PlusInterview

Toch één schilderij te zien in het Rijksmuseum: van Wolf Hekkema

Wolf Hekkema bij zijn winnende schilderij: ‘Dat kruis geeft een lekker bombastisch, barok effect.’ Beeld Jakob van Vliet
Wolf Hekkema bij zijn winnende schilderij: ‘Dat kruis geeft een lekker bombastisch, barok effect.’Beeld Jakob van Vliet

Het schilderij waarmee Wolf Hekkema Project Rembrandt won, is nu van buiten in het Rijksmuseum te zien. ‘Voor mij is het schilderij een soort samenvatting van het jaar.’

Geen Rembrandt, Vermeer, Hals, Ruisdael of Steen. Het Rijksmuseum blijft voorlopig gesloten, waardoor de oude meesters niet te bewonderen zijn. Toch is er één schilderij in het museum te zien. Dat is van Wolf Hekkema (21), derdejaarsstudent kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

Zijn schilderij Hou vast hangt achter een raam aan de voorzijde van het museum, rechts van de onderdoorgang. Hekkema: “Het is te gek dat mijn werk überhaupt in het Rijksmuseum hangt. Dat is iets wat natuurlijk maar heel weinig mensen mogen meemaken. Dit is heel erg gaaf.”

Wolf Hekkema is de winnaar van Project Rembrandt, het NPO-programma dat jaarlijks op zoek gaat naar de beste amateurkunstenaar van Nederland. Als onderdeel van de prijs mocht het winnende schilderij een aantal weken in de voorhal van het Rijksmuseum hangen, vlak bij de eregalerij. Maar nu is Hou vast dus van buiten te zien, achter het glas waar vroeger de ingang van het museum was.

Academisch

Tijdens de opnames van aflevering zeven, afgelopen september, werd Hekkema besmet met het coronavirus. Hij stond toen al in de halve finale. Het oordeel van de jury was bovendien hard. Hekkema wist dat hij zich meer aan de jury moest conformeren om een kans te maken op de eindzege. Hij liet zijn eigen manier van werken varen en gooide het over een andere boeg. “Dit is het meest academische ding wat ik ooit gemaakt heb. Het was voor mij echt een stapje terug naar een klassieke stijl.”

Hekkema meldde zich ooit aan op de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. Hij liet er realistische houtskooltekeningen zien, maar kreeg te horen: “Hier kunnen we niets mee.” Hij noemt zichzelf koppig en eigenwijs. “Ik tekende al heel vroeg. Mijn moeder leverde boeken aan over hoe je moet tekenen, maar ik wilde het allemaal zelf doen.”

Opdracht voor het eindwerk van Project Rembrandt was: vertel een persoonlijk verhaal. Hekkema wilde iets met corona doen. “Voor mij is het schilderij een soort samenvatting van het jaar.”

Hij schilderde zichzelf met ontbloot bovenlijf naast een doos waaruit een lichtsnoer steekt. “De doos staat voor mijn persoonlijke situatie. Ik ben recentelijk binnen Amsterdam verhuisd. Maar ook mijn ouders gaan hun huis verkopen en aan de andere kant van Nederland wonen. Dus ik voelde dat ik dit jaar ergens een nieuw leven moest opbouwen. Het is een soort existen­tiële angst, wat wil ik nou eigenlijk?”

Caravaggio

“De bladeren en lampjes staan eigenlijk voor de algemene situatie waarin wij ons bevinden, namelijk dat corona bij je thuis kan komen. Je bevindt je in een kamer maar er kan zomaar een plant binnendringen.” Die plant, die zich om het hoofd van de hoofdpersoon wikkelt, is een klimop, die Hekkema omschrijft als een parasiet. Mooi detail: van dichtbij lijken de bloemetjes van klimop op het coronavirus.

De lampjes aan het lichtsnoer, dat zijn mensen. Van elkaar gescheiden en op afstand, maar toch verbonden. De figuur lijkt achterover te kukelen tegen een schildersezel, waarop een leeg doek staat. De schaduw van de spiegaten op de achtergrond vormen een kruis, het christelijke symbool voor het lijden. “In hoeverre dat op mijn persoonlijke boodschap slaat, is niet zo belangrijk, ik heb het erin gestopt omdat het teruggrijpt op wat ik leer bij kunstgeschiedenis. Het is een lekker bombastisch, barok effect.”

Die verschrikte figuur met open mond en gesperde ogen doet denken aan Caravaggio’s Medusa en aan een zelfportret van Rembrandt met een vergelijkbare uitdrukking. Ook hier zien we het werk van een student kunstgeschiedenis die zijn klassiekers kent.

De figuur, een zelfportret, grijpt naar zijn hart. “In een eerste schets grijpen de handen naar mijn keel maar dat was toch iets te heftig. Je hart is ook waar je vertrouwen uit moet halen.”

Hekkema weet nog niet precies wat hij met het schilderij gaat doen. “Ik zit nog na te denken over wat nou eigenlijk de waarde is van het werk. In hoeverre ik het nou heel belangrijk vind. Het is vooral een mooi souvenir aan Project Rembrandt en aan het ontwikkelingsproces. Maar ik denk dat ik hierna weer in een hele andere stijl zal doorgaan.”

Wolf Hekkema, Hou vast, Rijksmuseum, t/m 31/1

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden