PlusDe wandeling

Wandelen door de Kolenkitbuurt: metershoge muurschilderingen en religieuze bouwdetails

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer lopen ze door de Kolenkitbuurt.

Floor Van Spaendonck en Gijs Stork
null Beeld Laura van der Bijl
Beeld Laura van der Bijl

A. De wandeling door de Kolenkitbuurt kan eigenlijk alleen maar starten bij de naamgever van de buurt, de Opstandingskerk aan het Bos en Lommerplein 325. De kerk werd vernoemd naar een kolenkit vanwege de vorm van de 48 meter hoge klokkentoren. Architect Marius Duintjer ontwierp het gebouw in 1955 en behalve aan de toren herken je de kerk aan de rode baksteen, sterke geometrische vormen en langwerpige ramen.

De Opstandingskerk. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
De Opstandingskerk.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

B. Bij de hoek Leeuwendalersweg, Bos en Lommerweg staat op de gevel een muurschildering van een meisje met gieter en een boom van kunstenaar Angelo Campos. Het is een van de kunstwerken van het Street Art Museum Amsterdam (SAMA) dat sinds 2012 in Nieuw-West actief is. De SAMA-collectie bevat bijna 300 straatkunstwerken variërend van kleine stukjes tot monumentale muurschilderingen.

New Kit. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
New Kit.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

C. Als bijdrage aan de kolenkitbranding staat iets verderop het New Kit-gebouw aan de Bos en Lommerweg 390. Het is een opvallend schuine woontoren annex hotel, in 2011 ontworpen door HM Architecten. Als iconisch gebouw staat het symbool voor de wederopstanding van de wijk. Die werd in 2009 nog bestempeld als meest problematische wijk van Nederland, maar nu zie je overal frisse nieuwbouw.

D. Zwervend door de buurt lopen we langs vele religieuze bouwdetails bij de portieken, langs kleine kapelletjes en beelden in de binnentuinen van de flats. We komen bij Cascoland aan het Piet Paaltjenspad 9. Hier opereren kunstenaars met veel inzet voor de buurt, zoals de KolenkitKeuken, het Logeerhuis voor gasten van kleinbehuisde bewoners en de Kolenkit Verhuisdienst annex Sleeptruck, waar de verhuiswagen tegelijkertijd een Mobiel Logeerhuis is.

Muurschildering van Iriée Zamblé. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Muurschildering van Iriée Zamblé.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

E. Wij kijken onze ogen uit aan de metershoge muurschilderingen in de Wiltzanghlaan. Onder de noemer De Muren van West maakten vier kunstenaars – Iriée Zamblé, Floor van het Nederend, Saïd Kinos en Sidney Waerts – grote muurschilderingen in de Kolenkitbuurt, gebaseerd op verhalen van buurtbewoners. Iets verderop ligt de voormalige hts uit 1956 aan de Wiltzanghlaan 60, waar nu Wow-Amsterdam zit. Een gebouw met vijftig kunstateliers, 350 hostelbedden, inclusief kantine en een stadslandbouwlaboratorium. In de hal is er ook een permanente expositie te zien met veel designobjecten van onder andere Atelier van Lieshout, Studio Job en Ineke Hans. Meld je wel eerst aan bij de portier, want hij let streng op het bezoek. Voor de deur staat het kunstwerk Construction steel DIN20 uit 1968 van kunstenaar van André Volten. Gelukkig is dat zonder aanmelding toegankelijk.

F. Vanuit de tuin van Wow zie je het AGA Lab, ingang De Roos van Dekamaweg, de grafische werkplaats van kunstenaars, fotografen en ontwerpers waar je tegen een kleine vergoeding kan werken en workshops kan volgen. Verder dwalend door de buurt vallen de bordjes op die uitleg geven over de 19de-eeuwse Nederlandse romans waarnaar de straatnamen zijn vernoemd. Wij zijn nieuwsgierig geworden naar de gendervragen van Majoor Frans van Bosboom-Toussaint, over de freule die zich kleedde als jongen.

Straatbord Majoor Fransweg. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Straatbord Majoor Fransweg.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

G. We lopen onder de ringweg A10 naar het Gulden Winckelplantsoen. Hier vinden we dubbel geluk: bij Bakkerij Al Maghrib op nummer 44 en bij Buongiorno Espresso, midden op het plantsoen. Met een alcoholverbod en een gerenoveerd Bos en Lommerplein ziet alles er spic en span uit.

H. Met nieuwe energie steken we door naar de groene loper verderop bij het Bos en Lommerplantsoen. Hier creëerde architectenbureau SUM een binnenplein als een huiskamer voor de buurt, een mix van groen met winkels, horeca en vermaak. Hiervandaan steken we de Erasmusgracht over.

De Sint-Josephkerk. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
De Sint-Josephkerk.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

I. We lopen door naar het kinder- en architectenwalhalla aan de Erik de Roodestraat 14. In het brutalismemonument huist Candy Castle, een speelplek voor de allerjongsten. De Sint-Josephkerk uit 1952 is ontworpen door architecten Gerard Holt en Karel Tholens en is een van de eerste kerken in Nederland die volledig uit beton werd opgetrokken, geïnspireerd door architect Le Corbusier. De rooms-katholieke parochiekerk werd na leegstand een klimhal, daarna de Vluchtkerk voor uitgeprocedeerde asielzoekers en nu is het gebouw gerenoveerd en een vrolijke speelplek.

J. We dwalen nog even rond het kerkgebouw met verwaarloosde tuin en gebedsgang naar de vermoedelijk voormalige pastorie. Daarna lopen we terug naar de naamgever van de Kolenkitbuurt en geen verrassing: ook hier is een renovatie aan de gang.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, Amsterdam door! Gijs & Floor – wandelen met een frisse blik op de stad, ¬Uitgeverij Fjord, €22,50. www.amsterdamdoorgijsenfloor.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden