Plus Zomerserie: rust in je kop

Wat doen bedrijven om hun werknemers gezond te houden?

Hoe houd je het hoofd koel in Amsterdam? Een zomerserie over de gestreste stad. Vandaag deel 2: wat doen bedrijven om hun werknemers gezond te houden?

Beeld Julian Stips

Het gebeurt niet vaak dat je iemand interviewt en jezelf na een minuut of tien terugvindt op een kussentje. Het is ­Angelique Koopmans manier om uit te leggen hoe zen­meditatie werkt. Gewoon maar eens doen, op een kussen zitten, rustig in- en uitademen en tot tien tellen. Gedachten die binnenkomen laat je gewoon komen, en als je afgeleid bent, begin je opnieuw met tellen. 

“Soms kom ik tot drie, soms tot zes, soms helemaal tot tien,” zegt Koopman (49). Ze is partner bij accountancy- en belastingadvieskantoor EY en heeft de leiding over twee teams, een innovatielab en een data- en technologyteam, met in totaal meer dan vijftig mensen. Daar zit ook weer een managementlaag tussen, maar toch – ga er maar aan staan. 

En dat is dus van maandag tot en met donderdag. Op vrijdag geeft ze les en werkt ze aan een proefschrift. “Ik ben lekker bezig zeg maar,” zegt ze monter. “Maar ik werk met jonge, enthou­siaste mensen. Daar krijg ik ook weer energie van.”

Normale balans

Ze zegt het weleens tegen collega’s: wat wij doen is ­topsport. Dan moet je ook goed voor jezelf zorgen. Genoeg slapen, gezond eten. Zelf doet ze al jaren aan bikram yoga, en ze mediteert. Elke dag, twintig minuten. “Het is net zoiets als tandenpoetsen. Onderhoud van je geest. Voor mij is het een routine geworden. Hoe drukker ik het heb, hoe meer ik het doe. Als ik ergens mee zit of een vaktechnisch probleem heb, dan komt de oplossing ook wel ­gewoon. Door meditatie kun je er afstand van nemen.”

Ze verwijst naar onderzoek: de mensen die alleen meditatietraining deden, presteerden beter dan mensen die ­inhoudelijke opleidingen, zoals presentatietrainingen ­deden. “Je bent bewuster met jezelf bezig, je algehele welbevinden wordt beter. Hard werken is niet erg, maar er moet wel een normale balans zijn. Je kunt het niet omdraaien, bedrijven moeten niet zeggen: als ze mediteren, kunnen ze meer uren draaien. Maar ik vind het belangrijk dat mijn team zich goed voelt. De eerste jaren zijn sowieso zwaar voor accountants. Ze beginnen net met werken en zijn daarnaast de eerste tweeënhalf jaar ook nog in opleiding. Dat betekent overdag werken, op vrijdag naar school en ’s avonds en in het weekend huiswerk; een casus uitwerken. Dat is pittig. Het is ook heel leuk, je leert een vak, maar je moet dan ook kunnen zeggen: ik ga nu even sporten. En dat kan tegenwoordig veel makkelijker, het is veel bespreekbaarder als je een keer op tijd weggaat als je bij de klant zit.”

Bij advocatenkantoor Allen & Overy worden elke dinsdagavond een aantal tennisbanen in het Amstelpark afgeschreven voor het personeel. Ze kunnen sporten bij het Olympisch Stadion en in de Apollohal. En in mei, tijdens de ‘mental health week’, heeft oud-schaatser Jochem ­Uytdehaage een workshop gegeven over duurzame ­gedragsverandering. Er was een workshop ‘business yoga’ en een over hoe je negatieve stress kunt vermijden. “Maar als je wilt dat het goed gaat met je mensen, kun je niet volstaan met een traininkje zo nu en dan,” zegt ­Martine Brouwer ’t Hart, hoofd human resources. “Je kunt nog zo’n leuke cursus aanbieden, maar als er slecht leiding wordt gegeven, heb je er niet zo veel aan. Het gaat om het hele pakket: een gezonde lunch, een fijne werkplek, goed functionerende it-systemen. Als ik een deadline heb, maar niet kan inloggen, word ik gek.”

Allen & Overy probeert zijn mensen zo veel mogelijk uit handen te nemen. Zo is er een stomerij en een regeling waarbij je auto wordt gewassen terwijl die gewoon in de kantoorgarage staat. Tegen betaling, overigens, maar het gaat om het principe: als je je om bijzaken niet druk hoeft te maken, kun je je beter focussen op belangrijke dingen.

En: wie lange dagen heeft gedraaid, krijgt daarna één of twee dagen vrij om te herstellen. “Vroeger zeiden mensen: leuk dat ik vrij mag, maar als ik niet productief ben, gaat dat ten koste van mijn prestatiebonus! Nu hebben we het zo geregeld dat die uren gewoon blijven meetellen.”

Ook de grote banken hebben een keur aan regelingen. “We willen dat ING’ers het verschil maken,” zegt Karin van der Pol van ING. “Daarvoor moet je scherp, vol energie en gefocust zijn. Uit onderzoek blijkt dat hoe beter je je voelt, hoe beter je presteert. Daarom investeert ING in het welzijn van haar medewerkers. Dat is niet alleen goed voor de medewerker zelf, maar ook voor ING en haar klanten.”

Ze somt op: programma’s om te werken aan een goede energiebalans, beter en meer bewegen, gezonde voeding, nachtrust of stoppen met roken. Ook is er een programma waarbij teams gezamenlijk kunnen werken aan hun ‘wellbeing’, hun fysieke en mentale welzijn. Sinds de aftrap, een paar maanden geleden, hebben zich al een paar honderd teams ingeschreven.

ING draait er niet omheen: zorg voor de medewerker is geen liefdadigheid. Wie slecht in zijn vel zit, presteert minder. Dat is ook (mede) de gedachte achter de mindfulnesscursussen die worden aangeboden op de hoofdkantoren. “Mindfulnesstechnieken zijn eenvoudig toe te passen om de spanning van het dagelijks leven de baas te blijven. Daarnaast verhoogt de workshop de concentratie, zorgt die ervoor dat je in staat bent betere beslissingen te nemen en verhoogt die het plezier in het werk.”

“We vragen veel van onze medewerkers,” zegt ook Monique Bosbaan van ABN Amro. Zij is verantwoordelijk voor het arbobeleid van de bank, die zij een ‘high performance organization’ noemt. “We willen medewerkers de tools bieden om een goede gezondheid te krijgen en te houden.”

Moedervlekkenspreekuur

Daarbij doet de bank veel aan preventie: nog afgezien van de uitgebreide vragenlijsten die jaarlijks en driejaarlijks kunnen worden ingevuld, zijn er gezondheidsonderzoeken die medewerkers kunnen laten doen. “Onze arbodienst heeft samengewerkt met de Hartstichting. Toen je bij de bank je bloeddruk kon laten meten, stond er een rij van dertig, veertig man.”

Ook is er een moedervlekkenspreekuur. Stukken laagdrempeliger, zegt Bosbaan, dan ermee naar de huisarts te gaan. “Je laat niet zomaar je bloeddruk meten als er niks aan de hand is.” De gegevens, benadrukt ze, gaan niet naar de werkgever. Alleen de arbodienst heeft ze.

Ook zijn er workshops Mentale kracht, Positieve psychologie en programma’s speciaal voor jonge ouders. Maar ook gezamenlijke hardlooptrainingen, cursussen yoga en mindfulness, en het programma Weightwatchers at work. Wie wil afvallen of stoppen met roken, kan een half jaar ­gebruikmaken van een lifestylecoach. Vergoed door de bank en de zorgverzekeraar. Alles om de medewerker ­vitaal te krijgen of te houden.

“We willen dat mensen met net zoveel energie naar huis gaan als dat ze op hun werk zijn gekomen,” zegt Bosbaan. “Dus kijken wij: krijg of lek jij energie? Zit je goed op je plek, vind je je baan nog wel leuk, waar zit je passie?”

Die belangstelling werkt preventief – de bank wil een goede werkgever zijn, en uitval voorkomen. “Bij ons verandert er veel,” zegt Bosbaan. “Er zijn vaak reorganisaties. Vitale medewerkers kunnen daar makkelijker in meegaan.”

Beide banken werken met interne coaching. ING heeft een aantal work-lifecoaches, ABN Amro ‘company counsellors’; bedrijfsmaatschappelijk werkers met wie iedereen een afspraak kan maken. “Daar hoef je niet ziek voor te zijn. Als je problemen ernstig zijn, verwijzen we je door naar een psycholoog.”

Ook Allen & Overy werkt met coaches. Het kantoor heeft internationaal een employee assistance programme, een telefoonnummer dat 24 uur per dag bereikbaar is voor het hele gezin. Brouwer ’t Hart: “Dat kun je bellen als het met je kind niet lekker gaat op school, als je een huurconflict hebt, of andere spanningen. Je belt met externe coaches met verschillende expertises. Ongeveer 10 procent van de medewerkers maakt daar weleens gebruik van. De achterliggende gedachte is: hoe lekkerder het thuis gaat, hoe beter jij kunt functioneren.”

Zo neemt een kantoor wel heel veel uit handen. Sporten, je auto wassen, je privéproblemen oplossen... Neemt een werkgever zo niet je hele leven over? Brouwer ’t Hart: “Onze bar is tot uiterlijk negen uur open. We vinden het belangrijk dat medewerkers tijdig naar huis gaan. Dat is de plek om op te laden. Dat vinden wij ook heel gezond.”

Meer weten over zingeving, yoga en meditatie? In het weekend van 5 en 6 oktober is in Amsterdam de Inner Peace Conference, met internationale sprekers op het gebied van yoga en meditatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden