PlusReportage

Vaker in de rij bij de coffeeshop voor een joint en een praatje

Sinds de coronacrisis zijn blowers meer en vaker gaan blowen. Dat geldt ook voor veel klanten van Cannacenter Best Friends in Oost. ‘Ik ga niet eens eerst eten. Het is: jointje, eten, en nog een jointje.’

Coffeeshop Best Friends in Amsterdam Oost is een afhaallocatie geworden voor hasj en wiet. De zaak loopt goed.  Beeld Dingena Mol
Coffeeshop Best Friends in Amsterdam Oost is een afhaallocatie geworden voor hasj en wiet. De zaak loopt goed.Beeld Dingena Mol

Wanneer Jörgen Gödeken (37) op dinsdagmiddag ­arriveert bij Cannacenter Best Friends Oost, valt hem meteen op dat er voor en rondom de ingang afval ligt. Zo kan hij toch geen klanten ontvangen? Hij gaat naar binnen, komt weer buiten met een bezem en veegt alles opzij, totdat het er weer netjes uitziet. Niet onbelangrijk, want vanaf een uur of drie in de middag tot sluitingstijd (acht uur) staat er steevast een rij voor de loketten.

Gödeken werkt voor een beveiligingsbedrijf. Hij wordt door Best Friends, dat hem de titel ‘sfeermanager’ heeft gegeven, ingehuurd om de sfeer en de coronaregels te handhaven. Staan klanten op anderhalve meter afstand van elkaar, dragen ze een mondkapje, wassen ze hun handen voordat ze naar binnen gaan? Dat soort dingen. Hij houdt ook de omgeving in de gaten. Parkeert iemand zijn auto scheef in het vak voor de ingang, dan spreekt hij diegene daarop aan. In de tussentijd probeert hij zoveel ­mogelijk te lachen.

Een klant haalt een bestelling af bij Coffeeshop Best Friends. Beeld Dingena Mol
Een klant haalt een bestelling af bij Coffeeshop Best Friends.Beeld Dingena Mol

Mondkapjespolitie

Eigenlijk is hij sinds de coronacrisis meer mondkapjespolitie dan beveiliger, zegt hij. Dat vindt hij jammer. Maar, heeft hij gemerkt, als je een beetje schappelijk bent en ­begrip toont, krijg je dat ook terug. Hij heeft nooit problemen met een klant.

Het is bijna drie uur, het begint druk te worden. Gödeken moet nu scherp zijn. Wanneer hij iemand binnenlaat die zich niet aan de coronaregels houdt en de gemeente komt net controleren, dan krijgen ze een flinke boete en moeten ze mogelijk sluiten. Een man stapt naar binnen. “Broeder,” roept hij. “Even handjes wassen.” Hij wijst naar de desinfectiezuil.

In deze vestiging van Best Friends, een afhaallocatie, zijn twee wandjes aangebracht, waardoor er binnen vijf klanten in de rij kunnen staan. De rij komt uit bij twee loketten. Daar staan verkoopmedewerkers Thomas (31) en ­Valentino (29), verscholen achter een raam. Via een ­speakertje praten ze met de klanten. De hasj en wiet schuiven ze onder het glas door. Valentino noemt veel klanten ‘schat’ of ‘buurman’. Thomas geeft vaste klanten een boks door zijn vuist tegen het raam te duwen. Hij vraagt of alles lekker met ze is.

Een jongen met zwarte krullen, gekleed in trainingspak, bestelt bij Valentino. Hij is aan het bellen met een vriend. “Elke dag kipdöner eten is niet goed voor je lijf, niffo. Maar goed om van je te horen. Gaan we Javaplein?” Hij richt zich tot Valentino en zegt nog een extra grammetje te willen. “Bedankt, broer.”

In de rij staan allerlei types. Jong en oud. Netjes en slonzig. Verschillende culturele achtergronden. Sommigen in hun werktenue: Albert Heijn, PostNL, Gemeente Amsterdam. Er staat ook een gezin: vader, moeder en dochter. Sommigen kletsen uitgebreid met Thomas en Valentino, anderen houden het kort.

Rainer (36) haalt voorgedraaide joints. “Ik ga niet eens eerst eten. Het is: jointje, eten, en nog een jointje.” Beeld Dingena Mol
Rainer (36) haalt voorgedraaide joints. “Ik ga niet eens eerst eten. Het is: jointje, eten, en nog een jointje.”Beeld Dingena Mol

Verhaal kwijt

In de rij wordt druk gepraat over de uitspraak van de rechter dat de avondklok moet worden opgeschort. Betekent dat ook dat Best Friends weer langer opengaat? Een golf van opwinding gaat eventjes door de rij, het vermengt zich met de geur van wiet en de zoete stemmen van ­hiphopformatie The Pharcyde die door de ruimte klinken.

Een man in de rij zegt: “Ik vind alles goed, zolang ik maar genoeg doekoe heb om hier te komen.” Een ander vraagt zich af of hij voorrang krijgt omdat hij ouder is dan 65. De mensen om hem heen moeten hard lachen. De man zucht theatraal. “In sommige culturen zou ik gewoon voorrang krijgen.” De sfeer zit er goed in. Gödeken kan niet anders dan tevreden zijn.

Soms moet iemand haar verhaal kwijt. Zoals een vrouw van een jaar of veertig met blond, sluik haar, deels verstopt onder haar capuchon. Ze vertelt Valentino hoe ze in haar eentje Valentijn vierde en ruzie maakte met drie werknemers van de gemeente. Valentino luistert, knikt en zegt af en toe wat terug. Hij neemt de tijd voor haar. “Geeft mij ook een goed gevoel, toch. Is het minste wat je kunt doen.”

Voor dat praatje is sinds de coronacrisis minder tijd. Het is drukker omdat de openingstijden zijn ingekort. Er zijn geen toeristen meer, maar daar staat tegenover dat er meer buurtbewoners komen om wiet of hasj te kopen.

Jammer, vindt leidinggevende Appie (33). Hij vertelt hoe belangrijk ze het bij Best Friends vinden om een goede band met de klant te onderhouden. Werknemers krijgen zelfs een cursus waarbij ze leren te herkennen wanneer een klant mogelijk niet lekker in zijn vel zit, eenzaam is of verslaafd misschien. Dus daar proberen ze op te letten. En dat gaat het makkelijkst door een gesprek aan te knopen. Dat kan nog steeds, maar ze moeten het korter houden, en door de glazen wand ertussen zijn de gesprekken minder persoonlijk en intiem.

Terwijl dat praatje nu misschien wel belangrijker is dan voorheen. Uit onderzoek van Jellinek en het Trimbos-instituut blijkt dat er meer wordt geblowd tijdens de coronacrisis. Het gaat dan vooral om mensen die al blowden, en dat vaker zijn gaan doen, en ook in grotere hoeveelheden. Voornamelijk omdat ze zich vervelen, maar ook stress, mentale gezondheid, eenzaamheid, minder feestjes en het minder zien van vrienden worden genoemd als oorzaken.

Dat herkent Reinier (34), die in de buurt woont en net een grammetje light zero-hasj heeft gekocht. Hij is meer gaan blowen sinds corona, vooral omdat hij zich verveelt, zegt hij. Je werkt thuis, kunt langer uitslapen, en dus ook langer blowen ’s avonds. Voorheen keek hij vaak met vrienden Ajax in de kroeg, ging uit eten en stappen. Dan dronk hij alcohol. Nu zit hij alleen thuis. En in je eentje drinken is toch minder gezellig. Dan ga je maar wat blowen.

De hasj en wiet schuiven ze bij Best Friends onder het glas door. Beeld Dingena Mol
De hasj en wiet schuiven ze bij Best Friends onder het glas door.Beeld Dingena Mol

Menselijke kant

Voor Rainer (36) geldt ongeveer hetzelfde. Hij heeft wat voorgedraaide joints gehaald. Hij steekt er eentje op. Hij vertelt dat hij bij een bank werkt. Normaal zou hij naar kantoor gaan, vervolgens thuiskomen, koken en dan een jointje roken. Wanneer hij nu klaar is met werk, is het pats de laptop dicht en er meteen een aansteken. “Ik ga niet eens eerst eten. Het is: jointje, eten, en nog een jointje.”

Volgens Appie zijn er klanten die maar eens per dag naar buiten gaan, en dat is wanneer ze hun cannabis komen ­halen. Veel van hen wonen in de buurt, of komen al jaren speciaal vanuit Purmerend, Almere, Ouderkerk aan de Amstel of andere randgemeenten. “We bouwen iets met ze op. En letten een beetje op ze. We zijn geen cowboys. We hebben onze prijzen niet omhoog gegooid tijdens de ­coronacrisis. We vinden juist de menselijke kant heel ­belangrijk.”

En dat begint al voordat de mensen naar binnen gaan, bij sfeermanager Gödeken. Al is dat aardig zijn wel een dingetje voor hem. Mensen denken namelijk vaak dat hij boos of humeurig is. Dat komt omdat – wanneer hij neutraal wil kijken – zijn gezichtsuitdrukking kennelijk een beetje op standje boos staat. Daarom probeert hij zoveel mogelijk te lachen. Dat vindt hij niet moeilijk, want hij is altijd vrolijk, zegt hij. Alleen is dat nu moeilijk te zien. Hij draagt een zwart mondkapje: je ziet alleen zijn ogen, bedekt achter een lichte bril, en een deel van zijn nek en stoppelbaard die onder het mondkapje uit kruipt. “Ik moet het ook maar een beetje van mijn lichaamstaal hebben.”

Voor vaste klant Gilbert Noslin (53), die in Zuidoost woont, zijn de praatjes met het personeel een van de redenen waarom hij altijd naar Best Friends gaat. Hij is meer gaan blowen sinds de coronacrisis, ongeveer twee keer zoveel als voorheen, schat hij. Dat komt omdat zijn vrijwilligerswerk is weggevallen. En hij heeft geen klusjes meer te doen. Hij verveelt zich. Ja, hij kan nog wat werken in de tuin, maar dat is ook een keer klaar. Er is weinig afleiding. Dan blijft er niet veel over, en ga je maar wat meer blowen.

Het is bijna vijf uur wanneer een vrouw in rolstoel komt aanrijden. “Goedemiddag, mevrouw,” zegt Gödeken. ­“Alles goed? Ik zal omroepen dat u er bent. Sneeuwwitje, gewoon?” In zijn oortje: “Hebben jullie voor mij een sneeuwwitje?” Een paar tellen later staat verkoopmedewerker Thomas buiten, met vijf voorgedraaide sneeuwwitjes. De vrouw stopt ze in haar tasje.

“Nog een fijne dag, mevrouw,” zegt Gödeken. Ze kijkt op, fronst haar wenkbrauwen. “Ik wacht nog op mijn wisselgeld, toch.” Even weet Gödeken niet wat hij moet zeggen. Dan lacht hij hard.

De sfeer werd, op het nippertje, gered.

Cannacenter?

Best Friends heeft in 2016 de naam Coffeeshop vervangen door Cannacenter. Het is dus: ­Cannacenter Best Friends. Volgens eigenaar Ewout van der Weijden is ‘coffeeshop’ in de hearts and minds van veel mensen nog steeds een heel positief woord, maar is het de laatste vijftien jaar gedemoniseerd en gecriminaliseerd door berichtgeving van bepaalde media, lobbygroepen en politieke stromingen. “Daardoor is het ook een beladen term geworden. Dat voelt voor ons oneerlijk. We wilden uit dat sfeertje stappen en besloten daarom het woord ‘cannabis’ te gebruiken. Ook omdat het in lijn ligt met de mondiale ontwikkelingen qua totale legalisatie van cannabis.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden