Update

Tan Dun - Paper concerto, Water concerto Royal Stockholm Philharmonic Orchestra/Tan Dun ***

Van alle Chinese componisten die in de vroege jaren negentig de westerse wereld overrompelden met een tot dan toe ongehoorde kijk op modern klassieke muziek is Tan Dun de voortvarendste en de succesvolste. Met zijn filmmuziek voor Ang Lees Crouching tiger, hidden dragon ontving hij in 2000 een Oscar, hij kreeg van de Bach?akademie Stuttgart ter gelegenheid van Bachs 250ste sterfjaar de opdracht een nieuwe Matthäus-Passion te schrijven, zijn Internet symphony, waarvoor hij de handen ineensloeg met Youtube, werd door miljoenen mensen bekeken, hij was als dirigent bij zo'n beetje alle grote orkesten te gast om eigen werk in première te brengen. Tan Duns levensloop is een klassiek succesverhaal: hoe een arme, maar begaafde Chinese jongen uit een geïsoleerd dorpje in Hunan wereldroem vergaarde.

De rituelen uit Hunan zijn voor Tan Dun een onuitputtelijke bron van inspiratie. Ook het Paper concerto en het Water concerto, beide op twee los verkrijgbare dvd's uitgebracht in door de componist zelf gedirigeerde live-uitvoeringen, zijn er rechtstreeks op terug te voeren.

Een gewone componist schrijft een concert voor piano, viool of, in een gekke bui, voor bandoneon. Maar Tan Dun, de ideeënmachine, schreef een concert voor papier en voor water.

Beide stukken zijn gecomponeerde herinneringen, zegt Tan Dun. De spetterklanken die vrouwen in zijn geboortedorp maakten als ze de was deden in de rivier, vertaalde hij voor het Water concerto naar orkest. Voor het Paper concerto baseerde hij zich op de magische handelingen met papier bij de rituelen van plaatselijke sjamanen rond geboorte en dood.

Beide stukken zijn visueel zeer geslaagd. In het Water concerto bewerkt slagwerksolist David Cossin twee waterbassins, met zijn blote handen of met hulpmiddelen als plastic bekers of een holle pijp (die met een pingpongbatje wordt bewerkt - geestig). Vooral de close-ups zijn buitengewoon oogstrelend.

Op dvd maakt het stuk daardoor beduidend meer indruk dan in de zaal, misschien ook door de uitleg die de componist eraan geeft. ''Dit stuk is een ritueel, een gebed, een spiegel. Je kijkt naar jezelf en je ziet alleen maar tranen.'' Hij verwijst naar de vervuilde wereld, waarin het schone water dat hij uit zijn jeugd kende, een steeds schaarser goed wordt.

Het Paper concerto ziet er nóg beter uit. Op het podium hangen drie enorme papierstroken, die door een slagwerkster worden bewerkt. Aardig is ook het moment waarop de leden van het Royal Stockholm Philharmonic Orchestra hun bladmuziek hoorbaar en in ritmische patronen omslaan. Of het moment waarop de slagwerkster haar gezicht met papier bedekt en begint te neuriën, waardoor een kazoo-effect ontstaat. Een zingend masker. Mooi. (ERIK VOERMANS)
(Opus Arte)

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden