PlusReportage

Peter Hessels (63) fietste door (bijna) alle straten van Amsterdam

Peter Hessels bij de Zaanhof in de Spaarndammerbuurt. Beeld Dingena Mol
Peter Hessels bij de Zaanhof in de Spaarndammerbuurt.Beeld Dingena Mol

Peter Hessels (63) uit Zaandam fietste in zijn vrije tijd door alle straten van Amsterdam. Een monstertocht van 2000 kilometer die hem naar eigen zeggen door 587 buurten, langs 165 grachten en door 5000 straten loodste. ‘Mijn beeld van de stad is veranderd. Zuidoost is een gevarieerdere buurt dan ik dacht.’

Maarten Moll

De straten van Amsterdam. Het zijn er nogal wat. Van sommige straten heb je als Amsterdammer nooit gehoord. De Dubbeleworststeeg, het Suikerpeerpad, de Rocketstraat.

En in nog veel meer straten en buurten zul je ook nooit een voet zetten. En zo is de stad eigenlijk nooit helemaal de jouwe.

Veel inwoners van Amsterdam moeten zo’n voornemen hebben gehad: door alle straten van Amsterdam lopen of fietsen. Het gevoel de hele stad te hebben aangetikt. De stad in je zak te hebben.

Peter Hessels deed het. En hij woont niet eens in Amsterdam, maar in Zaandam.

Kijk, daar staat hij, op de afgesproken tijd en de afgesproken plek in het Zaanhof. Gestoken in een donkerblauw wielertenue, met tussen zijn benen de blauwe racefiets. De man die door heel Amsterdam slalomde, over bruggen, langs bedrijventerreinen, steeds nieuw af te strepen straten inslaand.

We verplaatsen ons naar een bankje op een speelplaats, direct achter het kleurrijke beeld Woezel van kunstenares Marijke van Lis. Hessels zet zijn racefiets pal naast zich tegen het bankje.

Hij begint meteen maar een opzienbarend antwoord op de eerste vraag: “Nee, ik heb niet álle straten van Amsterdam kunnen afvinken. Dat komt omdat er op veel plekken in de stad nog wordt gebouwd. Bijvoorbeeld in de Houthavens hier vlakbij. Daar zijn veel nieuwe straten nog afgezet. Dus daar moet ik nog een keer naartoe. Net als dat ik terug ben geweest als ik wegens wegwerkzaamheden een straat niet in kon. Laatst nog reed ik vanuit huis 20 kilometer naar de weer vrijgegeven Kramatweg in Oost, fietste erdoorheen en reed weer 20 kilometer terug naar huis.”

Trainingskilometers

Je mag het bezeten noemen, maar zo ziet Hessels het niet. Hooguit als een wat uit de hand gelopen hobby, dat Amsterdamse stratenproject. Want toen hij ermee begon, in oktober vorig jaar, was dat in eerste instantie om trainingskilometers te maken voor een ander project.

“Een meerdaagse georganiseerde fietstocht, The Ride. In juni ben ik in acht dagen van de Mont Ventoux naar de Cauberg gefietst. Daar moest ik toch wel een halfjaar voor trainen. En hoe doe je dat dan? Oktober, november. Donker, koud. Toen ben ik door Amsterdam gaan fietsen. Op mijn Koga Premium.”

Hij kijkt even liefdevol naar zijn fiets.

“Door corona was ik gewend geraakt alleen te fietsen, want je mocht niet met een groep de weg op. Al had het ook met thuiswerken te maken. Normaal gesproken doe ik een deel van mijn woon-werkverkeer op de racefiets. Ik zet hem ’s ochtends op het fietsenrek achter op de auto en rij dan naar een carpoolplaats. Soms Breukelen, soms Baarn, om dan de laatste, zeg 20 kilometer naar mijn werk bij de Universiteit Utrecht te fietsen, waar ik werk als IT’er op de faculteit Geowetenschappen. ’s Avonds het omgekeerde natuurlijk. Door het verplicht thuiswerken viel dat weg. Om toch te blijven trainen ging ik ’s avonds, na het werk, in de verlichte straten van Amsterdam fietsen. Met dit resultaat als gevolg.”

null Beeld Dingena Mol
Beeld Dingena Mol

Naar eigen berekeningen reed Hessels 2000 kilometer door de stad, door 587 buurten, langs 165 grachten en door 5000 straten. “Het trainingseffect zit in het veelvuldig en met goede intensiteit aanzetten en vervolgens weer afremmen, niet in het met hoge snelheid fietsen.”

Hij laat op zijn telefoon een kaart van Amsterdam zien vol rode lijnen. “Dat is de heatmap van Strava, een app waarop je precies kunt zien hoeveel en langs welke route je op een dag hebt gefietst, via gps en mijn fietscomputertje. Zo kan ik precies zien door welke straten ik heb gereden.”

En belangrijker: Hessels ziet waar hij nog níét is geweest.

“Ik zie nu dat ik een stuk van de Schubertstraat heb overgeslagen... Afgelopen zondag heb ik nog even Driemond gedaan, en een straatje in Holysloot. Ja, wat tot de gemeente Amsterdam hoort, doe ik er ook bij. Weesp staat ook nog op het programma. Het plan is om, als ik op de fiets naar mijn werk ga, op de terugweg een paar stukjes mee te pikken.”

Ontdekkingstocht

Het project, dat in oktober 2021 begon, is nu klaar, al kun je daar niet echt van spreken omdat er nog regelmatig nieuwe straten bijkomen. “Ik ging niet altijd alleen voor de straten fietsen, hoor, vaak pakte ik na een gewone tocht nog een paar straten of een wijkje mee. Maar soms wel, dan ging ik bijvoorbeeld ‘Slotervaart doen’, straat voor straat. En soms bleef ik gewoon liggen als in het weekend om zeven uur de wekker ging. Je moet jezelf niet opfokken, want dan wordt het een moetje.”

Voor hij naar Zaandam vertrok, woonde Hessels dertien jaar in Amsterdam. Hij kende het centrum goed, de buurten waar vrienden wonen en de doorgaande wegen. Maar wat daar allemaal achter lag, was hem vreemd.

Het was een echte ontdekkingstocht, zegt hij, waardoor zijn beeld van Amsterdam is veranderd. “Zuidoost is bijvoorbeeld een gevarieerdere buurt dan ik dacht. En Gein, met al die laagbouw, lijkt op een buurt bij mij in Zaandam. Vlak bij het groen, vlak bij water, vlak bij de weilanden met daarachter Abcoude. Prachtig wonen, denk ik. En in Noord, het Zwanenplein, zo’n hofje als hier, met sociale woningbouw en een dorpse sfeer. Ik ben er ook achter gekomen dat sommige woningbouwcoöperaties echt het beeld van bepaalde delen van de stad hebben bepaald. En wist je dat Amsterdam de grootste benzinehaven van de wereld heeft?”

Wat vindt hij nu de mooiste straat van Amsterdam?

“Een heel lastige vraag. Ik dacht eerst de Nieuwendammerdijk, maar die valt voor mij als fietser af vanwege het slechte wegdek. Onregelmatige klinkers, boomwortels, je fiets rammelt uit elkaar. In het centrum vind ik Binnenkant een topper. En ik heb gemerkt dat ik meerdere keren ben omgereden naar de Harmoniehof. Daarom kies ik die als de mooiste, of misschien wel de meest bijzondere straat van Amsterdam. Huizen in Amsterdamse school-stijl, centrale ligging en een dorps karakter. Een oase in de stad.”

Eén ongeluk, één lijk

Er staat hem ook iets minder vrolijks voor ogen. “Ik fietste door Westpoort en kwam op een zondagmiddag langs een fabrieksterrein waar ik een hoop auto’s zag staan. En daar zaten allemaal mensen in met lachgasballonnetjes. Dat vond ik zo in- en intriest...”

Verder: één lekke band, één ongeluk (‘stom, ik gaf geen voorrang’) en één lijk (een zwerver langs de Stadhouderskade). Voor de rest was het alleen leuk. “Straatnaambordjes met de vreemdste namen. Gebed zonder end. En de Suikerdiefjestraat in de Bijlmer; het suikerdiefje is een Antilliaanse zangvogel. Of het A.S. Onderwijzerhof bij het Joods Museum. Niet om zijinstromers te werven, maar ter herinnering aan opperrabbijn Abraham Samson Onderwijzer. En het woningbouwproject Mi Oso, ook weer Zuidoost: woningen met veranda’s, echt heel mooi.”

Hij laat op zijn telefoon de verandawoningen zien. En kijkt daarna nog even op de heatmap.

Is hij, nu hij zo’n beetje klaar is met zijn project, bang voor het zwarte gat?

“Ik ben me wel bewust van de eindigheid ervan. Dat is het grote nadeel van doelen halen. Ik heb geen nieuw project op stapel staan, maar heb nog wel een droom. In Tanzania heb je de Africa Classic. Fietsen in Afrika, dat zou ik nog graag een keer doen.”

Hij pakt zijn helm van het bankje.

“Maar ik stop natuurlijk niet helemaal. Ik blijf achter nieuwe straten aanjagen, daar ga ik gewoon mee door. Ik ben het veel te leuk gaan vinden.”

Naschrift

Mail van Peter Hessels, de avond na het interview. ‘Na ons gesprek ben ik maar even de Houthavens ingereden. En daar heb ik twee straten kunnen toevoegen: het Stettineiland en het Revaleiland. Die waren nog niet toegankelijk toen ik er de vorige keer langskwam. Toen werd er nog bestraat. En op mijn heatmap heb ik ook de vermoedelijk minst bekende straat van Amsterdam staan: de Zijkanaal H-weg. Een bijzondere plek met alleen woonboten, zo ongeveer afgesloten van de rest van Amsterdam.”

Hessels’ Strava-heatmap. Beeld
Hessels’ Strava-heatmap.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden