PlusAchtergrond

Vooruit, nog één filmpje dan: is meer schermtijd erg?

Beeld Getty Images/iStockphoto

Door de coronacrisis is de schermtijd van jonge kinderen met vijftig minuten toegenomen naar 2,5 uur per dag. Is dat erg?

Het is heerlijk om je peuter achter de tablet te zetten ­wanneer je wilt telefoneren, koken, of een gesprek met vrienden wilt voeren zonder om de twee minuten onderbroken te worden. Door de coronacrisis – veel ouders ­werken thuis, kinderopvang en basisscholen waren gesloten en zijn nu beperkt open – is de schermtijd voor jonge kinderen (0 tot en met 6 jaar) met vijftig minuten ­toegenomen tot 2,5 uur per dag.

Vooral het kijken van filmpjes is toegenomen: van 84 naar 114 minuten. Het spelen van online spelletjes is van 29 naar 40 minuten gegaan. Dat blijkt uit het extra ‘flitsonderzoek’ van Iene Miene Media, dat jaarlijks onderzoek doet naar het mediagebruik in gezinnen met jonge kinderen. Uit een enquête verspreid onder 613 ouders blijkt dat van de thuiswerkende ouders 84 procent blij is dat ze media kunnen inzetten om hun kind bezig te ­houden.

Minecraftpoppetjes nabouwen

Is het erg dat die schermtijd is toegenomen? Pedagoog Krista Okma vindt het vooral logisch. Jonge kinderen zijn nu minder met school bezig en hebben meer vrije tijd. ­Alleen: door de coronabeperkingen kunnen ze heel veel dingen niet doen. Dus zijn ze op zoek naar vermaak. En dat is vaak te vinden op een beeldscherm.

De vraag is natuurlijk wat dat doet voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Okma: “We weten dat peuters niets ­leren van een scherm, al denken veel ouders van wel. Het is puur vermaak en gaat af van de tijd om in de ‘echte ­wereld’ dingen te kunnen ontdekken. En van de slaap. Beide zijn belangrijk voor de ontwikkeling. Voor de wat oudere kinderen zijn er natuurlijk meer educatieve apps en ­games.”

Volgens Okma is het verstandig om te bedenken dat het scherm voorziet in een behoefte waar misschien wel een alternatief voor te bedenken is. “Wil je zoon contact, dan kun je overwegen een vriendje uit te nodigen, of bijvoorbeeld twee vrienden uit te kiezen die je nu wél over de vloer laat. Wil hij een spelletje spelen, kan het dan ook een bordspel zijn? En gaat het om creativiteit kwijt kunnen, waarom dan niet een tekening op papier maken, in plaats van op de tablet?”

Wanneer de kinderen achter hun tablet zitten, kun je ze beter niet continu alleen laten, maar ook samen spelen of kijken. Okma: “Probeer interesse te tonen. Het scherm is een belangrijk onderdeel van het leven van je kind, dus waarom zou je er niet nieuwsgierig naar zijn? Dat ben je bij sporten en andere hobby’s ook. Dus denk en kijk mee.”

Op die manier is het ook makkelijker om het scherm te verbinden met dingen die je buiten kunt doen. “Er zijn apps die speurtochten aanbieden. Of geef zelf een ­opdracht mee aan je kind, bijvoorbeeld: neem foto’s van de lente. Zo breng je offline en online bij elkaar. Met mijn ­kinderen bouw ik Minecraftpoppetjes na van kartonnen dozen. Zo blijf je dicht bij hun belevingswereld.”

Balans bewaren

En een dagelijks maximum aantal minuten schermtijd instellen? Okma vraagt zich af hoe nuttig dat is. Ze ziet dat ouders daar in de praktijk vaak dik overheen gaan. “Zolang je kind ook nog andere dingen doet, naar buiten gaat, voldoende beweegt, contact heeft met vriendjes, is het goed. Dat voel je als ouder meestal wel aan. Wat je kunt doen, is een schema opstellen waarin je schermtijd opneemt, naast dingen als buitenspelen. Dan maak je het beheersbaar.”

Het draait volgens Okma uiteindelijk vooral om de ­balans bewaren. “Het is niet erg dat de schermtijd toeneemt en daar hoef je je als ouders ook niet schuldig over te voelen. Er heel streng bovenop zitten, levert alleen maar meer spanning op. Het is ook niet zo dat je kind direct een ontwikkelingsachterstand oploopt wanneer de schermtijd even wat meer is. Voel je daarom ook niet schuldig als je ze af en toe achter de iPad zet. Het is fijn om soms je handen vrij te hebben.”

Vaste mediamomenten

Op de website van de Media Ukkie Dagen staat een aantal tips om grip te houden op de schermtijd voor jonge kinderen tijdens de coronacrisis.

Gebruik de tv, tablet en computer bijvoorbeeld zo veel mogelijk op vaste momenten. Zo voorkom je dat je kind gaat zeuren of niet meer wil stoppen met kijken of spelen.

Leer je peuter daarnaast de tv uit te doen als het programma is afgelopen. En leg de tablet weg als jullie wat anders gaan doen. Zo leert je kind dat er vaste mediamomenten zijn. Daarop aansluitend: laat je kind niet zomaar de televisie aanzetten om te kijken wat er is. Vraag: ‘Wat wil je dan zien?’ Het is ook verstandig om de tv overdag uit te laten als er niemand kijkt.

Voorkom dat peuters meekijken met oudere kinderen. Onderzoek laat zien dat kinderen daardoor concentratieproblemen kunnen ontwikkelen.

Gaat je peuter toch even op de tablet spelen? Leg hem dan op zijn buik. Zo versterk je de rugspieren en ga je kromgroeien tegen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden