn van burgemeester Femke Halsema en vrienden en familie, officieel de naam van Jeroen Oerlemans.

Boes Hogewind vindt het een hele eer. “Het is natuurlijk cool. En er zit ook wel een soort humor in. Zoals zijn goede vriend Joeri Boom het zegt: ‘Jeroen liet nooit over zich heenlopen en nu loopt straks iedereen over hem heen.’ Het was zijn leven. Het waren zijn keuzes. Maar dit was natuurlijk nooit de bedoeling.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden