PlusReportage

Tweede kans voor fietswrakken: ‘Mensen danken hun spullen veel te snel af’

Bas Evers (51) verzamelt fietswrakken en gebruikt de onderdelen om er nieuwe fietsen van te bouwen. ­‘Mensen danken die tegenwoordig nogal snel af.’

Eigenlijk valt het nog best mee met de oude fietsen in en om de woning van Bas Evers. Oké, de lange gang die je ­bij binnenkomst betreedt is zo’n beetje de helft smaller door dozen met bagagedragers, sturen en andere onderdelen, maar je kunt er nog wel ongehinderd doorheen wandelen. En ook het balkon is alleszins begaanbaar: ­alleen de achterzijde staat behoorlijk volgestouwd met ­onder meer fietswielen in soorten en maten. “In de berging staat ook nog het een en ander,” zegt Evers schuldbewust.

Toch is deze woning de plek waar Evers inmiddels vele tientallen ‘nieuwe’ fietsen assembleerde uit een veelvoud aan fietswrakken die hij de afgelopen jaren verzamelde. Van de straat, maar ook verwaarloosde modellen van vrienden en familie en eventueel van Marktplaats: het aanbod is enorm. “Mensen danken tegenwoordig hun fietsen nogal snel af. Soms zie je een fiets staan waarvan de band lek is. Die staat er dan maanden later nog. Dan heeft de eigenaar hem in de steek gelaten. Heel erg zonde vind ik dat. Wrakken die op slot staan gebruik ik trouwens niet.”

Oude fietsen nieuw leven geven, dat is waar het voor Evers op neerkomt. Een uit de hand gelopen hobby aan de ene kant. Maar tegelijk een hobby die naadloos past bij zijn levensinstelling: als iets kapot is, hoeft het niet ogenblikkelijk te worden afgedankt. Als wat meer mensen er zo over dachten, zat de samenleving niet opgescheept met zo veel afval. “Ik vind het ongelofelijk om te zien hoeveel fietswrakken er zijn in deze stad.”

Naast fietsen verkocht hij ook al weggegooide kinderzitjes, een nachtkastje, twee koffertjes en een speelgoedruimteschip. De circulaire economie in het klein, op ­microniveau zelfs. Het klinkt particulier en dat is het ook wel een beetje. Maar omdat hij aan stadgenoten wil laten zien dat het ook anders kan, schreef hij met zijn vrouw Iris Stam het boekje Het geluk ligt op straat. Over de liefhebberij die het sleutelen aan fietsen voor hem al een leven lang is. Maar ook over wat de fiets voor hem, en een aantal van zijn klanten, betekent. “Misschien dat ik er een beetje ­bewustzijn mee kan kweken.”

‘Deze foto stuurde mijn broer Ben me. Of ik er iets mee kon. Het werd één van de mooiere exemplaren. Leverde nog wat op ook.’
Opgeknapt door Bas Evers.

Van het repareren

Repareren, onderhouden, het zat er al van jongs af aan in bij Evers. “We hadden het vroeger thuis niet breed. Als iets stuk was, maakten we dat, gewoon omdat er geen geld was om alles maar automatisch te vervangen. Ik ben altijd al van het repareren geweest: het is fijn als de dingen kloppen. Als de cd-speler stuk is, kun je ook kijken of het niet alleen een kwestie is van een snaartje vervangen. Vaak kun je het gewoon oplossen. De boxen hier in huis zijn dertig jaar oud, die heb ik ooit voor vijf gulden gekocht op Koninginnedag. Ze gaan nog prima mee.”

In maart 2016 werd de fiets gestolen waar Evers al 25 jaar op rondreed. “Een stommiteit van mij, ik was vergeten hem op slot te zetten. Dat ie weg was raakte me heel erg, die fiets ging al zo ongeveer mijn hele volwassen leven mee. In nieuwe onderdelen was ie al drie keer vervangen. Op zichzelf was het helemaal niet zo’n bijzonder exemplaar, maar toch heb ik dat als enigszins traumatisch ervaren. Ik heb er nog maanden naar uitgekeken in de stad. Vervolgens ­besloot ik zelf een nieuwe fiets te bouwen uit onderdelen van wrakken.”

Evers is zelfstandig grafisch vormgever en fotograaf. Het opknappen van fietsen ziet hij als iets creatiefs. Hoewel hij ze voor een schappelijke prijs verkoopt op Marktplaats, is het geen inkomstenbron. Het is meer om bezig te blijven. “Je staat verbaasd als je ziet hoeveel wrakken er op straat staan. Ik verzamel die, neem ze mee en kijk of ik nog onderdelen kan gebruiken. Het is een fijn gevoel: het moment dat je voldoende onderdelen hebt om iets weer compleet te maken.”

Evers’ interesse strekt zich behoorlijk uit: schroefjes, bouten, ringetjes: als hij iets op straat ziet liggen raapt hij het op. “Dat gaat dan thuis in een doos. Uiteindelijk komt dat altijd weer een keer van pas.” Levert dat geen gedoe op met zijn vrouw? “Zoals dat gaat in een goed huwelijk: het is een kwestie van geven en nemen.”

Gevonden op straat.
Dezelfde fiets opgeknapt.

Verlengstuk van de gemeente

Lichtelijk geërgerd kan Evers soms wel raken als hij ziet hoe slecht steeds meer mensen omgaan met hun fiets. “Ze ­maken er een potje van. Veel fietsen staan op straat, verweesd, in een erbarmelijke staat. Ik vind het veelzeggend voor hoe we tegenwoordig aankijken tegen de fiets als ­gebruiksvoorwerp. Dat verklaart ook het succes van Swapfiets: het moet allemaal maar makkelijk, als het niet goed is ruil je het in. Ik vind dat jammer.”

Hij bedoelt het grappend, maar Evers heeft ergens wel een punt als hij zegt dat hij in zekere zin een soort verlengstuk is van de gemeente. “Op mijn bescheiden manier ruim ik toch een beetje op. Fietsen die, zeker hier in Nieuw-West, soms heel lang staan te verkrotten, gaan van de straat af en delen ervan krijgen een tweede kans. Ik doe dit omdat ik sleutelen fijn vind, omdat ik er heel zen van kan worden als het allemaal gaat zoals ik het wil, maar ook omdat ik vind dat we met zijn allen best iets zorgvuldiger met onze spullen zouden mogen omgaan.”

Wie Het geluk ligt op straat (€12,95) wil kopen, kan mailen naar info@basinbeeld.nl, dan wordt het na betaling toegestuurd.

Het geluk ligt op straatBas EversBeeld -

Hinderlijk en rommelig

In 2019 verwijderde de gemeente 3992 fietswrakken, in 2020 zijn dat er tot nu toe 2840. Ze worden verwijderd omdat ze in fietsenrekken en dergelijke de plaatsen innemen van fietsen die wel worden gebruikt, aldus een woordvoerder van de dienst Handhaving. “Ook kunnen fietswrakken hinderlijk of gevaarlijk geparkeerd staan of voor verrommeling van de openbare ruimte zorgen.”

De gemeente noemt een kapotte fiets een wrak als de kosten van herstel hoger zijn dan de waarde van de fiets. Fietswrakken worden beschouwd als afval dat verkeerd is aangeboden en moeten worden verwijderd. “Uitgangspunt is dat de eigenaar kennelijk afstand heeft gedaan van zijn eigendom. Bij het verwijderen worden foto’s gemaakt van de fiets en de locatie waar die is aangetroffen. Die registratie wordt gedaan voor het geval de eigenaar contact opneemt met de gemeente of voor de afhandeling van eventuele klachten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden