Recensie

Sjostakovitsj blijft een gruwel, maar Janine speelt prachtig (***)

Violiste Janine Jansen, dirigent Andris Nelsons en het Concertgebouworkest: ze maken muziek met hun ziel in een afgeladen Grote Zaal van het Concertgebouw. Dat neemt niet weg dat het stuk na de pauze, Sjostakovitsj' Zevende symfonie, te afgrijselijk voor woorden is.

Andris Nelsons dirigeerde het Concertgebouworkest gisteren in een afgeladen Grote Zaal. Beeld /
Andris Nelsons dirigeerde het Concertgebouworkest gisteren in een afgeladen Grote Zaal.Beeld /

Bartóks eerste vioolconcert ging pas dertien jaar na zijn dood in première. De vraag is of hij het daarmee eens zou zijn geweest. Hij trok het in 1908 terug en werkte het schitterende eerste deel, Andante sostenuto, om tot openingsdeel van zijn Twee Portretten, dat wél een opusnummer kreeg.

Het is te danken aan de dirigent Paul Sacher dat het vioolconcert ­boven water kwam, na het overlijden van de persoon aan wie Bartók het stuk had opgedragen. Dat was de ­violiste Stefi Geyer, op wie Bartók in 1908 verliefd was - maar zij versmaadde hem. Ziedaar de reden waarom hij het werk terugtrok. Te veel schrijnende herinneringen.

Janine Jansen speelde het gisteravond in een afgeladen Grote Zaal met het Concertgebouworkest onder leiding van Andris Nelsons. De smachtende, ­tedere kracht van het duizend keer langskomende Stefi-thema trof ze in het hart. Dit was allemaal zeer mooi.

Na de pauze werd het met Sjostakovitsj' Zevende symfonie problematischer. Nelsons dirigeerde de muziek met zijn ziel en het orkest excelleerde, vooral in de vele magistraal gespeelde soli voor de houtblazers (fagot, fluit, klarinet), maar wat is dit eigenlijk een afgrijselijk stuk.

Nu kan men zeggen: ja, dat was de slag om Leningrad in 1942 ook, en deze muziek reflecteert de verschrikkingen van die tijd, maar daarom hoeven we het toch nog niet mooi te vinden? Een gruwel is vooral de driehonderd maten voortdurende mars in het eerste deel, die trouwens door Bartók in zijn Concert voor orkest ­belachelijk wordt gemaakt. Kijk, die man had er nou kijk op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden