null Beeld Sjoukje Bierma
Beeld Sjoukje Bierma

Soms is de mythe nu eenmaal sterker dan de realiteit

PlusMaarten Moll

Maarten Moll

“Op de derde etage hangt het schilderij dat hij als laatste maakte, met een vlucht kraaien. Als een aankondiging van de dood.”

Oudste Dochter keek me aan.

“Toen was hij al gek, toch?”

“Ja,” zei ik.

“En daarna schoot hij zichzelf neer.”

“Klopt.”

We liepen door het Van Gogh Museum.

“Straks ga je het weer zeggen, hè?” zei Oudste Dochter.

“Hè, wat?”

“Van die streepjes.”

Ik beet op mijn lip.

“Hoe lang ga je dat nog volhouden, dat ik vroeger zei dat ik hem de Streepjesman noemde.”

Ik zweeg.

“Bij mij in de klas zaten er nog drie die hem zo noemden.”

Ze lachte en klopte me een paar keer op mijn schouder.

Ik keek naar De aardappeleters.

Net 21 geworden, Oudste Dochter. Ze gaat binnen een paar weken op kamers.

We keken naar facsimile’s van de aantekeningenboekjes van Van Gogh.

“Hebben ze het pistool ook hier?”

Ik vertelde dat het pistool waarmee Van Gogh zichzelf had neergeschoten een paar jaar geleden was geveild. Het museum had het niet gekocht, ook omdat niet helemaal zeker was dat het om hét pistool ging.

“Jammer,” zei Oudste Dochter.

“Het was bijna net zo’n pistool waarmee Paul Verlaine op Arthur Rimbaud schoot. Twee dichters. Verlaine was verliefd op Rimbaud, maar die moest daar niets van weten. Toen schoot Verlaine op Rimbaud, maar hij raakte hem alleen in zijn hand. Ik ben nog bijna een keer naar Mons gegaan, waar dat pistool werd tentoongesteld.”

“Oké,” zei Oudste Dochter.

We gingen naar de derde etage, waar we lang voor Amandelbloesem bleven staan voor er plek was bij Korenveld met kraaien.

“Van Gogh was niet meteen dood toen hij zichzelf neerschoot, toch?” zei ze na een tijdje.

“Nee, hij stierf twee dagen later.”

“Slechte pistolen dus,” concludeerde Oudste Dochter.

En ze liep naar Korenveld met kraaien, waar nu plaats was.

We stonden naast een man met twee puberdochters.

“Dit was het laatste schilderij dat hij schilderde,” zei de man. “Kijk maar eens goed. Zien jullie die kraaien? Die kondigen zijn dood al aan.”

Oudste Dochter keek me aan. Ja, dat waren ongeveer ook mijn woorden.

Een van de pubers liep naar het bordje dat naast het schilderij aan de muur hing. Ze boog zich voorover.

“Pap!” zei ze toonloos, zonder haar ogen van het bordje te halen.

“Ja, wat is er?”

“Moet je horen: het is niet verwonderlijk dat dit monumentale landschap nog altijd wordt gezien als een directe aankondiging van Van Goghs tragische zelfmoord en daarmee als zijn laatste werk. Feit is echter dat hij na dit schilderij nog verschillende aanzienlijk vrolijkere werken maakte – maar in sommige gevallen is de mythe nu eenmaal sterker dan de realiteit.”

Ze richtte zich op en keek naar haar vader met een meewarige glimlach die alleen een meisje van een jaar of veertien, vijftien kan produceren. (Zo’n lachje dat meer zegt dan duizend woorden.)

Vader zei niets.

“Wat een giller,” zei haar jongere zus alleen maar.

Oudste Dochter wilde ook wat zeggen, maar ik keek haar zo dreigend aan dat ik zag dat ze dacht dat als ze nu haar mond open zou doen, de gratis lunch van na het museumbezoek weleens aan haar neus voorbij zou kunnen gaan.

Ze koos voor de groentekroketten.

Maarten Moll schrijft over dagelijkse beslommeringen in de stad. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? m.moll@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden