PlusAchtergrond

Roy Kahmann organiseert ‘uit schuldgevoel’ nieuwe fotobeurs Fresh Eyes

Fotografiebeurs Fresh Eyes springt in het gat dat ontstond met de annulering van Unseen. Organisator is Roy Kahmann (61), galeriehouder, uitgever, tijdschriftenmaker en bovenal promotor van Nederlandse fotografie.

Roy Kahmann Beeld Bastiaan Woudt

Wie begint er nu midden in de coronacrisis een nieuwe kunstbeurs? Roy Kahmann lacht een beetje, maar pareert de vraag gedecideerd. “Ik had werk van vier jonge talenten klaar staan voor Unseen, geprint en ingelijst, toen die beurs werd afgelast. Dat gebeurde ook met Art Basel en Rencontres d’Arles, de belangrijkste fotobiënnale ter wereld. Daar zouden we de tweede editie van Fresh Eyes presenteren, een boek met honderd Europese toptalenten. Je kunt zeggen dat we deze beurs in twee maanden uit de grond hebben gestampt uit een soort schuldgevoel tegenover de kunstenaars.”

Niet alleen het tijdslot, maar ook de locatie nam Kahmann over van Unseen. Om de inrichting van de gashouder op de Westergas zowel coronaproof als aantrekkelijk te maken, tekende hij tientallen schetsen. “Ik dacht daarbij aan Modern Times, de eerste overzichtstentoonstelling twintigste-eeuwse fotografie uit eigen collectie van het Rijksmuseum, in 2014. De routing was daar heel goed: elke zaal had iets nieuws en zo werd je voortgetrokken. Mijn tweede inspiratie is Ikea. Daar kom je niet uit voordat je alles hebt gezien. Je moet ontdekken.”

Beeld Joep Hijweegen

Taartpuntenpatroon

Bij de ingang van Fresh Eyes bevindt zich de sectie met fotoboeken. De eigenlijke beursvloer betreed je via een twintig meter lange allee waar Howard Greenberg Gallery niet eerder in Nederland getoonde vintage prints presenteert van zwaargewichten als William Klein en Henri Cartier-Bresson. Daarna volgt een overzichtelijke ruimte met losse wanden. “Het taartpuntenpatroon van Unseen is niet veilig. Waar normaal drie meter tussen twee wanden zit, is dat nu vijf. Met maar acht deelnemende galeries kunnen we minder zuinig met de ruimte omgaan.”

Kahmann denkt overigens liever in termen van kunstenaars dan in galeries. De honderd talenten uit de Fresh ­Eyes-publicatie tonen elk één werk op een 8,5 meter lange wand waardoor een soort staalkaart ontstaat. De overige vijftig kunstenaars hebben ieder een eigen wand. “Zo kun je in één oogopslag zien wat iemands stijl en visie is.”

Een deel van de wanden kon Kahmann overnemen van de net afgeronde kunstbeurs Unfair, een sponsor voorziet in de daar verplichte mondkapjes, en Duncan Stutterheim, eigenaar van de Westergas, rekent een gereduceerde huur. Toch neemt de organisator een stevig financieel risico. “Als we 1250 betalende bezoekers hebben, draaien we quitte. Maar we hopen op tweeduizend.”

Beeld Lotte Ekkel

Feelgoodplaatjes

Een groot deel van die bezoekers komt uit het klantenbestand van de Kahmann Gallery, die al vijftien jaar meedraait in de top van de internationale fotografie. Voordat hij fotografen ging vertegenwoordigen, verzamelde Kahmann zelf al jaren.

“Ik was partner in een webdesignbureau,” zegt hij. “En in 2001 vatten we het plan op voor de eerste onlinegalerie, Vintage Photo. Dat was natuurlijk veel te vroeg, online kunst verkopen is zelfs nu nog moeizaam. Maar in de vijf jaar dat we bestonden, sprak ik wel veel fotografen. Tien van hen sloten zich aan bij de galerie, onder wie Willem Diepraam, Rutger ten Broeke, Machiel Botman en Hannes Wallrafen. Daar kwamen de nalatenschappen bij van ­onder anderen Sanne Sannes, Gerard Fieret, Ata Kandó en Ed van der Elsken. In het begin was ik gespecialiseerd in vintage fotografie maar die werd steeds schaarser, dus schoof ik door naar jongere kunstenaars.”

Een half jaar nadat de galerie de deuren had geopend, lanceerde Kahmann GUP Magazine (de drie letters staan voor Guide to Unique Photography). “Omdat er alleen technische fotografiebladen waren en ik geen plek had om te adverteren voor mijn galerie.” In één ruk door begon hij ook een uitgeverij, die jaarlijks zo’n tien publicaties produceert.

Anno 2020 telt Nederland vier fotomusea, is fotografie te zien op vrijwel elke kunstbeurs en bestaat er een levendige handel in relatief goedkope foto’s in grote oplages. Maar toen Kahmann begon, stuitte hij vooral op onbegrip. “Toen ik in 2006 Sanne Sannes naar de PAN bracht, werd ik uitgelachen. Dat was toch geen kunst! En als ik vertelde dat ik in de VS een foto had gekocht voor drieduizend dollar, keken ze me aan alsof ik gek was.”

Dat is nu wel anders. Zelfs tijdens de lockdownperiode liepen nog regelmatig stellen de galerie binnen om met twee of drie werken te vertrekken. En velen komen terug. “Je ziet ze dan steeds interessanter werk kopen, dat moeilijker te begrijpen is. Foto’s waar je meteen een goed gevoel van krijgt, gaan op den duur vervelen, die kijk je ­kapot.”

Door de instroom van veel debuterende kopers neigt de huidige trend volgens Kahmann wel naar het decoratieve. “Dat komt ook door de feelgoodplaatjes van Instagram. De afgelopen twee, drie jaar is er veel vraag naar poëtisch werk, liefst klein zodat er meer op een wand kan. Je ziet minder abstractie en foto’s die een beetje pijn doen. Donker werk is moeilijker te verkopen.”

Beeld Lotte Ekkel

Meters maken

Kahmann bekijkt steeds een flinke reeks foto’s voordat hij een oordeel velt over een maker. “Tien is niet genoeg om te beoordelen of er consistentie en authenticiteit in het werk zit. Je moet zien dat de fotograaf meters heeft ­gemaakt en waar hij naartoe gaat. Ik hou van fotografie die vragen oproept, die extreme schoonheid in zich draagt of die schuurt, die iets toont wat ik nog nooit heb ­gezien. Maar die is steeds moeilijker te vinden. Ik word steeds kritischer. Daarom wil ik uiteindelijk alleen nog maar de top van de top representeren.”

Om dat segment ook internationaal op de kaart te zetten, is Kahmann onlangs een fotografieveilinghuis begonnen. Hij heeft net de eerste video’s opgenomen waarin aangeboden werk wordt toegelicht en getoond. “Ik wil de Nederlandse fotografie naar een hoger niveau brengen. Er ontbreekt nog één schakel: een goede tweedefaseopleiding waar fotografen leren hun werk in een goed, consistent verhaal in te bedden. Dat is mijn volgende project.”

Fresh Eyes Photo Fair, 16 t/m 20/9, Westergas. Tickets: €25 voor de preview op 16/9, overige dagen €15. Reserveren via fresheyesphoto.com

Beeld Sara Punt
Beeld Joep Hijweegen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden