Recensie

Waarom moest Theo van Gogh dood? (***)

Het kon niet uitblijven. Vroeg of laat zou Tomas Ross een roman schrijven over de moord op filmer Theo van Gogh. Het levert een verhaal op met rake beschrijvingen, maar het blijft ook wazig waarom Van Gogh dood moest.

Beeld anp

In de verantwoording van 'De tweede november' onthult Thomas Ross dat hij uitgerekend op de fatale novemberochtend een brief van Van Gogh las waarin die hem de vriendschap opzegde. Aanleiding was een conflict over de ruwe montage van Van Goghs '06/05'. Ross was als scenarist nauw betrokken bij het maken van die speelfilm, die was gebaseerd op zijn eigen roman 'De zesde mei', over de moord op Pim Fortuyn in 2002.

Die ruzie is dus nooit uitgepraat. Wel laat Ross in het boek, bij wijze van postuum eerbetoon, de filmer herhaaldelijk pruttelen over 'het schrijvertje van spannende boekjes'.

Onthulroman
Als altijd in zijn onthulromans verzint Ross de nodige personages die het verhaal moeten dragen. Hamid Mansur is een Marokkaanse student van joodse afkomst, die als informant een zakcentje bijverdient. Hij rapporteert aan Hans Noordhoek, medewerker van de AIVD. Bij het bespioneren van een huis met moslimjongeren in Den Haag - later bekend geworden als de Hofstadgroep - begrijpt hij uit de gesprekken dat zij van plan zijn om een Nederlander na diens terugkeer uit de Verenigde Staten om te brengen.

Veel plezier van deze informatie heeft Noordhoek niet. Kort daarna wordt hij doodgeschoten en gedumpt in de Vliet bij Leidschendam. De AIVD meent ten onrechte dat Hamid de dader is en ontketent een klopjacht op de student.

Deze krijgt hulp uit onverwachte hoek. De 26-jarige blondine Puck Labrie heeft een misdaadrubriek bij De Telegraaf. Wanneer ze een anonieme brief ontvangt van iemand die in detail de liquidatie van Hans Noordhoek bespreekt en de onschuld van Hamid bepleit, kan de lezer er vergif op innemen dat de twee hun krachten zullen bundelen.

Rake beschrijvingen
Ross weet als geen ander dat fantaseren iets anders is dan de werkelijkheid aantoonbaar verdraaien. Daardoor krijgen Mansur en Labrie aanzienlijk meer aandacht dan Van Gogh. Dat is jammer. Juist de rake beschrijvingen van de filmer maken duidelijk waarom hij zo veel verdeeldheid zaaide onder de Nederlandse bevolking.

Opmerkelijk genoeg geeft de schrijver wel een beeld van hoe de moord op Van Gogh op 2 november 2004 kon gebeuren, maar blijft het wazig wat de opdrachtgevers er precies mee beoogden. Ross besluit zijn nawoord met de verzuchting: 'Maar waarom moest hij dood?' Ja, dat hadden wij ook wel willen weten.


Tomas Ross
Wat: De tweede november
Uitgever: Cargo
Prijs: 19,90 euro, 392 blz.

Beeld Cargo
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden