PlusPortret

Tyler (16) over zijn coming-out als trans jongen: ‘De hele klas was muisstil’

Tyler en zijn mentor Moundir lopen af en toe een rondje door school om te laten zien dat transgender-zijn gewoon is. Beeld Nina Schollaardt
Tyler en zijn mentor Moundir lopen af en toe een rondje door school om te laten zien dat transgender-zijn gewoon is.Beeld Nina Schollaardt

Vandaag is het Coming Out Day. Tyler de Wit (16) had vorig jaar zijn coming-out als trans jongen in de klas op school. Zijn mentor Moundir El Ouarrat (31) steunt hem. ‘Hij is zelf van de duikplank gesprongen.’

De Amsterdamse Tyler wordt geboren als Pien, maar een meisje voelt hij zich nooit. Hij draagt de kleren van zijn broer en speelt vadertje. “Als klein kind interesseert niemand het echt wat je draagt, maar toen ik groter werd, voelde ik de druk om me meer meisjesachtig te kleden. In groep 7 wist ik dat dit toch echt niet klopte bij hoe ik me voelde en vanaf dat moment trok ik weer aan wat ik wilde. Ik kreeg vaak de vraag of ik nou meisje of jongen was, dan antwoordde ik altijd dat ik dat nog niet zo goed wist.”

In de eerste klas van de middelbare school (vmbo-t op het IJburg College) begint de zoektocht naar zijn identiteit. “Ik ontdekte dat de term transgender helemaal past bij mij, ik las erover online en dacht gelijk: dit ben ik. Met een vriend bedacht ik de naam Tyler, het voelde meteen goed.”

Hij bespreekt met een paar vrienden dat hij vanaf nu ­Tyler heet en met hij/hem wil worden aangesproken. “Ze accepteerden het meteen, maar verder durfde ik er met niemand openlijk over te praten. Niet met mijn ­ouders, niet met leraren. Ik had geen zin in ­gedoe.”

Een jaar later durft Tyler het wél aan zijn ouders te vertellen. “Voor mijn vader was het wel lastig, maar mijn moeder nam het gelijk goed op. Het verraste haar niet. Ze was een enorme steun voor me en belde gelijk de huisarts en Amsterdam UMC voor informatie en een intakegesprek. Dat heb ik na twee jaar nog steeds niet gehad vanwege de lange wachtlijsten voor zorg voor transgender personen.”

De roze olifant

Als Tyler van school wisselt en naar het vernieuwde ­IJburg College gaat, ­besluit hij de schoolleiding te mailen over zijn situatie. “Ik zag de start op een nieuwe school, met ­onbekende leraren en leerlingen, als een kans om mezelf te introduceren als Tyler. De school werkte meteen mee, ze vonden het dapper van me en pasten mijn naam aan in het systeem en in Magister.”

Hij komt in de klas van docent Nederlands Moundir El Ouarrat, ook zijn mentor. Die zegt: “Vanaf dag één was hij voor iedereen in de klas Tyler, de stille jongen, die altijd met zijn koptelefoon op de klas inkwam en ergens achterin ging zitten. Er waren geen problemen, maar er hing wel een bepaalde sfeer in de klas, de bekende roze olifant in de kamer. De andere leerlingen wisten niet goed wat ze met Tyler aan moesten. Ze wisten wat er speelde, maar durfden er niet naar te vragen. Tyler intussen zat zichzelf in de weg. Hij was niet happy en dat had invloed op alles. Hij kwam minder op school en zijn resultaten gingen achteruit.”

Buiten de klas worden er opmerkingen gemaakt, voornamelijk door de haantjes van de school. “In de klas was ik ­gewoon Tyler, die stille jongen, maar daarbuiten was ik ‘die transgender’. Ik kreeg opmerkingen naar mijn hoofd geslingerd als ‘wat heb je in je broek?’. Met mijn koptelefoon op hoefde ik daar niet naar te luisteren.”

Een coming-out zou hem helpen, dat wist Moundir ­zeker. “Alleen mag je zoiets als buitenstaander nooit pushen, leerde ik na een rondvraag bij instanties. Hij moest echt uit zichzelf van de duikplank springen, zodat hij het zich altijd zou herinneren als zijn coming-out.”

Toch stuurt Moundir zijn leerling subtiel een beetje die kant op. “Ik begin mijn les altijd met een verhaal waarin een maatschappelijk thema is verwerkt. De leerlingen moeten na afloop raden of het wel of niet echt is gebeurd. Tijdens een les aan de klas van Tyler vertelde ik het waargebeurde verhaal over een goede vriend, die mij jaren ­later vertelde dat hij homo is en door zijn ouders werd verstoten.”

Tyler: “Ik dacht echt: wat is hij aan het doen?! Waarom vertelt hij dit? Pas maanden later had ik door dat het een manier was om mij mijn coming-out te laten doen. Ook omdat ik zag dat de reacties op het verhaal van Moundir positief waren.”

Accepteren

Niet lang daarna stuurt Tyler zijn mentor ’s avonds een WhatsAppbericht: ‘Ik ben er klaar mee, ik wil het aan de klas vertellen.’ Moundir: “Ik vroeg of hij het nog wilde ­bespreken, maar dat wilde hij niet. De volgende dag kwam Tyler iets eerder bij me langs en namen we de verschillende scenario’s door die zouden kunnen gebeuren. Ze ­accepteren het wel of niet, daar kwam het op neer. Ik zou hem bijstaan vanaf de zijlijn.”

Tyler: “Toen Moundir tegen de klas zei dat hij het voor ‘het verhaal’ dit keer het woord aan mij gaf, draaide iedereen zich naar mij om. Ik zag al die ogen op me gericht en mijn benen trilden toen ik naar voren liep. Eenmaal voor de klas moest ik mezelf aan het bureau vasthouden om niet om te vallen. De hele klas was muisstil toen ik begon met: ‘Ik ben Tyler, een jongen met een verhaal.’ Nadat ik alles had verteld, mocht iedereen me alles vragen. Of ik ook antwoord wilde geven, was aan mij.”

Eigenlijk waren alle vragen heel oké en begrijpelijk, zegt Tyler, zoals ‘Hoe doe je dat met zwemmen?’” Een streng religieuze jongen, van wie hij het niet had verwacht, stelt de beste vraag: ‘Wat kunnen wij voor jou betekenen?’ Moundir: “Tylers kwetsbaarheid en oprechtheid kwamen over, dat raakte iedereen, los van wat ze thuis geloven en over het onderwerp meekrijgen.”

Voor Tyler valt na zijn coming-out een enorme last van zijn schouders, maar als door corona iedereen thuis komt te zitten, voelt de terugkeer naar school afgelopen zomer als terug bij af. “Op school en op straat lijkt de sfeer wel verhard na corona. Ik krijg nog meer opmerkingen, en op straat wordt er ook geduwd en getrokken.”

“Ik doe mijn best om me meer zelfverzekerd te voelen over wie ik ben, maar zodra ik de deur uitga, voel ik me weer onzeker en onveilig. Ik zou deze maand een intakegesprek in het ziekenhuis krijgen over mijn transitie, maar kreeg te horen dat het nog eens een halfjaar langer gaat duren. Het voelt heel frustrerend om mijn ­lichaam vrouwelijker te zien worden, terwijl ik me een jongen voel.”

“Mensen zeggen soms dat ik dit zelf wil, maar het is geen keuze. Ze hebben geen idee hoe lastig het is. Ik denk vaak genoeg ‘voelde ik me maar ‘gewoon’ een meisje’, dan was het allemaal niet zo ingewikkeld.” Moundir ziet Tyler, die eerst opbloeide en hoop had op verandering, steeds ongelukkiger worden door de lange wachtlijsten. “Het geeft een machteloos gevoel. Ik maak me daar oprecht zorgen over, dit moet niet nog langer duren.”

Droom

Geregeld loopt Moundir met Tyler mee door de school, om een signaal af te geven dat hij wordt gesteund. “Ik heb hem ook aangemoedigd om met andere queer leerlingen ­samen te komen en te praten over wat er anders zou kunnen, naast ons Sexmatters-lesprogramma.”

Tyler heeft net zijn tweede bijeenkomst met de groep ­gehad. “Het is heel fijn om ervaringen met elkaar te kunnen delen. Mijn droom is dat er een lokaal op school komt waar iedereen zich veilig kan voelen – niet alleen lhbtq+ leerlingen, maar iedereen die zich gediscrimineerd voelt. Ik zou willen dat het er al was geweest toen ik op school kwam. Het zou mooi zijn als ik straks een plek kan achterlaten waar mensen zoals ik helemaal zichzelf kunnen zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden