Review

Pop: Diverse artiesten - Can you dig it? The music and politics of black action films 1968-1975 *****

De vorig jaar overleden soullegende Isaac Hayes heeft ons veel moois nagelaten, maar zijn naam blijft toch vooral verbonden aan Theme from Shaft. De misdaadfilm uit 1971 waarvoor hij de titelsong schreef, is bepaald geen meesterwerk, maar ­ Hayes' muziek heeft na al die jaren nog niets aan kracht ingeboet. Theme from Shaft klinkt als een ware orgie van wah-wahgitateren, funky beats en heel veel violen.

Als afmaker is er de stem van Isaac Hayes zelf. Met donkerbruin geluid bezigt hij de detective om wie het in de film draait: 'Who's the black private dick / That's a sex machine to all the chicks?' Als hij even verderop zingt: 'You see this cat Shaft is a bad mother ...', valt een dameskoortje hem in de rede: 'Shut your mouth!'

Door de opkomst van de televisie ging in de jaren zestig de Amerikaanse filmindustrie op zoek naar nieuwe markten. Het leidde zeker in de vroege jaren zeventig tot films die bestemd waren voor een zwart publiek. Misdaadfilms waren het vooral, vol pooiers, dealers en hoeren. Blaxploitation wordt het genre meestal genoemd (een samentrekking van black en exploitation).

Een ongelukkige naam, want hoezo exploitatie? Voor het eerst in de filmgeschiedenis kregen zwarten echt een kans in Hollywood, niet alleen als acteurs, maar ook als regisseurs, scenarioschrijvers en filmcomponisten.

Anno 20009 kan niet anders dan worden vastgesteld dat die laatste groep de grootste prestaties leverde. Films als Superfly, The soul of nigger Charley, Black Caesar, Foxy Brown en Hell up in Harlem hebben vandaag de dag vooral cultwaarde. Maar hoe matig de acteurs vaak zijn, hoe dun het verhaal en hoe lachwekkend de zwarte mode uit die tijd ook moge zijn, de muziek in die films is altijd meer dan dik in orde geweest.

Goed idee dus van het Engelse Soul Jazz Records om de muzikale hoogtepunten uit de blaxploitationfilms te verzamelen op een dubbel-cd. Net als Isaac Hayes leefden ook collega's als Roy Ayers, James Brown, Marvin Gaye, Quincy Jones en Curtis Mayfield zich uit in soundtracks waarin door wah-wah vervormde gitaren en massa's violen de belangrijkste ingrediënten waren. Het is crimineel goede, meestal heel beeldende muziek. Luister ernaar en beelden van achtervolgingen in jarenzeventigauto's (pimpmobiles in jargon) dringen zich vanzelf op.

Opvallend is dat in het honderd pagina's tellende boekje bij Can you dig it? het woord blaxploitation zoveel mogelijk vermeden wordt. Men heeft het liever over black action films. Goed idee wel. (PETER VAN BRUMMELEN)
(Soul Jazz Records)

Tracklist:
1. Roy Ayers - Coffy Is The Color
2. Gene Page - Blacula
3. Johnny Pate - Shaft In Africa
4. Willie Hutch - Brother's Gonna Work It Out
5. Don Costa - Charley - Main Theme
6. Marvin Gaye - 'T' Plays It Cool
7. Bobby Womack - Across 110Th Street
8. J.J. Johnson - Willie Chase
9. James Brown - Down And Out In New York City
10.Quincy Jones - They Call Me Mister Tibbs
11.Martha Reeves And J.J. Johnson - Keep On Movin' On
12.Dennis Coffey - Theme From Black Belt Jones
13.Curtis Mayfield - Freddie's Dead
14.The Blackbyrds - Wilford's Gone
15.Willie Hutch - Theme Of Foxy Brown
16.Isaac Hayes - Run Fay Run
17.Isaac Hayes - Shaft
18.Curtis Mayfield - Pusherman
19.Joe Simon - Theme From Cleopatra Jones
20.Johnny Pate - You Can't Even Walk In The Park
21.Brer Soul And Earth, Wind And Fire - Sweetback's Theme
22.James Brown - Make It Good To Yourself
23.Isaac Hayes - Pursuit Of The Pimpmobile
24.Grant Green - Travelling To Get To Doc
25.Booker T And The Mg's - Time Is Tight
26.Roy Ayers - Aragon
27.Edwin Starr - Easin' In
28.Gordon Staples And The String Thing - Strung Out
29.Nat Dove And The Devils - Zombie March
30.The Impressions - Make A Resolution
31.Solomon Burke And Gene Page - The Bus
32.Jack Ashford - Las Vegas Strut
33.Don Julian - Lay It On Your Head
34.Galt Macdermot - Ed And Digger

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden