PlusAchtergrond

Tiktok krijgt de jongste generaties toch aan het lezen: ‘De boeken vliegen over de toonbank’

null Beeld @sorayariem.psd
Beeld @sorayariem.psd

Onder de hashtag BookTok delen jonge TikTokgebruikers hun passie voor boeken, waardoor jongeren en masse aan het lezen slaan. Ook in Nederland is de trend geland. ‘De boeken vliegen over de toonbank.’

De 16-jarige Amerikaanse Bianca Lambert postte op 1 april haar eerste video op TikTok onder de hashtag BookTok. Inmiddels heeft ze ruim 45.000 volgers. Op haar account @bs.bookshelf bespreekt Lambert Engelstalige boeken die ze heeft gelezen. In een filmpje van ongeveer 30 seconden laat ze onder een psychedelisch muziekje de cover zien, waar ze in dikke letters oneliners overheen plakt om te vertellen wat ze van het boek vindt.

Zo heeft The Song of ­Achilles van Madeline Miller volgens haar ‘een goed plot’ en een ‘prachtige schrijfstijl’, maar zelf ‘houdt ze niet van Griekse mythologie’, dus het boek wordt uit­eindelijk beoordeeld met drie uit vijf sterren. Een van haar favoriete quotes uit het boek is ‘name one hero that was happy’. Het filmpje trekt bijna 25.000 kijkers.

Dat is nog relatief weinig; op haar account zijn ook filmp­jes te vinden die meer dan 200.000 keer worden bekeken. Lamberts account is een voorbeeld van de snelgroeiende TikTokaccounts die posten onder #BookTok, een hoek op TikTok die volledig aan lezen is gewijd en inmiddels ruim 13,8 miljard keer is bekeken. Hier posten jonge gebruikers, voornamelijk meiden, korte video’s waarin ze hun favoriete boeken bespreken.

Deze posts trekken honderdduizenden kijkers, waardoor jongeren massaal aan het lezen slaan. De 14-jarige Nova Bunte uit Amsterdam-Noord is zo iemand. “Ik zit heel veel op ­TikTok en zag de hashtag BookTok veel op mijn ‘for you page’ voorbij komen. Ik wilde al langer beginnen met lezen, maar een boek uitzoeken leek me te veel moeite. Op TikTok kwam ik veel dezelfde boeken tegen. In korte filmpjes werd uitgelegd waarover de boeken gaan, dus toen ben ik gaan bestellen.”

Inmiddels heeft ze Nooit meer (It Ends With Us) en Ugly Love van Colleen Hoover en They Both Die at The End van Adam Silvera gekocht voor in de zomervakantie. “Nu vind ik lezen gewoon leuk, ik begin het steeds meer te doen.”

‘TikTokboeken’

Dat jongeren meer lezen door TikTok merken ze in boekhandels ook. De trend loopt al langer in voornamelijk ­Engeland en Amerika, maar de Engelstalige boekhandels in Amsterdam zien ook een duidelijk effect. “De ­boeken vliegen over de toonbank,” zegt Jitse Verwer, boekverkoper bij The American Book Center.

“Jonge mensen komen vaak langs met een lijstje boek­titels op hun telefoon. Meestal gaan ze dan ook weg met een stapeltje boeken. Dagelijks verkopen we vijf à tien van deze ‘TikTokboeken’. Dan gaat het om titels als They Both Die at the End, The Song of Achilles en Red, White and Royal Blue. Laatst hebben we in twee dagen zo’n zestig exem­plaren van The Midnight Library van Matt Haig verkocht. Dat zijn voor ons aantallen die we nog nooit hebben meegemaakt, misschien alleen toen de Harry Potter-boeken uitkwamen. Het gaat zo hard.”

Door de brexit is het voor de boekhandels lastig geweest om de boeken op tijd binnen te krijgen. “Titels uit de UK deden er langer over om binnen te komen. Dat kon weken of soms maanden duren. Het is wel ontzettend fijn dat we die groei in boekenverkoop bij jongeren zien. De boekhandels ­hebben het door corona de afgelopen maanden heel lastig gehad, dus we kunnen deze boost wel gebruiken,” zegt Verwer.

De #BookToktrend houden ze bij bol.com ook goed in de gaten. “We zien dat een aantal titels die veel op TikTok voorbijkomen bij ons vaak stijgen in de best verkochte items. Toch zien we nog geen direct effect van de hashtag BookTok,” zegt woordvoerder Annelies Houtzagers.

Dat effect zien ze bij boekhandel Waterstones wel. “We merken de afgelopen zes maanden een enorme groei in de verkoop van TikTokboeken. Rond de zomervakantie is er altijd wel een stijging in de verkoop van Young Adult-­boeken, maar we zien nu echt een andere marketinggroep. Het gaat vooral om jonge mensen tussen de 15 en 25 die ineens dagelijks langskomen met hun telefoon. Je merkt dat ze door TikTok naar bepaalde boeken vragen,” zegt boekverkoper Gio.

Verplicht Reve en Mulisch

Hoewel de trend zich vooral focust op Engelstalige ­boeken, zijn er langzamerhand ook Nederlandse TikTokkers die zich bezighouden met #BookTok, in het Nederlands #BoekTok. Een van die voorlopers is de Nederlandse Soraya Riem ­(@sorayariem.psd). Ze begon in december vorig jaar een TikTokaccount, gericht op koken en ­lezen. In maart 2021 werd ze echt actief. Inmiddels heeft Riem (28) 69.000 volgers.

“Ik werk bij uitgeverij Lebowski. Boeken zijn naast koken mijn tweede passie. In mijn video’s over boeken heb ik het vooral over Nederlandse literatuur. Er zitten heel veel ­jonge mensen op TikTok. Zelf ben ik dyslectisch en door de verplichte leeslijst op de middelbare school hield ik toen ik jong was niet van lezen. Dat kwam vooral doordat we verplicht Reve en Mulisch moesten lezen. Nu raad ik jongeren meer moderne literatuur aan, zoals Zomervacht van Jaap Robben of Het leven zelf van Roelof ten Napel. Ik zou nooit boeken aanraden van 1200 pagina’s. Dat zit er bij deze doelgroep gewoon niet in. Op straat word ik weleens herkend, dat zijn dan vooral jonge mensen – mijn doelgroep denk ik.”

Onlangs postte Riem een ludieke actie met het boek ­Middernachtbibliotheek, de Nederlandse vertaling van The Midnight Library. Ze verstopte vijf gratis exemplaren in boekenruilkastjes door heel Nederland. De video’s werden alles bij elkaar bijna 100.000 keer bekeken. “Dit idee kwam van mijn collega’s bij de uitgeverij. Binnenkort komt er weer een leuke serie aan in samenwerking met de CPNB (Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, red.), dan ga ik de vijf genomineerde boeken voor het ­Beste Boek voor jongeren 2021 bespreken op mijn ­account.”

Riem is momenteel nog een van de weinige ‘BoekTokkers’ in Nederland, maar daar komt volgens haar nog wel verandering in. “TikTok is in Nederland echt laat begonnen. Het moet gewoon nog een beetje ontdekt worden. Oudere mensen hebben ook nog zoiets van: dat is toch die app waarop je dansjes doet? Momenteel hebben Instagrammers meer invloed in de uitgeverswereld, maar ik denk wel dat #BoekTok populairder gaat worden.”

Boekenlijstjes

Populaire Engelstalige boeken op #BookTok:

- They Both Die at the End, Adam Silvera
- The Midnight Library/Middernachtbibliotheek, Matt Haig
- The Song of Achilles/Een Lied voor Achilles, Madeline Miller
- Shadow and Bone, Leigh Bardugo
- Red, White and Royal Blue/Rood Wit en Koningsblauw, Casey McQuiston
- The Invisible Life of Addie Larue, V.E. Schwab
- The House in the Cerulean Sea, TJ Klune

Genomineerd in de categorie Nederlandstalig: Beste Boek voor jongeren 2021
- Confrontaties, Simone Atangana Bekono (Lebowski)
- Strovuur, Gerwin van der Werf (Atlas Contact)
- Bart, Ap Dijksterhuis (Prometheus)
- Auxiety, Dieuwertje Heuvelings (Das Mag)
- Confettiregen, Splinter Chabot (Spectrum)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden