PlusFilmrecensie

The Lost Daughter, het regiedebuut van Maggie Gyllenhaal, gaat over de ondraaglijke verantwoordelijkheid van het moederschap

Dakota Johnson als Nina, de vrouw op het strand. Beeld Netflix
Dakota Johnson als Nina, de vrouw op het strand.Beeld Netflix

Het zorgvuldige regiedebuut van Maggie Gyllenhaal is een intiem portret van Leda, die herinnerd wordt aan haar complexe moederschap wanneer ze een jonge moeder met haar dochter op het strand ziet.

Roosje van der Kamp

The Lost Daughter heeft iets weg van een ouroboros, het mythische symbool van de slang die zijn eigen staart opeet. Dit geldt niet alleen voor de opbouw van het verhaal, dat begint met een flashforward naar de scène waarmee het ook zal eindigen, maar ook voor zijn belangrijkste thema. In The Lost Daughter betekent elk begin namelijk ook meteen zijn eind.

De film beeldt moederschap uit als een vrouw die langzaam verandert in de moeder die ze haat en dochters heeft gebaard die op hun beurt weerspiegelen wat ze zo verafschuwt aan zichzelf.

Maggie Gyllenhaals regiedebuut gaat over de ondraaglijke verantwoordelijkheid van moederschap. De belofte die je stilletjes maakt wanneer je een baby krijgt, maar die je onvermijdelijk weer zult verbreken. Op kleine manieren, door het onophoudelijke geklets van je dochter te negeren terwijl je aan je proefschrift werkt, of op grotere manieren, door onder het bellen met je kinderen uit te komen als je aan de andere kant van de wereld bent, in het bed van je buitenechtelijke minnaar.

Deze affectieve, resonerende film gaat over de onuitgesproken affiniteit tussen vrouwen die worden geconfronteerd met hun beslissing om moeder te worden, misschien wel de meest bepalende beslissing in hun leven.

Even een pakje sigaretten halen

Vaders gaan naar de winkel op de hoek voor een pakje sigaretten en komen nooit meer terug. Wat blijft over van de menselijkheid van een moeder als ze dezelfde keuze zou maken? Gyllenhaal onderzoekt dit in haar verfilming van de gelijknamige roman van Elena Ferrante over veertiger Leda (Olivia Colman), die geconfronteerd wordt met haar eigen complexe gevoelens rond moederschap wanneer ze de jonge vrouw Nina (Dakota Johnson) met haar dochter Elena op het strand ziet.

Leda, een hoogleraar literatuurwetenschap, is in haar eentje op vakantie op een Grieks eiland. Ze is een serieuze, strenge vrouw, zo eentje die een boek en aantekenschrift meeneemt naar het strand en zich hardop ergert aan het geschreeuw van andere vakantiegangers. Ze leeft ogenschijnlijk volgens de regels, maar, zo leren we al snel, ze is ook egoïstisch en verkiest haar eigen comfort boven het geluk van anderen.

Het zien van de jonge moeder en dochter op het strand maakt iets los in de bedaarde Leda en ze begint langzaam te ontrafelen. Is het heimwee of jaloezie die ze voelt wanneer ze de twee samen in zee ziet baden? En wie probeert ze tegen wie te beschermen? Deels verteld in flashbacks naar haar prille moederschap, verkent The Lost Daughter hoe Leda (als jonge moeder gespeeld door Jessie Buckley) ruimte probeert te maken voor zichzelf.

The Lost Daughter werkt goed door de gelaagde vertolkingen van gecompliceerde vrouwen. Colman (beroemd als koningin Elizabeth in The Crown) is briljant als Leda, een vrouw die sympathiek blijft zelfs in haar ergste daden van egoïsme. Maar de ogen zijn vooral gericht op Johnson (ook bekend van de Fifty Shades-verfilmingen) die een werkelijk betoverende prestatie neerzet als Nina.

Een pop stelen

In het verhaal, dat zorgvuldig door Gyllenhaal naar het scherm is vertaald, wordt de kijker weer kind en ziet ie met grote ogen hoe de schil van een volmaakte sinaasappel in één vakkundige beweging wordt omgetoverd tot een lange kronkelende slang, precies zoals Leda’s kinderen het liefst hun sinaasappel geschild zagen worden.

Het is de impulsieve beslissing om een pop te stelen die het begin ontketent van dit kronkelende verhaal. Leda pakt, schijnbaar zonder reden, de geliefde pop van het meisje Elena en stopt die in haar tas om mee naar huis te nemen. Deze pop is een van de vele verloren dochters uit de titel en de dochter waarop de gecompliceerde gevoelens rond moederschap worden uitgeleefd. De pop, eerst achteloos weggegooid en dan met zorg schoongemaakt en aangekleed door Leda, duikt vaak op in de hoek van het beeldkader — een voortdurende herinnering aan deze lange verhaalslang die ieder moment kan breken.

Alles ligt besloten in die ene gestolen pop; het perfecte plastic kind waarvan de binnenkant een worm blijkt te bevatten. Door de pop te stelen, probeert Leda tegelijkertijd haar eigen fouten recht te zetten en beide vrouwen te waarschuwen voor de val van het ouderschap. Het is alsof Leda de aanblik van een gelukkige moeder niet kan verteren, omdat ze er niet in is geslaagd er zelf een te zijn. Leda, ooit zelf een verloren dochter, was daarom wellicht al voorbestemd haar eigen dochters te verliezen.

Achter de camera

The Lost Daughter is de eerste film waarbij Maggie Gyllenhaal (1977) tijdens het maken niet voor, maar achter de camera stond. Gyllenhaal is onder andere bekend door haar rollen in The Dark Knight (2008), Adaptation (2002) en Donnie Darko (2001), waarin ze de zus speelde van Donnie Darko, gespeeld door haar echte broer Jake.

Gyllenhaal regisseerde, produceerde en schreef het scenario voor The Lost Daughter. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Italiaanse schrijver Elena Ferrante en ging in première op het filmfestival van Venetië afgelopen september, waar Gyllenhaal de prijs voor het beste scenario won.

The Lost Daughter
Regie Maggie Gyllenhaal
Met Olivia Colman, Dakota Johnson, Jessie Buckley
Te zien in Filmhallen, Cinecenter, City, Kriterion, Rialto, Studio/K, Tuschinski en op Netflix (vanaf 31 december)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden