PlusDe wandeling

Wandelen langs de stilte aan de Westlandgracht

null Beeld Laura van der Bijl
Beeld Laura van der Bijl

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer lopen ze in stilte en in het groen door West.

Gijs Stork en Floor Van Spaendonck

A. Huis te Vraag blijft een favoriet om een wandeling te starten. Op de begraafplaats kan je in stilte ronddwalen, van een boek genieten en de natuur op je in laten werken. In de vijftiende eeuw stond hier een veerhuis en herberg met een bord ‘Te Vraghe’ erop. Het aanbod voor inlichtingen was een manier om de reizigers naar het veer te trekken.

Nu komen er liefhebbers van groen, vrijwilligers, dichters en kunstenaars die in de voetsporen lopen van Rembrandt, meer recent dichter Hendrik van Teylingen en de kunstenaar Leon Jozef van der Heijden die hier 33 jaar lang met zijn vrouw de tuin beheerde. Het is nu een toepasselijke plek om dierbaren te herdenken.

Wij gedenken hier Wendela, de onlangs overleden lieve moeder van Gijs. Zij was tot afgelopen week onze redacteur en daarbij streng maar vooral precies. Haar familielijn loopt terug tot de eerste Amsterdammers, dus pas na haar akkoord mochten de teksten door voor publicatie. Ze zou van de tuin hebben genoten.

null Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork

B. Vanaf de begraafplaats volgen we de kade Westlandgracht via het Westlandpad. Dit moet een van de stilste grachten zijn in Amsterdam. De straatnamen van deze buurt verwijzen naar het Westland, de streek in Zuid-Holland. De gracht werd in de jaren twintig aangelegd op het voormalige grondgebied van de gemeente Sloten en alleen de rechterkade was lange tijd bebouwd. Tot in de jaren vijftig keken de bewoners uit op de weilanden.

C. Van meer recente datum is de nieuwbouw aan het einde van de Westlandgracht: het Andreas Ensemble. De nieuwbouw bestaat uit diverse appartementsblokken op de plaats waar eerder het Andreas Ziekenhuis stond. Oorspronkelijk was hier in de plannen van stedenbouwkundige Van Eesteren een park geprojecteerd maar dat is uiteindelijk iets verderop gekomen in de vorm van het Rembrandtpark.

null Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork

D. Dirk van den Broek, grondlegger van de supermarkten, is in 1924 geboren in boerderij Eureka, op de plaats van het huidige Rembrandtpark. Toen liep hier nog het vee en bezorgde men, vanaf de boerderij, met paard en wagen melk bij de inwoners van West. Het park ademt een serene rust met zijn imposante bomenrijen. Toch zijn er met name in de zomer tussen de rietkragen voldoende beschutte plekken voor feestjes en picknicks.

E. We lopen via de Curaçaostraat naar het Surinameplein omdat Wendela op het eiland Curaçao moeder werd van Gijs. Alle straten ten noorden van het Surinameplein zijn vernoemd naar de geografische begrippen in Suriname en de Nederlandse Antillen. Het plein kreeg de naam in 1922 en huisvest het beeld Levensboom van Henry Renfurm (1940-2011) ter herdenking van het Nederlandse slavernijverleden.

F. Bij de Overtoomse Sluis, hoek Sloterkade, staan we even stil. Hier lag in 1515 de dam tussen de Schinkel en de Kostverlorenwetering. Dit drukke kruispunt van water en wegen bood in de loop der tijd plaats aan herbergen, melkhuisjes, woningen, een wekelijkse markt en ander vertier.

Omdat Amsterdam vanaf 1345 een bedevaartplaats werd door het Mirakel, liepen hier vele pelgrims vanuit Haarlem over de huidige Overtoom naar de Kapel ter Heilige Stede (later bekend als de Nieuwezijds Kapel, ongeveer gelegen tussen de huidige Kalverstraat 81 en Rokin 82). Alleen het laatste stukje pelgrimsroute bij de Kalverstraat heet nu nog Heiligeweg.

null Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork

G. We lopen de Sloterkade bij de rivier de Schinkel af richting Huis te Vraag. Op nummer 20-21 staat het Aalsmeerder Veerhuis uit 1634, een van de laatste overgebleven historische huizen in de Overtoombuurt. Het huis werd ook wel herberg de Bonte Os genoemd, want dat was de functie voordat het een veerhuis werd. Na de restauratie in 1965 is het pand in bezit gekomen van Vereniging Hendrick de Keyser.

Beeldhouwer en pleitbezorger voor monumenten Geurt Brinkgreve woonde hier tot aan zijn dood en nog steeds is de vereniging die hij oprichtte, Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, hier gevestigd.

null Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck, Gijs Stork

H. Het terras van caféklassieker Gent aan de Schinkel lonkt voor een versnapering, wij nemen koffie. Verderop bij Sloterkade nummer 161-168 zien we sporen van het industriële verleden. Hier is een voormalig fabrieksgebouw uit 1893 door architecten Köther, Salman en Koedijk verbouwd tot appartementencomplex Lightfactory. In het verleden waren hier onder meer een chemische wasserij, ververij en lampenfabriek gevestigd.

I. Aan het einde van onze ronde staan we bij Kunstinitiatief Retort, Rijnsburgstraat 74, tegenover Huis te Vraag. Hier zijn, sinds 1998, ateliers, een gezamenlijke keuken en een gastatelier gevestigd op het binnenterrein van het woonblok. Soms zijn de ateliers open voor exposities en activiteiten, maar meestal werken de kunstenaars in stilte.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, Gerrit Lamberts’ Amsterdam door Gijs en Floor, Uitgeverij Wbooks, €24,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden