Plus Interview

Presentatrice Nadia Moussaid over de ziekte van haar vriend: ‘Onze wereld stortte in’

Nadia Moussaid. Beeld Linda Stulic

Presentatrice Nadia Moussaid (35) stond begin vorig jaar ineens oog in oog met de dood. Ze had succes als vervanger van Eva Jinek, werkte aan een hoop andere projecten en wilde een gezin stichten. Toen bleek haar vriend ernstig ziek. ‘Het was een totale spagaat.’

In maart vorig jaar zou in PS van de Week een interview worden afgedrukt met Nadia Moussaid. De presentatrice was gekozen tot nummer 1 van De Kleurrijke Top 100 en had als vervanger van Eva Jinek furore gemaakt. Moussaid was net begonnen bij de VPRO, waar ze een aflevering zou gaan maken voor de nieuwe serie van In Europa van Geert Mak. Kortom: de wereld lag aan haar voeten. Collega Marcel Wiegman deed het gesprek, de tekst was af, de foto’s waren gemaakt.

Maar het interview is nooit verschenen, want op de dag dat de foto’s werden gemaakt, werd Moussaids vriend Geert Broertjes ernstig ziek. Hij bleek een erfelijke vorm van kanker te hebben, net als zijn vader.

Bijna een jaar later blikt Moussaid terug. Maar ook praat ze over haar carrière, die ondanks alle ellende blijft voortrazen. Vanaf 11 januari presenteert ze elke zaterdagavond de nieuwe culturele VPRO-talkshow Mondo.

We spreken elkaar in restaurant The Lobby aan de Fizeaustraat in de Watergraafsmeer, vlak om de hoek waar ze met Broertjes woont. Moussaid drinkt gemberbier en eet pittige kipkluifjes tijdens het gesprek (“Beetje raar om tijdens een interview te eten, maar ik doe het toch”).

Het gesprek begint, bijna als vanzelfsprekend, met die fatale zaterdagavond in maart 2019.

Wat gebeurde er die avond precies?

“Geert was heen en weer gefietst naar zijn vaders huis in Amstelveen. Het waren emotionele tijden. Bij Geerts vader was op dat moment alvleesklierkanker vastgesteld en daar waren we vanzelfsprekend erg mee bezig. Bij thuiskomst was Geert heel erg moe, hij moest overgeven, daarover maakte ik me al zorgen. Ook vroeg hij of ik die avond extra zout voor hem wilde koken. Heel vreemd, dat had hij me nog nooit gevraagd. Hij at goed, maar ging meteen daarna op bed liggen. Is het je blindedarm, moet ik het ziekenhuis bellen, vroeg ik zittend op de rand van ons bed. Dat hoefde niet.”

“Hij ging naar het toilet beneden, ik bleef in de slaapkamer dingen opruimen en toen hoorde ik in de verte zo’n kreet waarvan je weet: hier is iets geks aan de hand. Ik rende de trap af en vond Geert helemaal slap op het toilet, hij was bezig weg te zakken. Ik belde de huisartsenpost. En terwijl ik in de wacht zat, werd hij helemaal wit en zweterig en viel hij flauw. In de wc-pot zag ik toen hij schuin tegen de muur zakte allemaal bloed.”

“Ik werd doorverbonden met een medewerker van de ambulancedienst terwijl een auto naar ons onderweg was. Ze vroeg of Geert nog ademde. Ik moest mijn vingers in zijn mond doen, en toen hoorde ik een gorgelend geluid, dat vergeet ik nooit meer. Oké, hij ademt nog, hoorde ik de stem van de vrouw zeggen via de speaker van mijn mobiele telefoon. Leg hem op de grond, zei ze. En dus probeerde ik Geert van de wc te sjorren, niet makkelijk, hij woog op dat moment nog meer dan tachtig kilo. Zou hij nog bijkomen?”

Raakte u in paniek of bleef u juist geconcentreerd?

“Ik was heel erg gefocust, vroeg aan de vrouw van de ambulancedienst steeds maar weer wat ik moest doen. Geert durfde ik niet alleen te laten, want als hij… Toen ging de bel en moest ik wel naar beneden om de deur open te doen voor de ambulancemedewerkers. Tegen de broeders zei ik: ‘Wat is hier aan de hand? Zijn hele familie heeft kanker.’ Zijn moeder is zes jaar geleden overleden, haar lichaam was uitgeput na een slopend ziekbed als gevolg van uitgezaaide darmkanker, bij zijn vader was net alvleesklierkanker geconstateerd. Niet meteen het ergste denken mevrouw, zeiden ze. Geert was vlak daarvoor in China geweest voor zijn werk, hij is fotograaf. En het was niet helemaal goed met zijn darmen, dacht de huisarts. Een parasiet of zo. Daar had hij een antibioticakuur voor gekregen.”

Broertjes werd overgebracht naar OLVG Oost en lag daar in quarantaine vanwege die mogelijke parasiet. Al na een paar dagen kreeg Moussaid een telefoontje dat ze haar vriend mocht komen halen. Goed nieuws! Ze hadden zijn spullen al ingepakt en stonden op het punt te vertrekken toen vier of vijf artsen binnenkwamen. “We hebben niet zo’n goed bericht,” zei een van hen. Ze vertelden dat Geert een kwaadaardige vorm van darmkanker had. Later, na dna-onderzoek, zou blijken dat het een genetische vorm was die zijn vader ook had.

Moussaid: “Die artsen hadden het over palliatieve zorg, zeiden dat het in zijn longen zat, dat er niets meer aan te doen was. Onze wereld stortte in. We waren bezig om kinderen te krijgen. Net op die dag was ik in datzelfde ziekenhuis bij de vruchtbaarheidskliniek langs geweest om te kijken of het bij mij allemaal goed zat. Op diezelfde dag!”

Beeld Linda Stulic

Dan schieten haar ogen vol, hapert haar woordenstroom. “Het is oké, het gaat. We hebben net voor Mondo een proefuitzending gemaakt en die ging ook over kanker. Het is allemaal een beetje veel.”

En dan pakt ze de draad van haar verhaal weer op. Ze vertelt hoe de artsen nadat ze hun vreselijke boodschap hadden gebracht, doodleuk vertrokken om te gaan lunchen. “Ik zei: ho, wacht even, ik moet dit gesprek opnemen, jullie moeten herhalen wat je zei, ik wil het helemaal begrijpen. Maar ze lieten ons gewoon achter. Geert was ­stil en ik kreeg bijna geen adem meer.”

Wat zei u tegen hem na die allereerste schok?

“Dat ik hemel en aarde zou gaan bewegen om hem te redden. Dat we de hele wereld zouden gaan afzoeken naar een behandeling om hem te genezen. Van de ene kant kwam er bij mij een enorme kracht naar boven. Tegelijkertijd was ik lamgeslagen. We waren bezig met het krijgen van kinderen en nu stonden we oog in oog met de dood, dat was een wel heel heftige overgang.”

“Die avond was ik in paniek. Geert was vanzelfsprekend heel moe na alle emoties en het bloedverlies en was vroeg naar bed gegaan. Ik belde mijn vader, wist echt niet wat ik moest doen. Hoe ga je hiermee om? Ik wilde hem niet verliezen, ik vond het oneerlijk. Mijn vader en ook een vriendin zeiden: blijf rustig, blijf ademen. Na verloop van tijd daalde het besef in. Je krijgt op je bordje, wat je op je bordje krijgt.”

Het moet voor u een vreemde gewaarwording zijn geweest. Grote ellende thuis en tegelijkertijd ging uw carrière als een komeet omhoog.

“Het contrast was enorm. Ik was net bij de VPRO begonnen. Ik was helemaal happy, zat echt in een flow. Een paar dagen nadat Geert in het ziekenhuis was beland, zou ik voor de nieuwe reeks In Europa van Geert Mak naar Denemarken gaan om een aflevering te maken over het migratiebeleid daar. Ik had daar weken onderzoek voor gedaan, zou die aflevering zelf regisseren, werkte met leuke mensen. Maar dat project heb ik meteen losgelaten, dat kon niet anders. Ook het presenteren van het radioprogramma Bureau Buitenland, waarmee ik nog maar een paar maanden daarvoor was begonnen, ging jammer genoeg niet meer.”

Moussaid en Broertjes gingen niet bij de pakken neerzitten. Ze vroegen een second opinion aan bij Amsterdam UMC, locatie AMC, en het Antoni van Leeuwenhoek­ziekenhuis.

Het waren verwarrende weken, maar de eindconclusie was: Broertjes bleek de drager van het Lynch-syndroom. Hij had volgens de artsen echter wel degelijk een kans om te genezen. Na een tweede bloeding verwijderden de artsen tijdens een spoedoperatie de helft van zijn dikke darm. En na drie chemokuren werden ook delen uit zijn lever verwijderd en is zijn galblaas weggehaald.

Hoe gaat het nu met Geert?

“Hij was een schim van zichzelf, maar sterkt wel aan. Vlak voor kerst is zijn vader overleden, dat was natuurlijk een enorme klap. Ze hebben nog samen in het ziekenhuis gelegen. Het is een rare, nare fase. We zijn niet lang na de begrafenis naar Thailand gegaan. Daar hebben we echt kunnen uitrusten.”

Terwijl Moussaid thuis de zorg op zich nam voor haar partner en zich ook bekommerde om haar schoonvader, werd er in Hilversum volop aan haar getrokken.

Toen ze haar vroegen om in juni het programma voor het Holland Festival te presenteren, zei ze na enig aarzelen ja. “Het was voor mij een link met het normale leven. Zo’n programma geeft houvast. En ik had zo hard geknokt om te komen waar ik was, ik was net begonnen bij de VPRO. Soms was het wel raar: dan ging ik vanuit het AMC rechtstreeks naar een opnamedag.”

Hoe is het idee ontstaan voor een nieuw cultureel programma op de zaterdagavond?

“Al voordat Geert ziek werd, waren ze bij de VPRO aan het nadenken over een nieuw programma. Al jaren doen ze programma’s rond Idfa, het Holland Festival en de Dutch Design Week, en de redacties werden steeds maar op- en weer afgebouwd. Waarom niet het hele jaar door een programma waar schrijvers, denkers en kunstenaars praten over wat hen bezighoudt, over hoe zij de wereld zien?”

Toen de VPRO-leiding besloot om in te zetten op Mondo, betekende dat het einde van VPRO Boeken en Vrije Geluiden.

“Van mij hadden die programma’s mogen blijven, maar ze stonden al jaren onder druk bij de NPO. De VPRO heeft op zeker moment gedacht: als de NPO een streep door die programma’s zet, laten we op z’n minst ijveren voor een nieuw, breed georiënteerd cultuurprogramma. Dat is iets anders dan die programma’s uit eigen beweging stopzetten om Mondo maar mogelijk te maken.”

Wat vond u van de actie van de schrijvers en uitgevers die protesteerden tegen het verdwijnen van Boeken?

“Ik steun hun betoog, ze hebben een punt. Maar de NPO besliste anders.”

Hoeveel aandacht komt er in uw programma voor boeken?

“Een derde van de onderwerpen die we behandelen is naar aanleiding van boeken. We gaan zeker ook schrijvers interviewen. Nederlandse auteurs, maar ook uit het buitenland. Dat is een van mijn wensen, ik wil veel internationale gasten. De wereld is groter dan Nederland. We hebben in de eerste maanden onder anderen Ian ­McEwan, Laurent Binet, Elizabeth Day en de Venezolaanse schrijfster Karina Sainz Borgo te gast.”

Gaat u Adriaan van Dis achterna? Glaasje rood, glaasje wit, water?

“Van Dis vind ik echt fantastisch, ik hang aan zijn lippen, maar ben lang niet zo eloquent en gevat als hij. Ik ben te jong om zijn boekenprogramma’s te hebben gezien, maar heb er wel een aantal teruggekeken. En natuurlijk ken ik zijn optredens bij De Wereld Draait Door.”

Nadia Moussaid Beeld Linda Stulic

Hoe gaat het nieuwe programma eruitzien?

“We willen met kunstenaars en makers uit verschillende disciplines een gesprek voeren over een actueel thema. Al die mensen zijn vanuit hun achtergrond met maatschappelijke thema’s bezig. Dat kan gaan om grote maatschappelijke ontwikkelingen maar ook om hoe we in deze tijd omgaan met zaken als liefde, rouw, ­verlies. We hadden een proefuitzending die zoals ik eerder zei over kanker ging. Aanleiding was de heruitgave van het boek Ziekte als metafoor van Susan ­Sontag.”

“We bereiden nu een uitzending voor over het fenomeen hoogbouw. Daarover kun je praten met architecten, maar het speelt ook een belangrijke rol in films, in fotografie. Er zijn architecten die hoogbouw hebben ontworpen, maar die daar later op terug zijn gekomen. Die nu vinden dat het helemaal niet fijn is om zo hoog boven de grond te leven. Daar kun je een boeiende uitzending over maken.”

Doet u dit liever dan een talkshow als Jinek?

“Jinek vervangen vond ik leuk en leerzaam, de dagelijkse werkdruk was heel heavy. Dat zou ik nu helemaal niet kunnen, maar dat vond ik voordat Geert ziek werd ook al. Ik heb me steeds afgevraagd of ik dat moet willen. Ik ben denk ik meer van de niche dan van de mainstream talkshow.”

In de media werd u door velen gezien als de gedroomde opvolger van Jinek.

“En dat terwijl ik dus in het ziekenhuis zat, dat was zo bizar. Het was een totale spagaat.”

Het is niet wat u ambieert.

“Nee, helemaal niet. Nu komt er een vijfdaagse talkshow met steeds andere presentatoren, dat vind ik wel een interessantere opzet. Als we kunnen meedoen als VPRO, vind ik dat een goed idee.”

Ook voor uzelf?

“Ik ga nu niet meedoen. Ik ga mij eerst toeleggen op Mondo.

Nadia Moussaid is geboren in Schiedam. Haar vader is van Marokkaanse komaf, haar moeder is een halve Oostenrijkse. Dus in de zomers gingen Nadia, haar ouders en twee zusjes regelmatig naar Marokko en tijdens andere vakanties gingen ze naar Oostenrijk. Als haar familie naar Nederland kwam, kregen Nadia en haar zusjes altijd ieder een tas vol lekkernijen: Leberkäse, Kaiserbrötchen en Milka chocolade.

Haar vader heeft een bijzonder levensverhaal. Eind jaren zeventig ontvluchtte hij op 18-jarige leeftijd de armoede in Marokko en leidde lange tijd een zwervend bestaan in Europa. In Spanje verkocht hij spulletjes op straat, in Italië zat hij in de illegale vleeshandel. “Over die reis wil ik met mijn vader nog een keer een documentaire maken,” zegt Moussaid. “Teruggaan naar de plekken waar hij heeft gewoond. Ik zie een enorme gelijkenis tussen hem en de jongens die nu in bootjes de Middellandse Zee oversteken op zoek naar een toekomst. Een mens riskeert alles voor een beter leven. Dat zit in ons.”

Ze kan zich nog goed herinneren dat de familie een keer niet naar Marokko ging in de zomer, maar naar een camping in Frankrijk. Op het strand liepen Marokkaanse illegalen met appelbeignets. Haar vader sprak ze aan in het Marokkaans, ze kregen een gratis lekkernij. Zo had haar vader ook kunnen zijn, realiseerde de tiener Moussaid zich destijds.

“En ik herkende niet alleen mijn vader in de mannen, maar ik zag de mens achter de illegaal. Die mannen op het strand waren niet een stelletje straatverkopers die je maar beter weg kan jagen, maar mensen die probeerden te overleven, mannen die waarschijnlijk gesteund door het hele dorp op pad waren gegaan en die families van geld moesten voorzien.”

Hoe hebben uw ouders elkaar leren kennen?

“Ze kwamen elkaar tegen in een discotheek in Maassluis en werden verliefd. Mijn vader was nog steeds illegaal, sprak geen woord Nederlands.”

Wat is hij in Nederland gaan doen?

“Hij is huisschilder geworden. Mijn grootvader van moederskant, die was getrouwd met de Oostenrijkse, had een schildersbedrijf. Hij was lid van de CPN en wilde dat iedereen gelijk werd behandeld. Hij heeft mijn vader op de loonlijst gezet terwijl hij nog geen papieren had. Pas toen hij met mijn moeder trouwde, kreeg hij zijn paspoort.”

Hoe was dat, opgroeien in Schiedam?

“Hutten bouwen in de polder. Rolschaatsen naar Delft en op de fiets naar Vlaardingen om uit te gaan.”

Wat voor buurt was het?

“Een uit de grond gestampte nieuwbouwwijk in het noorden van de stad. Vrij wit. Er woonden twee Surinaamse gezinnen.”

Wanneer begon u dat op te vallen?

“Op de basisschool al wel. Ik had een Turks vriendinnetje. We zagen er anders uit. Als de anderen op vakantie gingen, gingen wij naar familie. Ach, het viel allemaal erg mee. Soms werd er iets lelijks gezegd of gepest. Niet extreem, maar je merkte het wel.”

Was u goed op school?

“Een strebertje, ik wilde de hoogste cijfers halen. Dat klinkt best vervelend, hè? Ik was gewoon erg competitief. Nog steeds eigenlijk.”

Voelt u zich beter thuis bij mensen van gemengde komaf?

“Onwijs. Toen ik nog in Schiedam op school zat, ging ik werken in een café-­restaurant in Rotterdam. Daar zaten half-Marokkaanse en half-Eritrese meiden. Ik dacht: yes, herkenning! Er zit verdriet in migratie: verjaardagen waar nooit iedereen is, bruiloften waar niet iedereen is. Er is verscheurdheid: waar voel je je thuis, waar ga je wonen, waar ga je op vakantie? De verwarring als je twee culturen bij elkaar stopt en waar je ook enorm om kunt lachen.”

“De beste vrienden van mijn ouders hebben allemaal gemengde huwelijken. Mijn eerste vriendje was half-Nederlands, half-Marokkaans. Dat was geen toeval, maar als je ouder wordt, realiseer je je dat het vooral gaat om hoe de ander in het leven staat. Geert heeft een Nederlandse achtergrond, maar staat open voor de rest van de wereld. Ze zeggen weleens: de ultieme vorm van integratie is het bed. En dat klopt.”

Bent u gelovig?

“Ik ben niet religieus, nee. Dat ik een moslimvader heb, maakt mij niet automatisch moslim. Hij gaat trouwens ook nooit naar de moskee. En we zijn naar een katholieke lagere school geweest. Mijn ouders hebben ons heel erg opgevoed met het idee dat je het zelf moet weten.”

Als Nadia Moussaid twee mensen moet aanwijzen van wie ze veel heeft geleerd, zijn het Anil Ramdas en Clairy Polak. Bij Ramdas begon Moussaid haar journalistieke carrière. Hij was het die in 2010 bij het programma Z.O.Z. (een samenwerking tussen VPRO en Migrantentelevisie Nederland) haar sollicitatiebrief eruit viste en haar uitnodigde voor een gesprek.

“Het waren twee geweldige jaren, met redactievergaderingen die eindeloos duurden en waar hevig werd gediscussieerd, en dat vind ik geweldig,” zegt Moussaid. “En de manier waarop Anil kon kijken, kon schrijven en de werkelijkheid in zijn analyses kon kantelen, vond ik waanzinnig.”

En toen, op zijn verjaardag in februari 2012, pleegde Ramdas zelfmoord. “Achteraf dacht ik: had ik iets kunnen doen, had ik het kunnen voorkomen? Maar wie was ik nou? Een net beginnende redacteur. Het programma stopte, de redactie viel uit elkaar. Van zijn zelfmoord heb ik wel een tik gekregen. Als ik in mijn omgeving mensen een beetje labiel zie raken, schiet ik nog steeds in een kramp.”

Clairy Polak was een van de mensen die Moussaid een tijdje hebben gecoacht. Samen keken ze uitzendingen terug van De Nieuwe Maan en luisterden ze naar afleveringen van het radioprogramma Nieuws en Co. “Voor mij is Clairy een van Nederlands beste interviewers. Toen ze onlangs weer een keer Buitenhof presenteerde, dacht ik: ah, wat goed, kan ze dat niet weer vaker doen?”

U groeit nu uit tot een veelgevraagd presentatrice, maar zit er eigenlijk niet een verslaggever, een documentairemaker in u verborgen? U maakte voor Brandpunt+ bijvoorbeeld een reportage op Lesbos, u zou voor Geert Mak naar Denemarken gaan.

“Er zit een groot idealisme, een groot engagement in mij. Ik wil laten zien wat er in de rest van de wereld gebeurt, dat we die wereld met zijn allen zijn, dat iedereen met elkaar verbonden is.”

Is een televisiestudio met allemaal gasten dan wel het podium waar u moet zijn?

“Ik wil in de toekomst ook weer op pad gaan. Als ik er niet ook op uit kan, word ik heel ongelukkig.”

Moet uw Geert niet eerst aansterken voordat er weer grote avonturen komen?

“Jazeker, Geert staat voorop.”

VPRO’s Mondo is vanaf 11 januari elke zaterdag te zien op NPO 2 om 22.00 uur.

Kinderfoto Nadia Moussaid Beeld -

Nadia Moussaid
30 mei 1984, Schiedam

1996
Havo Schiedam

2002
Hbo International Business and Languages

2008
Sociale en Culturele Antropologie aan de VU Amsterdam

2009
Programmamaker bij Women Inc.

2010
Redactie en research MTNL/VPRO

2012
Redactie, verslaggeving en ­presentatie bij AT5

2015
Leven, liefde & hiv, NCRV

2015
Lost Generation, media­platform Mindshakes

2016-2018
Nieuws en Co, en vaste vervanger van Lara Rense op Radio 1

2016-2018
Presentatie De Nieuwe Maan

2018
Presentatie Laat op Eén (vervanging van Eva Jinek)

2018
Best of Idfa, VPRO

2018
Verslaggever Brandpunt+

2019
Presentatie Bureau Buitenland, De toekomstbouwers, het ­Holland Festival, Dit is Idfa

2020
Presentatie Mondo

Nadia Moussaid woont met haar vriend Geert Broertjes in de Watergraafsmeer.

Fotograaf Geert Broertjes: ‘Kanker is gewoon domme pech’

Fotograaf Geert Broertjes (32) verloor in een jaar zijn oma, moeder en tante en maakte er de serie One Year over. Dit jaar sloeg het noodlot weer toe: zijn vader en hij bleken beiden kanker te hebben. Met zijn chemoplas bewerkte hij de filmrolletjes. ‘Alles voor de fotografie.’ Lees hier het hele interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden