Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

Stravinsky blijft verbazen vanwege de speelsheid en de merkwaardige ontroering

Plus

Wat hebben Charles-Ferdinand Ramuz, Elie Gagnebin, Jean Cocteau, Peter Ustinov, John Gielgud, Glenda Jackson, Jeremy Irons, Roger Waters, Frank Zappa, Paul Huf en Porgy Franssen met elkaar gemeen? De Stravinskyliefhebbers wisten het antwoord al bij het horen van de naam Ramuz. Voor alle anderen: alle genoemde personen hebben ooit de tekst voorgedragen (op de plaat of anderszins) die hoort bij het stuk L’Histoire du soldat van Igor Stravinsky.

Die oorspronkelijk in het Frans geschreven tekst is van Ramuz, die de woorden baseerde op een verhaal van de Russische auteur Alexander Afanasjev. Het resultaat was een van de vermakelijkste, mooiste, ontroerendste en knapste stukken in het oeuvre van de Russisch-Franse-Amerikaanse componist, die sinds 6 april vijftig jaar dood is.

Het werk werd uit nood geboren, in Zwitserland, waar Stravinsky en Ramuz in voortdurende geldnood de Eerste Wereldoorlog probeerden door te komen. Om toch wat pecunia te genereren bedachten ze een klein bezet muziekdrama’tje, voor een verteller en een klein ensemble van zeven instrumentalisten. Daarmee kon dan worden rondgereisd. Geweldig plan. Helaas had niemand rekening gehouden met de Spaanse griep die de productie na de première in Lausanne lamlegde. Stravinsky benutte de vrijgekomen tijd om een concertsuite te vervaardigen, zonder spreekrollen, maar de geldproblemen werden daar niet minder nijpend van.

Die suite wordt tegenwoordig het meest uitgevoerd, wat betekent dat de luisteraars het verhaal van de soldaat die zijn viool bij de duivel inruilt voor een boek waarmee hij in de toekomst kan kijken er zelf bij mogen bedenken.

Stravinsky componeerde er muziek bij die blijft verbazen vanwege de speelsheid, de lichtheid en de merkwaardige ontroering die bijna terloops wordt veroorzaakt, met als hoogtepunten het Grand Choral en de triomfmars van de duivel aan het slot. Verbluffend blijft ook de vioolpartij in het hele stuk, die alleen een echte virtuoos overtuigend kan laten klinken.

L’Histoire du soldat door Janine Jansen (viool) en leden van het Concertgebouworkest, met Vincent van der Valk (verteller) en Carolyn Bolton (dans), als stream via concertgebouw.nl te bekijken tot en met 11 juni.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden