Plus

Pluche van Femke Halsema is humoristisch en openhartig

Vijf jaar na haar vertrek uit de landelijke politiek komt Femke Halsema (GroenLinks) met haar politieke memoires. Een bij tijd en wijle humoristisch boek over macht en - vooral - onmacht in Den Haag.

De politieke memoires van Femke Halsema staan beschreven in 'Pluche'. Beeld anp

Het is januari 2007 als Femke Halsema midden in de nacht met haar vrienden ­arriveert in het Amsterdamse café Schuim, 'een verzamelplaats van has beens, verslaafden en mensen die nog niet willen gaan slapen'. Plotseling staat er een man voor hun tafel. 'Hij is de baas, zegt hij. Vanachter zijn rug haalt hij een grote fles champagne tevoorschijn. "Die is voor jou," zegt hij tegen mij. "Want wij houden hier van losers".'

Je moet het maar durven schrijven.

Halsema (49) was tussen 1998 en 2011 Kamerlid voor GroenLinks, vanaf 2002 als fractievoorzitter en politiek leider. Nu zijn er haar politieke memoires: Pluche. Een openhartig, buitengewoon vlot geschreven en bij tijd en wijle humoristisch boek. Een caleidoscopisch overzicht van strijd, hoop en teleurstelling, van macht en - vooral - onmacht in Den Haag. Je zou willen dat meer politici het aandurven om zich op deze manier rekenschap te geven.

Commentaar op de 'r'
Femke Kaakklem, zoals GeenStijl haar noemde. Te elitair voor de 'linnen tasjes' uit haar eigen partij, die haar verwijten een hete aardappel in de keel te hebben, haar bovenlip niet te bewegen tijdens het praten en de r niet te kunnen uitspreken. Ze is 'te grachtengordel', 'te drammerig' en heeft last van permanente verontwaardiging.

Pluche
politieke memoires Femke Halsema
Ambo/Anthos, € 21,99
4 sterren

Met regelmaat voegt haar woordvoerder haar toe dat ze de mensen er echt niet van hoeft te overtuigen dat ze slim is, maar wel dat ze ook aardig kan zijn. Ze weet het zelf al te goed, schroomt niet erover te schrijven.

Als ze in 2006 na de val van het kabinet-­Balkenende I adviseert over een nieuw te vormen regering, zegt koningin Beatrix tegen haar: "U moet zich niks aantrekken van dat nare commentaar in de krant, dat u de 'r' niet kunt uitspreken. Ik vind dat u het goed doet en bovendien, ik hoor dat mijn hele leven al."

Het leven van een politicus, te midden van spindoctors en parlementaire journalisten, die gewapend met de knipselmap voortdurend ­vragen naar de bekende weg. De chef van de parlementaire redactie van De Telegraaf vertelt haar lachend dat men zich er kostelijk mee vermaakt 'om bij elk artikel waarin GroenLinks voorkomt - wat overigens zoveel mogelijk wordt gemeden - de allerlelijkste foto van mij te plaatsen'.

Femke Halsema tijdens een debat over de regeringsverklaring Beeld anp

Worstelende partij
Onwelkome aandacht voor 'de stinkdiesel' van haar vriend, documentairemaker Robert Oey. Een oude Mercedes die - in werkelijkheid - op gas rijdt. De zwarte school van haar kinderen, waar ze hen na conflicten met het bestuur en andere ouders weer van afhaalt. De ongeïnformeerde verwijten daarover illustreren de keerzijde van de roem.

Het kleine GroenLinks ondertussen, toont zich een worstelende partij, klem tussen hooggestemde idealen en een verbijsterend talent voor zelfoverschatting. Als de fractie in 2001 na veel gepraat besluit zijn steun in te trekken voor de inval in Afghanistan, doet zij dat uitgerekend op de dag dat de bevolking van Kabul staat te ­juichen dat zij verlost is van het juk van de Taliban. Tien jaar later vertrekt een omstreden politiemissie naar Kunduz en blijkt de partij er nog niets van te hebben geleerd.

Bedreigingen
Halsema was leider van GroenLinks in een ­roerige tijd. De aanslagen in New York, gevolgd door de moord op politicus Pim Fortuyn en ­cineast Theo van Gogh. Een ongekende bankencrisis en de onstuitbare opkomst van het populisme, zowel ter linker- als ter rechterzijde van het politieke spectrum. Bedreigingen, ook aan haar adres, en de vlucht van Ayaan Hirsi Ali naar Amerika.

Het was haar missie, schrijft ze, om midden in die inktzwarte tijd GroenLinks te veranderen in een opgewekte partij. Liberaal-links, schurkend tegen het D66 van Alexander Pechtold en weg van het sociaal-conservatisme van de SP. Het lijkt te lukken als ze in 2010 (voor het eerst!) zetels wint bij de verkiezingen en aan mag schuiven bij onderhandelingen over een kabinet met VVD, D66 en PvdA.

De krochten van de macht
Na enkele weken onderhandelen is het alweer voorbij. VVD-leider Mark Rutte is bang dat de rechtse kiezers bij hem weglopen, terwijl PvdA-voorman Job Cohen zich ertoe beperkt 'humeurig op de pot snoep aan te vallen'. Het levert de lezer in elk geval een fascinerend kijkje op in de krochten van de macht.

Halsema besluit te stoppen. Wouter Bos, tien maanden eerder vertrokken als leider van de PvdA, komt langs en zegt tegen haar: "Ik dacht dat het allerergste was om meteen vergeten te worden. Nu weet ik dat dit niet het ergste is."

Dat is namelijk: niet vergeten worden, terwijl je partij verzandt in chaos en jij er de schuld van krijgt. GroenLinks moet het tegenwoordig doen met een zeer schamele vier zetels en is alweer drie leiders verder. Halsema: 'Het is een bevrijding de politiek te hebben verlaten. Tegelijkertijd houd ik er onverminderd van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden