PlusAchtergrond

Vrouwenadviesraad WomenMakeTheCity: ‘We willen segregatie voorkomen’

Hoe zouden vrouwen de stad inrichten? Amsterdam laat vrouwenadviesraad WomenMakeTheCity meedenken over de stedelijke ontwikkeling. ‘Hun ideeën gaan verder dan hun eigen belang.’

Een deel van de Heesterveld Creative Community.Beeld Renate Beense

Ria Braaf-Fränkel (55) stapt van haar fiets en wijst naar het spoor van metrolijnen 50 en 54. “Ik zie dat eerder als een splijtzwam dan als een ruggengraat van de Bijlmer,” zegt ze. Braaf-Fränkel is een van de drie vrouwen ­die namens stadsdeel Zuidoost zitting hebben in WomenMakeThe­City, de vrouwenadviesraad die wethouder Marieke van Doorninck (Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid) adviseert. Zij denken mee over hoe de stad vanuit vrouwelijk oogpunt in te richten op het gebied van onder meer veiligheid, inclusiviteit en verbinding.

Als mannen een stad ontwerpen, denken ze aan hoe ze ’s ochtends met de auto naar hun werk rijden en ’s avonds weer terugkomen; ze hebben geen idee van wat er intussen in een stad gebeurt, aldus Sabina Riss, een architect die lesgeeft aan de Technische Universiteit van Wenen, vorig jaar in The Guardian. Uit onderzoek in de ­jaren ­negentig in Wenen bleek dat daar twee derde van de autorijders man en twee derde van de voetgangers vrouw was, en dat de Oostenrijkse hoofdstad daar niet op was ingericht. Sindsdien houdt Wenen, als een van de eerste Europese steden, ook rekening met de behoeften van vrouwen. Er zijn inmiddels meer bankjes in de stad, meer brede stoepen zodat er ruimte is voor kinderwagens en rolstoelen en verbeterde straatverlichting zodat iedereen zich ’s nachts veiliger voelt.

Ria Braaf-Frankel.Beeld Renate Beense

Daar heeft ook Amsterdam behoefte aan, zeker Zuidoost, waar de komende jaren veel wordt gebouwd. Braaf-Fränkel: “Niemand heeft nagedacht over hoe het dna van Zuidoost behouden blijft en deel gaat uitmaken van nieuwe buurten. Daarom willen we dat met WomenMakeTheCity doen, ­zodat er geen segregatie komt. Zoiets voorkom je alleen als je rigoureus investeert in de openbare ruimte, zoals speelruimte en ontmoetingsplekken en door bewoners te laten meedenken. Daarvoor is het al ­bijna te laat, maar ik heb nog hoop.”

De behoefte aan ontmoetingsplekken in de stad zie je ook terug bij vrouwen in andere steden. Zo laat de activistische burgemeester Ada Colau het beleid van Barcelona mede bepalen door een feministisch collectief van stedelijk ontwerpers. Dat bedacht ­onder andere dat er meer openbare wc’s voor vrouwen moeten komen, waar het liefst ook nog een kinderwagen in past, meer gevarieerdere speelpleinen voor allerlei spelbehoeftes en meer autoluwe ­gebieden, om meer openbare ruimte vrij te maken voor voetgangers, bankjes, parken en fietsers.

Breed perspectief

Met Wenen als voorbeeld laat wethouder Van Doorninck (54) vrouwen meepraten over de toekomst van de stad. Ze wil hun ideeën gebruiken in de Omgevingsvisie 2050, een toekomstplan voor Amsterdam, dat medio volgend jaar zal worden voorgelegd aan de gemeenteraad. “Vrouwen zijn cruciaal, omdat ze hun ­eigen buurt vaak ­beter kennen dan mannen – en beter dan professionals. Ze zijn heel betrokken bij ­sociale activiteiten en hebben ideeën over de stad die verder gaan dan hun eigen belang, maar ze worden nog weinig gehoord,” zegt Van Doorninck in haar werkkamer op het stadhuis.

Zelf gedraagt ze zich ook heel anders in de stad dan haar man: “Ik neem ’s nachts andere fietsroutes naar huis dan hij. Toen we het daarover hadden, was hij verbaasd dat ik sommige plekken meed.” Mede daarom verwacht ze dat sociale veiligheid een belangrijk onderwerp wordt in het advies van de Amsterdamse vrouwen.

Beeld Renate Beense

Met WomenMakeTheCity bracht Van Doorninck ruim een jaar geleden voor het eerst tachtig vrouwen uit de stad bij elkaar om te praten over de verschillende thema’s. Daaruit ontstond de Vrouwenadviesraad: negen vrouwen die tijdens tweemaandelijkse bijeenkomsten het team van de Omgevingsvisie adviseren over de te maken keuzes. In mei organiseerde de raad drie online bijeenkomsten.

“Intussen hebben meer dan tweehonderd vrouwen meegedaan,” zegt Marthe Singelenberg (29), projectleider van Women­MakeTheCity. “Het gaat ons niet alleen om wat vrouwen zelf belangrijk vinden. Vrouwen hebben een breed perspectief en zijn verbindend: ze praten ook met mensen met een beperking, schulden, een migratieachtergrond, een afstand tot de arbeidsmarkt en jongeren.”

Een van de grootste uitdagingen waarover ze meedenken is hoe en onder welke voorwaarden de komende jaren 150.000 nieuwe woningen worden bijgebouwd. Met name in Nieuw-West, Noord en Zuidoost is daar nog ruimte voor. Alleen al in Zuidoost komen er 40.000 woningen bij, waarvan een groot deel in Amstel III, ook wel Bijlmer-West genoemd. Dat gebeid moet van een bedrijventerrein een woon- en werkwijk worden en aansluiten bij de Bijlmer-Oost. “De metrolijn wordt de verbindende ruggengraat tussen de Bijlmer-Oost en het nieuwe Bijlmer-West,” zegt wethouder Van Doorninck.

De eerste nieuwbouw­woningen tegenover het AMC in Bijlmer-West.Beeld Renate Beense

Braaf-Fränkel is daar dus niet ­gerust op. En ze is niet de enige. “De gemeente had ons er vanaf het eerste uur bij moeten betrekken,” zegt Rachel Tokromo (31), die vandaag ook meefietst door Zuidoost. Ze is sinds kort kwartiermaker bij de stichting Leegstand Oplossers ­Amsterdam (Lola) in Amstel III. Vaak zit ze als enige vrouw en als enige met kleur aan tafel met ambtenaren en projectontwikkelaars. “Hoe kun je een diverse en inclusieve stad bouwen als de tafels vrijwel wit zijn?”

Pijnpunt

De vrouwen fietsen onder het spoor door bij station Holendrecht, richting de nieuwe wijk. Voor hen, bij het busstation, staat de Lekkere Dingen Hut. Erachter verrijst een appartementencomplex dat bestaat uit blokken in opvallende tinten roze, paars en oranje. ­Later dit jaar kunnen hier bijna duizend studenten sociaal gaan huren. Volgend jaar komen daar zo’n zeshonderd tweekamerappartementen in de vrije sector bij.

Rachel Tokromo.Beeld Renate Beense

“Ledigen we hiermee de woningnood van de Amsterdammers of trekken we juist mensen van buiten de stad?” vraagt Glainess Adely Copra (37) zich af. Ze kent verschillende mensen uit Zuidoost die er graag in zouden trekken, maar er om financiële redenen niet voor in aanmerking komen, terwijl de gemeente een kwart van de ­woningen voor mensen uit Zuidoost heeft bestemd. “Dat is het pijnpunt: ze zijn de wijk aan het upgraden om te verbinden, maar jagen daarmee de huidige bewoners weg.”

Dat gaat ook op voor ondernemers. “Alles wordt zo verhipsterd,” zegt Tokromo, terwijl ze langs de Heesterveld Creative Community fietst. “Zie je die parkeergarage? Onderin, op de verste hoek, zit een Nigeriaans restaurant. Als je daar binnenloopt, kom je in een heel andere wereld. Binnenkort wordt die parkeergarage gesloopt. Het zou ideaal zijn als deze ondernemers verhuizen naar een nieuwbouwplek en hun eigen identiteit kunnen behouden. Wij pleiten ervoor lokale ondernemers straks mee te nemen in de ontwikkelingen van nieuwe plinten in Amstel III en dat ze er uiteindelijk ook een plek krijgen. Investeer niet alleen in de stenen, maar ook in de mensen.”

Glainess Adely Copra.Beeld Renate Beense

Vorige maand gaf de adviesraad van WomenMakeThe­City tien adviezen aan de gemeente. Sociale veiligheid verhogen stond daartussen, zoals de wethouder al ­voorspelde. Andere adviezen zijn: zorg voor betaalbare, inclusieve, ­gemengde en duurzame woningprojecten, vrij toegankelijke ontmoetingsplekken en het vroeg betrekken van ­de huidige buurtbewoners. Braaf-Fränkel: “Wij willen geen A of B kiezen, we willen ­bepalen wat A of B wordt.”

Parkeergarage in de H-buurt, waarin ook een Nigeriaans restaurant zit.Beeld Renate Beense
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden