PlusAchtergrond

Scheepswinkel Andries de Jong verhuist van het Muntplein naar het internet. ‘Alle BN’ers kwamen hier’

Eigenaar Ian Krom voor zijn winkel, Andries De Jong BV. De eeuwenoude maritieme speciaalzaak sluit fysiek zijn deuren, en gaat online verder.  Beeld Sophie Saddington
Eigenaar Ian Krom voor zijn winkel, Andries De Jong BV. De eeuwenoude maritieme speciaalzaak sluit fysiek zijn deuren, en gaat online verder.Beeld Sophie Saddington

Scheepswinkel Andries de Jong, gespecialiseerd in vlaggen, touwen en relingen, verhuist eind januari na ruim twee eeuwen van het Muntplein naar het internet. ‘Iedere generatie van onze familie had zijn eigen specialiteit.’

Marloes de Moor

Koetsen met witte paarden, houten zeilschepen, zwarte automobielen, Duitse soldaten, rellende krakers, feestende homo’s, rinkelende trams, kluwen toeristen, elektrische fietsen en scooters. Ruim twee eeuwen roerige geschiedenis trokken voorbij aan het Muntplein en altijd was er Andries de Jong, de maritieme speciaalzaak.

Die huist in een vier verdiepingen tellend grachtenpand op nummer 8. Aan de gevel wappert de drie bij vijf meter grote vlag met de drie Amsterdamse andreaskruizen. Op feestelijke dagen is het de officiële driekleur: kobaltblauw, wit en vermiljoenrood. Vorige week nog hing hij uit voor de achttiende verjaardag van Amalia.

Wekenlang kon je aan Andries de Jong voorbijlopen zonder een scheepsbel of barometer nodig te hebben, maar de wetenschap dat dat gezellige, propvolle winkeltje, met de authentieke letters op de gevel, almaar standhield stelde gerust. De oplettende voorbijganger, zal inmiddels iets nieuws op het raam bespeuren: ‘Wij gaan 100% online!’

Eigen specialiteit

In zijn kantoor op de vierde verdieping wordt dat bevestigd door eigenaar Ian Krom (55). Hij is boordevol energie en allerminst in mineur. “We gaan als webshop verder. Onze spullen slaan we op in een loods in Zandvoort, die verzenden we van daaruit. Het is een omslag die ik al langer in mijn hoofd had. In de fysieke winkel liep het aantal klanten terug, en corona heeft die groei nog verder geremd. Zakelijk gezien is dit beter. Bovendien is internet ons niet vreemd. Twintig jaar geleden waren wij een van de eerste ondernemers die een webshop openden.”

Ian Krom is de zesde generatie van de familie Krom, die de winkel sinds 1847 bestiert. Andries de Jong begon er in 1787 als touwslager, en handelde daarnaast in scheepsbenodigdheden en watersportartikelen. Zijn zoon, Andries de Jong junior, verkocht het bedrijf aan Johan Lodewijk Krom en Gijsbert Blokhuis.

Krom: “Iedere generatie van onze familie had zijn eigen specialiteit. Mijn opa en vader waren echte vlaggenfabrikanten, maar mijn opa deed daarbij bijvoorbeeld veel met staaldraad voor de industrie. Mijn vader was de eerste generatie die messing houders ging gieten om daarmee trapleuningen van dik geslagen touw te maken. Die waren in de jaren zeventig populair.”

Kwaliteitsvlaggen

Als een kapitein op de brug zat vader Herman Krom, inmiddels 84 jaar, destijds in zijn kantoor, dat van bovenaf zicht bood op de winkel. De ruimte bestaat nog steeds en doet denken aan een stuurhut vanwege de roodleren bank, patrijspoorten, deklichten en stormlampen.

Op tafel staat een kartonnen doos met daarin een keurig opgevouwen vlag en een instructieboekje dat Herman Krom senior daarbij maakte. Haarfijn legt hij uit hoe je de vlag met een ‘kloeke’ knoop bevestigt op de aloude geuzenmanier. Hoe ver je hem moet uithangen, hoe je hem wast, droogt en opvouwt. Uit zijn fraai geformuleerde betoog spreekt liefde voor zijn koopwaar. Na zonsondergang dient de vlag zorgvuldig terug in de doos gelegd te worden: ‘Als slaapmuts geven wij een mottenballetje toe.’

Er was in die tijd wat gesteggel over de driekleur; het marineblauw moest wijken voor het ‘kwieke kobaltblauw’. ‘Ach, voor modern vlaggendoek is kleur bekennen geen probleem,’ schrijft hij daarover. ‘U krijgt gewoonweg het sterkste doek voor de mooiste vlag. Elk stikseltje is nauwlettend afgewerkt. Elk touwtje is nog op de oude gildemanier afgebonden.’

“Dat naaien van de vlaggen gebeurde tot de jaren tachtig in een atelier op het Spui, onder leiding van mijn tante Cora, inmiddels 89 jaar,” vertelt Ian Krom.

De vlaggen behoren nog altijd tot de paradepaardjes van Andries de Jong. “Bij hoogtijdagen, examenperiodes en Koningsdag merken wij dat meteen. Ook de regenboogvlaggen verkopen we veel. Die zijn elders alleen in een dunne stof te koop, bij ons zijn ze echt genaaid en van goede kwaliteit. De houten masten en vlaggenhouders maken wij ook zelf.”

Goldie Hawn en Kurt Russell

Als een hedendaagse ‘vaandeldrager’ fietst Krom regelmatig door de stad met een vlaggenstok op zijn schouder, op weg naar een klant, om hem daar op de juiste manier aan de gevel te bevestigen.

Hij is trots op de rijke geschiedenis van het familiebedrijf en natuurlijk zal het even hard zijn als hij in januari een briefje op de deur plakt dat het voorbij is, maar reden tot treurnis is er voor hem niet. “Andries de Jong blijft bestaan. Mensen kunnen ons nog steeds vinden op internet. In feite ga ik verder met waar mijn opa en vader al in de jaren dertig begonnen waren. Als postorderbedrijf verspreidden zij door het hele land catalogussen en verstuurden ze hun producten.”

Krom laat een aantal oude folders zien met daarin boeglampen, signaalhoorns, reddingsboeien, ankers, stootzakken en hijsblokken, voorzien van zwart-wit tekeningen met daarnaast de prijzen in guldens.

Nog lang voordat je met drie muisklikken aan een messing scheepsbel kon komen, zag een Duitse toeriste mogelijkheden tot kopen op afstand. In de zomer van 1971 kocht ze wat leuke spullen bij Andries de Jong. Ze reisde 750 kilometer terug naar Memmingen in Duitsland, en bedacht maanden later dat ze graag nog iets wilde kopen.

Ze wist echter de naam en het adres van de winkel niet meer, maar herinnerde zich nog wel de plek bij de Munttoren. En dus knipte ze een stukje kaart uit een plattegrond van Amsterdam, voorzag die van een pijl en schreef als adressering: ‘To the shop for shiplamps, steering wheels, shipbells. Amsterdam centrum, near Muntplein.’ De kaart werd keurig bezorgd en ze kon haar bestelling doen.

Andries de Jong had, mede door de centrale ligging, een onweerstaanbare aantrekkingskracht op tal van bezoekers, en niet alleen op de onbekenden der aarde. Krom: “Goldie Hawn en Kurt Russell kwamen hier eens knetterstoned binnen: ‘What a terrific shop!’ Freddy Heineken was een goede klant. Zijn chauffeur wachtte buiten, terwijl hij nog wat van de prijs probeerde af te krijgen. Bekende Nederlanders, de burgemeesters van Amsterdam, Prins Bernhard. Ze kwamen hier allemaal.”

In de afgelopen dertig jaar kreeg Andries de Jong naast toeristen en Amsterdamse watersporters steeds meer te maken met grotere afnemers, zoals interieurbouwers, aannemers en horecazaken. “Zij kopen bij ons bijvoorbeeld messing barleuningen, trapleuningen of kapstokken. We laten die zelf maken op basis van onze eigen ontwerpen en mallen. Door heel Nederland zijn ze te vinden in cafés. In Amsterdam heeft bijna elke kroeg ze. Ook op het schip Clipper Stad Amsterdam vind je onze relingen en messing lampen.”

Nooit weg uit de stad

Eind januari verhuist Krom naar Zandvoort. Daar zal meer ruimte zijn voor dit grotere werk. Bedrijfsleider Stefan Wiffrie (35) gaat met hem mee. Hij kwam binnen via zijn inmiddels overleden oom Guus Wiffrie, die 47 jaar in de zaak werkte. “Die kende de winkel door en door en leerde mij alle fijne kneepjes van het vak. Ik kijk uit naar deze nieuwe stap. In Zandvoort kunnen we verder uitbreiden en nog efficiënter werken.”

Herman Krom, nuchter genoeg om zijn zoon na zes generaties Hermannen de Engelse naam Ian te geven, begrijpt diens besluit. ‘Je maakt het toch wel bekend in de krant, hè?’ heeft hij zijn zoon wel een paar keer gevraagd. Want stel dat de mensen langslopen en zien dat Andries de Jong ineens in stilte is vertrokken?

Helemaal weg uit de stad is Andries de Jong nooit, hij dwaalt nog door de stad. Pak de messing reling van een willekeurige toog en weet: Andries de Jong. Kijk naar boven en zie de Amsterdamse vlaggen: Andries de Jong. En zoals Herman Krom schreef: ‘Laat hem niet langs de gevel slijten en schuren. De vlag heeft recht op vrijuit wapperen!’
www.andriesdejong.nl

Het tjokvolle plafond in de scheepswinkel. Beeld Sophie Saddington
Het tjokvolle plafond in de scheepswinkel.Beeld Sophie Saddington
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden