Review

Robert Anker - Fortuyn en liefde ****

De nieuwe verhalenbundel van Robert Anker, Fortuyn en liefde, telt een overweldigend aantal verhalen, 33 om precies te zijn. Daaruit kun je opmaken dat Anker, die als romancier en dichter ook niet stilzit, kennelijk genoeg tijd overhoudt voor het schrijven van heel veel korte verhalen.

In de bundel treffen wij aan: magisch-realistische vertellingen, dierenverhalen, postmoderne sprookjes, misdaadverhalen, parodieën, alsook een eerder gepubliceerde novelle (Alpenrood) en nog heel veel meer. Ook staat iets níet in Fortuyn en liefde, namelijk een politieke verwijzing naar Pim Fortuyn. De Fortuyn uit de titel slaat op een zeventiende-eeuws pakhuis dat zo heet.

Van een weloverwogen opbouw lijkt geen sprake te zijn; Anker schakelt achteloos over van een nostalgisch vriendschapsverhaal op een sprookje of een naargeestige toekomstvertelling. Daarin maken we opnieuw kennis met Hajar en Daan, het multiculturele liefdespaar uit Ankers gelijknamige roman uit 2004, dat hier opduikt als een ouder echtpaar met twee jonge kinderen.

In andere verhalen verplaatsen de personages zich soepel door tijdsbarrières en ruimtezones, en dat allemaal zonder tussenkomst van een tijdmachine. Ze leven zowel in onze tijd als in de zeventiende eeuw, of ze weten de afstand tussen Japan en Israël in drie magische stappen te overbruggen. Pratende dieren zijn er ook. Dit is, kortom, een bundel waarin alles mogelijk is.

Toch valt in de realistische verhalen - en daarin is Anker het beste op dreef - wel degelijk een thematische samenhang te ontdekken, al duurt het even voordat je dat in de gaten krijgt. De personages, veelal gewone mensen, kijken in lichte verstomming terug op het leven dat ze tot dan toe hebben geleid.

Helaas, het is niet geworden wat ze ervan hadden gehoopt. Tegelijk is dat precies het probleem: ze hebben zich er nooit een concrete voorstelling van gemaakt. Het leven is ze overkomen en ze doen hun best. Toch komen ze op een bepaald moment tot de ontluisterende ontdekking dat alles op een illusie berust.

Anouk, een vrouw van vijftig, kijkt terug op het losbandige nomadenbestaan waarin ze zich heeft laten meezuigen. Jaren heeft ze er als een idioot op los geleefd, in verre buitenlanden, met diverse echtgenoten, steeds op zoek naar kicks en vluchtig vermaak. Haar verleden is een reeks 'incidenten zonder enige samenhang, zonder enige betekenis'.

Maar nu deze Anouk zich, dertig jaar na dato en duidelijk over the hill, opnieuw in de armen stort van haar toenmalige scheikundeleraar, heeft ze de hoop op een wonder opgegeven: 'Dertig jaar rock-'n-roll waren waarschijnlijk ook een illusie, misschien bedoeld om de werkelijkheid achter me te laten.' Ze blijft erbij lachen, dat wel.

Of het nu gaat om een jakkerende huismoeder, een losgeslagen levensgenieter of een stel uit elkaar gegroeide jeugdvrienden, al deze figuren beseffen dat het echte leven zich elders afspeelt, waarschijnlijk vlakbij, maar dat maakt het juist zo wrang. Het is één ding om de boot te missen, het is iets heel anders om te weten dat die boot gewoon aan de kade ligt te wachten.

Dat gevoel van vergeefsheid weet Anker mooi op te roepen. Johan, een vereenzaamde bankier uit Cyclaamrode pochet, raakt volledig in de ban van een oplichter. Via deze charmante praatjesmaker meent hij een glimp op te vangen van een toekomst waarin liefde, kunst en innerlijke noodzaak eindelijk zullen samenvallen. Hoewel je de catastrofale afloop van verre ziet aankomen, is de tragiek van Johan er niet minder schrijnend om.

Behalve een flink aantal mooie, melancholieke verhalen heeft Fortuyn en liefde ontiegelijk veel meer te bieden. Die variëteit aan genres, vormen, onderwerpen en stijlen heeft wel een nadeel. De bundel als geheel maakt een tamelijk bizarre, verknipte indruk. Het is alsof Anker zijn archiefkast heeft omgekieperd, om alles wat daaruit tevoorschijn rolde, lukraak in één bundel te persen. Dit is dan ook geen verhalenboek voor op het nachtkastje; enige alertheid is geboden. (KARIN OVERMARS)

Robert Anker - Fortuyn en liefde
Querido, 18,95 euro

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden