Review

Thomas Verbogt - Verdwenen tijd ****

Thomas Verbogt. Foto GPD/Do Visser

Vaak wordt met lof gesproken over de melancholie, weemoed en lichtheid in het werk van Thomas Verbogt. En ja, zijn schrijven doet misschien inderdaad niet zelden aan vroeger denken, op een aangename, mild stemmende wijze; zijn hoofdpersonages denken eveneens een groot deel van hun tijd aan het verleden. In Verbogts nieuwste roman, veelzeggend genoeg Verdwenen tijd getiteld, is het al niet anders.

Zo begint het boek: 'Er zijn van die momenten van vroeger die zich anders gedragen dan herinneringen. Ze gaan niet voorbij, ze groeien met je op en worden met je ouder. Soms kijk je ernaar, het kind dat je was en de man die je werd, sámen kijk je.'

Wat volgt, is een hoofdstuk waarin een gelukkige zomeravond in 1963 wordt opgeroepen, een avond die als het ware volledig opnieuw tot leven komt. Het hoofdstuk is genoemd naar een vroege song van The Beatles, het nummer komt ook ter sprake: 'Ik houd van Love Me Do met dat lekkere begin en die optimistische zang alsof het de gewoonste zaak van de wereld is dat alles, álles goed komt.'

Dat meldt Robert van Noorden ons, inmiddels vanuit het hier en nu, en deze Robert blijft een boek lang zijn verhaal doen. Hij heeft zich de lichtheid van het moderne bestaan ogenschijnlijk geheel eigen gemaakt. Deze kunsthistoricus ontpopte zich op tv een keer als een man die snel met een interessante en grappige mening op de proppen kan komen, en dat is zo'n beetje zijn beroep geworden.

Maar dan verschijnen de eerste barsten in het geluk. Robert komt als schijndeskundige, vindt hij zelf, inmiddels te vaak op tv.

Even eerder heeft hij verteld dat hij op aanraden van een vriend bij Daniëlle Timmers langs is gegaan, een therapeute, met wie hij over zijn problemen praat. Hij voelt zich altijd schuldig, zegt hij: ''Zodra ik met mensen omga, voel ik me schuldig.''

Robert heeft, komen we nu in snel tempo te weten, van wel meer last. Hij droomt niet altijd even vrolijk. Hij heeft enkele neurotische tics ontwikkeld. Hij meent soms stiekem te worden bekeken. De lichtheid van het bestaan begint al met al iets ondraaglijks te krijgen. Robert wordt overigens werkelijk gevolgd door een vrouw uit zijn verleden, een vrouw die hij zich niet uit die tijd herinnert.

Terwijl de toon van deze roman verraderlijk weemoedig en licht blijft, stevent hij plotseling af op een onthutsend slot.

Plotseling is niet helemaal het goede woord, realiseer ik me. Verbogt blijkt een en ander perfect te hebben voorbereid. Terugbladerend ontdek je de zinnen die je al lezend hadden moeten verontrusten, zinnen die bedekt vooruitwezen naar dit schokkende einde. Een einde dat alle melancholie, weemoed en lichtheid in een heel ander perspectief zet. Het is een einde waardoor je, eerlijk gezegd, weet dat het allemaal nooit meer goed zal komen.

Ik draai, merk ik, een beetje om dit slot heen, omdat ik natuurlijk niet wil weggeven wat daar precies gebeurt. Verbogt bewijst ermee, voor zover hij dat niet allang heeft gedaan, dat hij méér is dan de schrijver van het nostalgische geluk. Dat is hij óók. Van zijn romans word je vrolijk; op een prachtige, zintuiglijke manier laat hij je de wereld van vroeger zien, de wereld van de herinneringen, en tegelijkertijd toont hij de wereld van nu.

Maar zijn romans zijn meer: ze vervliegen niet, ze laten een spoor na. Vragen. Raadsels. Verdwenen tijd is zo'n boek dat je nog een keer leest, omdat je precies wilt weten hoe het zit en omdat Robert van Noorden heel erg interessant is geworden. Al lezend en herlezend leer je zijn geluk kennen, maar ook zijn ongeluk.

Verdwenen tijd is een prachtig, wijs, zeer toegankelijk en toch uiterst raadselachtig boek. Ik zoek naar het juiste woord, ja, ik heb het, Verdwenen tijd is een écht boek. (ARIE STORM)

Thomas Verbogt - Verdwenen tijd
Nieuw Amsterdam, 17,50 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden