Plus Test

Test: wijnen met minder alcohol

Mooie wijnen met relatief weinig alcohol – ze blijken te bestaan. Kies voor druiven die moesten overleven in een kouder klimaat. PS proeft er zes voor.

Harold Hamersma met Esmee Langereis (links) en sommelier Bette Hamersma (rechts). Beeld Jean-Pierre Jans

Testpanel:

Harold Hamersma (62) Wandelend vat vol wijnkennis, o.a. opgetekend in De Grote Hamersma.
Esmee Langereis (45) Proeft als coauteur van De Grote Hamersma zo’n 100 wijnen op een dag.
Bette Hamersma (27) Sommelier van het Amsterdamse restaurant Arles (rechts op de foto).

Harold Hamersma is minder wijn gaan drinken. U leest het goed: de man die voor zijn jaarlijkse wijnbijbel gemakkelijk honderd flessen op een dag aan de kurkentrekker hangt, is aan het minderen geslagen. Zelfs het vinologische geweten van Nederland bleek niet immuun voor overtollige pondjes en incidentele snurksymptomen. “Mijn artiestennaam De Grote Hamersma begon letterlijk iets te veel gestalte te krijgen.”

Hamersma staat zeker niet alleen. Waar de gemiddelde Nederlander in 2012 nog 21,8 liter wijn dronk, was die hoeveelheid in 2017 al geslonken tot 19,7 liter per persoon. ­Gezondheidsoverwegingen spelen daarbij zeker een rol, denkt Hamersma. “De consument is zich meer bewust van het negatieve effect van alcohol. Goddank gaan we wel steeds betere wijnen drinken.”

Het verklaart ook een tweede trend: wijnen met minder alcohol worden rap populairder; een tendens die in het bierschap al eerder werd ingezet met de opmars van radlers en 0.0-pils. In de wijnwereld is de kentering opvallender. “Decennialang deden producenten er juist alles aan om zo veel mogelijk suikers in de wijn om te zetten in alcohol,” zegt Esmee Langereis, coauteur van De Grote Hamersma. “Een hoog alcoholpercentage werd door zowel producent als consument gezien als kwaliteitseis. Het moest niet te dunnetjes worden.”

Koele regio’s

Om de hoeveelheid alcohol binnen de perken te houden, heeft een wijnproducent verschillende ijzers in het vuur. Allereerst kunnen de druiven vroeger in het seizoen worden geplukt, met als risico dat er groene, onrijpe tonen te proeven zijn in de wijn. Een alternatief is om de vergisting een halt toe te roepen wanneer nog niet alle suikers zijn omgezet in alcohol. Hierbij kan de wijn echter gekenmerkt worden door een overdaad aan zoet. Een derde optie: ­omgekeerde osmose, een techniek om het alcohol achteraf weg te filteren. Helaas dreigen ook veel geur- en smaakcomponenten hierbij verloren te gaan.

Niet vreemd dus dat supermarkten en slijters steeds ­vaker kiezen voor een vierde oplossing: wijn uit koelere streken. In regio’s zoals het Duitse Rijnland-Palts, de Franse Loirevallei of het noorden van Italië krijg je als druif meer kou voor de kiezen. Van nature resulteert dit in een lager alcoholpercentage, maar verfijnde, delicate aroma’s.

Jonger geplukt

Het panel proeft vier van deze zogeheten cool climate-wijnen en twee flessen uit Spanje, waarvan de lagere hoeveelheid alcohol – eveneens tussen de 10 en 12 procent – volgens de panelleden waarschijnlijk te danken is aan jonger geplukte druiven. Eerlijk is eerlijk, ze noteren natuurlijk nog wel een wat hoger percentage dan de no- en low-alcoholwijnen van onder de 8 procent, die ook verkrijgbaar zijn, maar het scheelt een slok op een borrel ten opzichte van de medium- en hoogalcoholische collega’s die nog ­altijd het gros van het schap opeisen.

Neem de Vom Berg Gustavshof blanc de noir; een witte wijn van blauwe druiven (doordat na het persen direct de schillen uit de most zijn gezeefd) die hebben liggen bibberen in het Duitse Rheinhessen. Het resultaat: een rijpe, bijna romige pronkwijn met een galm van perzik en een piekfijn bittertje.

Of nog zo’n aangename aanrader: de sauvignon blanc van Charles Loupart, vol groen gras, grapefruit en zoet laurierdrop. “Alcohol is voor je lichaam de zwaarste stof om af te breken,” zegt Langereis. “Door het lagere percentage ben je dus eerder geneigd een tweede glas in te schenken.” Ook Hamersma vindt het een waar doordrinkertje. “Ik heb deze per ongeluk naar binnen toe uitgespuugd.”

Van heel lekker naar goed te drinken

Vom Berg Gustavshof blanc de noir 2017 (Ekoplaza), €9,49 voor 0,75 liter, 10 procent
Duitse veganistische Weisswein van blauwe druiven. Serieus spul – rijp en romig – maar vol tonen van perzik en abrikoos. Mooie tanninebitters en een droge afdronk.

Charles Loupart sauvignon blanc 2017 (Plus), €5,99 voor 0,75 liter, 11,5 procent
Frisfruitig (appel, citrus, grapefruit), groen als gras, maar niet bekkentrekkend zuur. Een fijne hint van laurierdrop ook. Een elegant doordrinkertje uit de Loirevallei.

Divino Nordheim silvaner trocken 2017 (Albert Heijn), €6,99 voor 0,75 liter, 12 procent

Koel en karaktervol. Rijpe peertjes, een bescheiden amandeltje en een uitnodigend pareltje op de tong. Die malle bocksbeutelfles uit Franken is gauw vergeven.

Colombelle L’Original 2017 (Gall & Gall), €5,49 voor 0,75 liter, 10,5 procent

Een behaaglijke neus vol gele, gekruide appeltjes, gevolgd door een rijp mondgevoel met een tropische tik van passievrucht. Lekker sappig ook.

Bio huiswijn wit fris (Jumbo), €3,79 voor 1 liter, 10 procent

De alcohol neemt een aanloop, maar eindigt vrij abrupt. Wat geeft het. Friszure huiswijn uit Spanje voor een breed publiek. Smaakte alle terraswijn maar zo.

Adervm sauvignon blanc – verdejo 2018 (Coop), €3,49 voor 0,75 liter, 11,5 procent

Je ruikt de winegumachtige tonen van de verdejo, maar in de mond blijft die frisheid ietwat achter. Enigszins gekunsteld, maar mooie meloenen, peer en een licht bittere afdronk.

Nóg minder alcohol 

De bekendste wijn met een van nature nog lager alcoholpercentage dan de in de test aangeprezen witte wijnen is Moscato d’Asti. Meer dan 5,5 procent staat er niet op de teller. Door het druivensap (de most) te koelen wanneer dit percentage is ­bereikt, stopt het vergistingsproces waarbij suiker wordt omgezet in alcohol. Een nadeel: de wijn is daardoor mierzoet. Het is dan ook dé dessertwijnkandidaat bij uitstek.

Sinds kort kan echter ook de drogewijnliefhebber aan zijn trekken komen. Plus heeft nu een Huiswijn Wit Liter in de schappen met slechts 8,5 procent alcohol. Die is afkomstig uit het koele zuidwesten van Frankrijk en wordt gemaakt van de colombard, een druif met weinig suiker en zodoende ook een lagere alcoholoutput. Door deze bovendien eerder te plukken en vervolgens het vergistingsproces te onderbreken, belandt er uiteindelijk een wijn met een alcoholpercentage van 8,5 procent in het glas.

Maar ook het aanbod aan alcoholvrije wijnen groeit. Een nadeel: in tegenstelling tot de 0.0-bieren zijn ze (nog) niet lekker. Grote spelbreker lijkt de hoge druktechniek (omgekeerde ­osmose) om wijn van zijn alcohol te doen. Het ­nadrukkelijke filteren neemt veel geur- en smaakcomponenten weg. Door de hoge temperatuur waarop dit gebeurt krijgt de wijn bovendien een gekooktfruitsensatie, een soort zoetige weeïgheid. Dan drink ik liever kefir of kombucha met 1 à 1,5 procent. Dat smaakt 100 procent beter.
Harold Hamersma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden