PlusPortretten

Tekort aan topvrouwen: ‘Als je wilt meespelen in een mannenwereld, moet je de spelregels kennen’

Een bindend vrouwenquotum, vorige maand aangenomen door de Eerste Kamer, moet zorgen voor meer vrouwen in de boardrooms van grote bedrijven. Drie topvrouwen over de lessen die zij leerden.

Abigail Norville, plaatsvervangend secretaris-generaal bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: ‘Wees niet bang voor ­afwijzing, het hoort erbij.’ Beeld Frank Jansen
Abigail Norville, plaatsvervangend secretaris-generaal bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: ‘Wees niet bang voor ­afwijzing, het hoort erbij.’Beeld Frank Jansen

Corona lijkt een rem te zetten op het aanstellen van vrouwen in de top van beursgenoteerde bedrijven. Dit jaar zijn veel minder vrouwelijke bestuurders benoemd dan het jaar ervoor, meldde de nieuwste Female Board Index onlangs, de jaarlijkse ranglijst van benoemingen in bestuurskamers en raden van commissarissen.

Vorig jaar leek de opmars niet te stuiten, maar inmiddels zijn verschillende bedrijven uit de lijst verdwenen als gevolg van overnames of doordat ze geen notering meer hebben aan de AEX.

Ruim 70 procent van de beursbedrijven heeft nog altijd geen vrouwelijke bestuurder, blijkt uit de index. Bij slechts 16 van de 89 beursgenoteerde Nederlandse ondernemingen is minimaal 33 procent van de bestuurders en ­commissarissen vrouw.

Om het aandeel vrouwen te helpen opkrikken, stemde de Eerste Kamer eind september in met een wetsvoorstel over een bindend vrouwenquotum. Beursgenoteerde ­bedrijven worden daardoor verplicht om een derde van de raad van commissarissen uit vrouwen te laten bestaan.

Abigail Norville (43) is de eerste vrouw van kleur op de positie van plaatsvervangend secretaris-generaal bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

“Kleur speelt een rol, maar ik ben wel een beetje klaar met het onderwerp. Iemands kwaliteiten zijn veel belangrijker. We moeten ook stoppen onszelf met anderen te vergelijken. Alle energie die je aan de ander geeft, steek je niet in jezelf.

Als ik solliciteerde, wist ik niet altijd of ik de functie zou krijgen, maar ik heb het altijd geprobeerd. Door alleen al ­gesprekken te voeren zijn mijn ambities helderder geworden. Ik heb ook veel geleerd van de banen die ik níet kreeg. Toen ik geen gemeentesecretaris in Vlaardingen werd, werd ik directeur bij de gemeente Rotterdam. Toen ik daar geen stap omhoog kon maken, voelde ik me niet bezwaard te vertrekken toen ik werd benaderd voor deze baan.

Geen enkel bedrijf is op zoek naar iemand die alles kan. Mijn succesvolste sollicitaties waren die waarin ik duidelijk aangaf waarvoor ze mij wél moesten hebben. Je hoeft als vrouw echt niet te bluffen. Wees ook niet bang voor ­afwijzing, het hoort erbij. De basis is dat je weet waar jij energie van krijgt. En neem een coach; ik spreek die van mij zo’n vier keer per jaar.

Zo ben ik op een positie beland die iets doet met mensen. Niet iedereen durft meer alles tegen me te zeggen; jammer. Dat probeer ik te stimuleren. Uiteindelijk blijf ik altijd eerst Abigail Norville. Daarna dochter, moeder, collega en dan pas plaatsvervangend secretaris-generaal.”

Petra de Ruiter: ‘Op tafel gooien dat je iets spannend vindt, maakt je beter benaderbaar.’ Beeld Marco Okhuizen
Petra de Ruiter: ‘Op tafel gooien dat je iets spannend vindt, maakt je beter benaderbaar.’Beeld Marco Okhuizen

Operationeel directeur Petra de Ruiter (52) is de eerste vrouw in de directie van Transavia.

“Bij mij is het glas altijd halfvol, dus ik zie het als iets positiefs dat veel vrouwen ‘de eerste’ zijn. Ik ben de eerste vrouw in de directie van Transavia, hiervoor heb ik ook al veel met mannen gewerkt. Ik zie het als mijn verantwoordelijkheid een rolmodel voor andere vrouwen te zijn.

Ooit las ik het boek Hoe word ik een rat? van Joep ­Schrijvers, over het politieke gedoe binnen bedrijven. Ik zei toen: ‘Als dit nodig is om de top te bereiken, dan doe ik niet mee.’ Dicht bij mezelf blijven past veel beter bij me.

Je moet je als vrouw altijd bewijzen, maar dat moeten mannen ook. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik meer moest doen. Wel heb ik hulp gezocht bij dingen die ik niet goed kan. Dat doen mannen minder, die roepen sneller dat ze het wel kunnen. Op tafel gooien dat je iets spannend of ingewikkeld vindt, maakt je ook beter benaderbaar. Je kunt je werk als directeur beter doen omdat je hoort wat er leeft in het bedrijf.

Vrouwen vragen zich sneller af of ze het waar kunnen maken. Ik wil laten zien: ik kan zeven van de tien dingen, met die andere drie komt het wel goed. Die instelling heeft me ver gebracht.

Ik heb wel moeten leren zeggen dat ik de operationeel ­directeur ben, in plaats van dat ik er ‘alleen maar’ werk. Ik ben belangrijk, maar vind mezelf niet belangrijker dan bijvoorbeeld het cabinepersoneel. Zij maken jouw reis waar.”

Carola Hoekstra: ‘Twijfel nooit aan je competenties, anders was je nooit in die functie gegroeid.’ Beeld Marco Okhuizen
Carola Hoekstra: ‘Twijfel nooit aan je competenties, anders was je nooit in die functie gegroeid.’Beeld Marco Okhuizen

Carola Hoekstra (49) is directeur is van de internationale rederij Stromma.

“Je bent als vrouw nog verrassend vaak de eerste op een positie. Als ceo moet ik zelf ook regelmatig benadrukken dat we als bedrijf diverser moeten worden, maar het is wat het is. Dat er te weinig topvrouwen zijn, daar zijn we het allemaal over eens. Het enige wat je kunt doen is jezelf als voorbeeld stellen en andere vrouwen adviseren. En de hoop niet opgeven natuurlijk.

Ik ben me er niet altijd van bewust dat ik een bevoorrechte Nederlandse vrouw ben en dat er nog veel vrouwen zijn die niet in de boardroom terechtkomen. Mijn dochters zijn half Nederlands, half Nigeriaans. Zij zullen later weer tegen heel andere dingen aanlopen. Daar maak ik me soms druk om.

Toen ik mijn eerste directiefunctie had, zat ik negen van de tien keer in vergaderingen met alleen mannen. Voor de mannen bij de rederij was het even wennen dat een vrouw ze kwam aansturen. Mannen en vrouwen zijn ook gewoon verschillend. Als je wilt meespelen in een mannenwereld, moet je de spelregels kennen. Zo nemen mannen sneller risico. Het gaat erom hoe je met je omgeving omgaat. Zo haal je argwaan weg en word je sneller geaccepteerd.

Twijfel nooit aan je competenties, anders was je nooit in die functie gegroeid. Als vrouw voeg je veel toe, omdat je anders denkt en handelt. Dát helpt een bedrijf verder.

Ik wil alle vrouwen helpen. Als ik naar mijn dochters kijk, zie ik dat er nog veel moet gebeuren. Maar als ik het kan door hard te werken, kun jij het ook. Laat je nooit uit het veld slaan.”

De Ruiter, Hoekstra en Norville zijn 1 november sprekers in Muziekgebouw aan ’t IJ op AmplifyHER: een evenement voor vrouwelijke professionals om hun zichtbaarheid te vergroten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden