PlusDe wandeling

Wandelen langs boekhandels in Amsterdam

Van historische wandelroutes tot prachtige stadswandelingen in Amsterdam: in de rubriek ‘De wandeling’ lopen goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork wekelijks volgens een ander thema. Deze keer: waar wordt het vrije woord verkocht?

Floor Van Spaendonck en Gijs Stork
null Beeld Laura van der Bijl
Beeld Laura van der Bijl

A. Kunstboeken

Blue Monday is achter de rug en auteur van Het licht in ons, Michelle Obama, is 17 januari jarig. We vieren dat met een boekhandelwandeling. Amsterdam is van oudsher een boekenstad waar het vrije woord gedrukt en verkocht wordt. We beginnen bij dé kunstboekhandel van Amsterdam: San Serriffe in de Sint Annenstraat 30. Pieter Verbeke verkoopt hier ’s werelds best ontworpen kunstboeken. Het roept herinneringen op aan voorlopers Artbooks en Artimo, want San Serriffe verspreidt met grote passie bijzondere uitgaven en popt overal op.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

B. Antiquariaat

We lopen naar boekenantiquariaat Kok in de Oude Hoogstraat 14-18, waar dit familiebedrijf sinds 1946 is gevestigd. Na enkele verplaatsingen, maar wel steeds in de Oude Hoogstraat, huizen de boeken nu in het voormalige Volkswarenhuis. Dit gebouw werd in 1923 gebouwd door architect Klaphaak die als curieus motto had burgers ‘te willen behoeden voor onnodig verlies bij het aanschaffen van levensbenodigdheden’. Na drie jaar vestigde het tweede filiaal van de Hema zich in het pand en in de jaren zeventig volgde de familie Kok. Sindsdien zijn er vele boekenliefhebbers kind aan huis. Behalve het grote aantal thema’s en onderwerpen is de collectie topografische kaarten, prenten en decoratieve reproducties een publiekstrekker.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

C. Oudemanhuispoort

Tussen de Oudezijds Achterburgwal en de Kloveniersburgwal lopen we langs de kisten en kasten van de boekhandelaren in de doorgang van de Oudemanhuispoort. Sinds 1757 worden de winkelkasten in deze passage gebruikt. De boekenmarkt is ontstaan in 1879 toen de verkoop van boeken op de Botermarkt (nu Rembrandtplein) werd stopgezet en de boekhandelaren een plaats kregen in de Oudemanhuispoort. Nu het naastgelegen Binnengasthuis verbouwd wordt tot een moderne Universiteitsbibliotheek is de boekenmarkt nóg meer op zijn plaats.

D. Vrijwilligers

We lopen langs Perdu, het centrum voor bijzondere literatuur en poëzie aan de Kloveniersburgwal 86. Chris Keulemans en Agnes van Bruggen waren in 1984 de initiatiefnemers en noemden de boekhandel eerst De Verloren Tijd, naar de titel van de romancyclus van Marcel Proust. Nadien is is het project onder de naam Perdu vanuit De Pijp hierheen vertrokken en zetten vele vrijwilligers zich in voor de bijzondere uitgaven, lezingen, poëzieavonden en workshops.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

E. Liefde voor boeken

In de Nieuwe Doelenstraat in Hotel De L’Europe is qua glamour en esthetiek een tegenhanger van Perdu gevestigd met dezelfde liefde voor boeken. Hier brengen Gunifort Uwambaga en Lillian Bennink in boekhandel Mendo boeken op het gebied van mode, fotografie, koken en de metropool aan de man.

F. Mokum

In de Vijzelstraat treffen we weer andere uitersten aan. Boekhandel De Slegte is op nummer 53/55 teruggekeerd na het vertrek uit de stad in 2013. In gedachten aan het eindeloos speuren in de grote vestiging in de Kalverstraat 48-52 wensen we De Slegte een terugkeer op het oude adres toe, het pand is nog beschikbaar. Schuin aan de overkant, in het Stadsarchief vind je de Stadsboekwinkel die hier sinds 2007 reuring brengt in de hal van het monumentale gebouw van architect De Bazel. De boekenliefde is hier toegespitst op Amsterdam. In bijna alle boeken en bladen speelt Mokum de hoofdrol, in zowel nieuwe als antiquarische uitgaven.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

G. Boekenmarkt

We lopen naar het Spui voor de wekelijkse boekenmarkt op vrijdag, omgeven door boekhandelaren Athenaeum, The American Book Center en Waterstones. Het typische jugendstilpand van Athenaeum op de hoek Spui-Nieuwezijds Voorburgwal is in 1904 ontworpen door architect Mohrmann. In 1910 trok boekhandel Van Langenhuysen erin, gevolgd door boekhandel M. Tokkie. In 1966, na een grote verbouwing door de architecten Röling en Girod, vestigde uitgever Johan Polak hier het legendarische nieuwscentrum en boekhandel Athenaeum. Het vaste personeel is behalve deskundig ook mede-eigenaar, want de aandelen zijn deels in handen van een stichting die door de medewerkers wordt gerund.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

H. Terug naar het Rokin

Boekhandels bewegen door de stad, zo ook boekhandel Scheltema die zich in 1885 vestigde op Rokin 74 in een pand van architect Springer, vervolgens vertrok naar het Koningsplein en na veertig jaar terugkeerde op Rokin 9. Die laatste stap was het slot van een periode van faillissementen, deze boekenzaak en haar personeel onwaardig. De huisvesting uit 1911 is een ontwerp van architect F.A. Bodde, die op de plek van een gesloopte huizenrij een kantoorpand ontwikkelde, twee keer zo hoog als de oorspronkelijke bebouwing en geïnspireerd op het New Yorkse bouwen met gewapend beton. Behalve aan wandelboekspecialist Pied-à-Terre biedt Scheltema onderdak aan een koffiehoek, zijn er lezingen, signeersessies en prijkt er een pronte toren van onze boeken.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden